មជ្ឈិមនិកាយ មូលបណ្ណាសកំ

តតិយភាគ

ភាគ២២

នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។

មហាយមកវគ្គោ

បឋមំ ចូឡគោសិង្គសាលសុត្តំ

[ឆដ្ឋ. ចូឡគោសិង្គសុត្តំ]

[១] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា នាទិកេ វិហរតិ គិញ្ជកាវសថេ។ តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោ [កិម្ពិលោតិប្យត្ថិ។] គោសិង្គសាលវនទាយេ វិហរន្តិ។ អថខោ ភគវា សាយណ្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេន គោសិង្គសាលវនទាយោ តេនុបសង្កមិ។ អទ្ទសា ខោ ទាយបាលោ ភគវន្តំ ទូរតោ វ គច្ឆន្តំ ទិស្វាន ភគវន្តំ ឯតទវោច មា សមណ ឯតំ ទាយំ បាវិសិ សន្តេត្ថ តយោ កុលបុត្តា អត្តកាមរូបា វិហរន្តិ មា តេសំ អផាសុមកាសីតិ។ អស្សោសិ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ទាយបាលស្ស ភគវតា សទ្ធឹ មន្តយមានស្ស សុត្វាន ទាយបាលំ ឯតទវោច មា អាវុសោ ទាយបាល ភគវន្តំ វារេសិ សត្ថា នោ ភគវា អនុប្បត្តោតិ។ អថខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ យេនាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តញ្ច នន្ទិយំ អាយស្មន្តញ្ច កិមិលំ ឯតទវោច អភិក្កមថាយស្មន្តោ អភិក្កមថាយស្មន្តោ សត្ថា នោ ភគវា អនុប្បត្តោតិ។ អថខោ អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោ ភគវន្តំ បច្ចុគ្គន្ត្វា ឯកោ ភគវតោ បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ឯកោ អាសនំ បញ្ញាបេសិ ឯកោ បាទោទកំ ឧបដ្ឋបេសិ។ និសីទិ ភគវា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសជ្ជ [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ ខោ ភគវាតិ ទិស្សតិ។] បាទេ បក្ខាលេសិ។ តេបិ ខោ អាយស្មន្តោ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។

[២] ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ភគវា ឯតទវោច កច្ចិ វោ [កត្ថចិ បោត្ថកេ តេតិ ទិស្សតិ។] អនុរុទ្ធា ខមនីយំ កច្ចិ យាបនីយំ កច្ចិ បិណ្ឌកេន ន កិលមិត្ថាតិ [ឱ. កិលមថាតិ។]។ ខមនីយំ ភគវា យាបនីយំ ភគវា ន ច មយំ ភន្តេ បិណ្ឌកេន កិលមិម្ហាតិ។ កច្ចិ បន វោ អនុរុទ្ធា សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ខីរោទកីភូតា អញ្ញមញ្ញំ បិយចក្ខូហិ សម្បស្សន្តា វិហរថាតិ។ តគ្ឃ មយំ ភន្តេ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ខីរោទកីភូតា អញ្ញមញ្ញំ បិយចក្ខូហិ សម្បស្សន្តា វិហរាមាតិ។ យថាកថំ បន តុម្ហេ អនុរុទ្ធា សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ខីរោទកីភូតា អញ្ញមញ្ញំ បិយចក្ខូហិ សម្បស្សន្តា វិហរថាតិ។

[៣] ឥធ មយ្ហំ ភន្តេ ឯវំ ហោតិ លាភា វត មេ សុលទ្ធំ វត មេ យោហំ ឯវរូបេហិ សព្រហ្មចារីហិ សទ្ធឹ វិហរាមីតិ តស្ស មយ្ហំ ភន្តេ ឥមេសុ អាយស្មន្តេសុ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ វចីកម្មំ… មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ អាវី ចេវ រហោ ច តស្ស មយ្ហំ ភន្តេ ឯវំ ហោតិ យន្នូនាហំ សកំ ចិត្តំ និក្ខិបិត្វា ឥមេសំយេវ អាយស្មន្តានំ ចិត្តស្ស វសេន វត្តេយ្យន្តិ សោ ខោ អហំ ភន្តេ សកំ ចិត្តំ និក្ខិបិត្វា ឥមេសំយេវ អាយស្មន្តានំ ចិត្តស្ស វសេន វត្តាមិ នានា ហិ ខោ នោ ភន្តេ កាយា ឯកញ្ច បន មញ្ញេ ចិត្តន្តិ។ អាយស្មាបិ ខោ នន្ទិយោ។បេ។ អាយស្មាបិ ខោ កិមិលោ ភគវន្តំ ឯតទវោច ឥធ មយ្ហម្បិ ខោ ភន្តេ ឯវំ ហោតិ លាភា វត មេ សុលទ្ធំ វត មេ យោហំ ឯវរូបេហិ សព្រហ្មចារីហិ សទ្ធឹ វិហរាមីតិ តស្ស មយ្ហំ ភន្តេ ឥមេសុ អាយស្មន្តេសុ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ វចីកម្មំ… មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ អាវី ចេវ រហោ ច តស្ស មយ្ហំ ភន្តេ ឯវំ ហោតិ យន្នូនាហំ សកំ ចិត្តំ និក្ខិបិត្វា ឥមេសំយេវ អាយស្មន្តានំ ចិត្តស្ស វសេន វត្តេយ្យន្តិ សោ ខោ អហំ ភន្តេ សកំ ចិត្តំ និក្ខិបិត្វា ឥមេសំយេវ អាយស្មន្តានំ ចិត្តស្ស វសេន វត្តាមិ នានា ហិ ខោ នោ ភន្តេ កាយា ឯកញ្ច បន មញ្ញេ ចិត្តន្តិ។ ឯវំ ខោ មយំ ភន្តេ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ខីរោទកីភូតា អញ្ញមញ្ញំ បិយចក្ខូហិ សម្បស្សន្តា វិហរាមាតិ។

[៤] សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា កច្ចិ បន វោ អនុរុទ្ធា អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរថាតិ។ តគ្ឃ មយំ ភន្តេ អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរាមាតិ។ យថាកថំ បន តុម្ហេ អនុរុទ្ធា អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរថាតិ។ ឥធ បន [ឱ.ម. បនាតិ ន ទិស្សតិ។] ភន្តេ អម្ហាកំ យោ បឋមំ គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ សោ អាសនានិ បញ្ញាបេតិ បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋបេតិ អវក្ការបាតឹ ឧបដ្ឋបេតិ យោ បច្ឆា គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ សចេ ហោតិ ភុត្តាវសេសោ សចេ អាកង្ខតិ ភុញ្ជតិ នោ ចេ អាកង្ខតិ អប្បហរិតេ វា ឆឌ្ឌេតិ អប្បាណកេ វា ឧទកេ ឱបិលាបេតិ សោ អាសនានិ បដិសាមេតិ បានីយំ បរិភោជនីយំ បដិសាមេតិ អវក្ការបាតឹ បដិសាមេតិ ភត្តគ្គំ សម្មជ្ជតិ យោ បស្សតិ បានីយឃដំ វា បរិភោជនីយឃដំ វា វច្ចឃដំ វា រិត្តំ តុច្ឆំ សោ ឧបដ្ឋបេតិ សចាស្ស ហោតិ អវិសយ្ហំ ហត្ថវិការេន ទុតិយំ អាមន្តេត្វា ហត្ថវិលង្ឃិកេន [ឱ.ម. ហត្ថវិលង្គកេន។] ឧបដ្ឋបេម ន ត្វេវ មយំ ភន្តេ តប្បច្ចយា វាចំ ភិន្ទាម បញ្ចាហិកំ ខោ បន មយំ ភន្តេ សព្វរត្តិកំ [ឱ. សព្វរត្តិយា។] ធម្មិយា កថាយ សន្និសីទាម ឯវំ ខោ មយំ ភន្តេ អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរាមាតិ។

[៥] សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា អត្ថិ បន វោ អនុរុទ្ធា ឯវំ អប្បមត្តានំ អាតាបីនំ បហិតត្តានំ វិហរតំ ឧត្តរិ [ឱ. ឧត្តរឹ។] មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម អយំ ខោ នោ ភន្តេ អម្ហាកំ អប្បមត្តានំ អាតាបីនំ បហិតត្តានំ វិហរតំ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកា ច វិហរាម សតា ច សម្បជានា សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទេម យន្តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារីតិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្វេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធឹ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម សព្វសោ រូបសញ្ញានំ សមតិក្កមា បដិឃសញ្ញានំ [ឱ. ឯត្ថន្តរេ អត្ថង្គមា នានត្តសញ្ញានន្តិ ទិស្សតិ។] អមនសិការា អនន្តោ អាកាសោតិ អាកាសានញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម សព្វសោ អាកាសានញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម អនន្តំ វិញ្ញាណន្តិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម។បេ។ សព្វសោ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម នត្ថិ កិញ្ចីតិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម។បេ។ សព្វសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្ស បន វោ អនុរុទ្ធា វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អត្ថញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ កឹ ហិ នោ សិយា ភន្តេ ឥធ មយំ ភន្តេ យាវទេវ អាកង្ខាម សព្វសោ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរាម បញ្ញាយបស្ស [ម. បញ្ញាយ ច នោ។] ទិស្វា អាសវា បរិក្ខីណា ហោន្តិ ឯតស្ស ភន្តេ វិហារស្ស សមតិក្កមាយ ឯតស្ស វិហារស្ស បដិប្បស្សទ្ធិយា អយមញ្ញោ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសោ អធិគតោ ផាសុវិហារោតិ។ ឥមស្មា ច មយំ ភន្តេ ផាសុវិហារា អញ្ញំ ផាសុវិហារំ ឧត្តរិតរំ វា បណីតតរំ វា ន សមនុបស្សាមាតិ។ សាធុ សាធុ អនុរុទ្ធា ឯតស្មា អនុរុទ្ធា ផាសុវិហារា អញ្ញោ ផាសុវិហារោ ឧត្តរិតរោ វា បណីតតរោ វា នត្ថីតិ។

[៦] អថខោ ភគវា អាយស្មន្តញ្ច អនុរុទ្ធំ អាយស្មន្តញ្ច នន្ទិយំ អាយស្មន្តញ្ច កិមិលំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេត្វា សមាទបេត្វា សមុត្តេជេត្វា សម្បហំសេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ។ អថខោ អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោ ភគវន្តំ អនុសំយាយិត្វា តតោ បដិនិវត្តិត្វា អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោចុំ កិន្នុ ខោ មយំ អាយស្មតោ អនុរុទ្ធស្ស ឯវមារោចិម្ហា [ឱ.ម. ឯវមារោចិម្ហ។] ឥមាសញ្ច ឥមាសញ្ច វិហារសមាបត្តីនំ មយំ លាភិនោតិ យំ នោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ភគវតោ សម្មុខា យាវ អាសវានំ ខយា បកាសេតីតិ [ឱ. បកាសេសីតិ។]។ ន ខោ មេ អាយស្មន្តោ ឯវមារោចេសុំ ឥមាសញ្ច ឥមាសញ្ច វិហារសមាបត្តីនំ មយំ លាភិនោតិ អបិច ខោ [ឱ.ម. ខោសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] អាយស្មន្តានំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច វិទិតោ ឥមាសញ្ច ឥមាសញ្ច វិហារសមាបត្តីនំ ឥមេ អាយស្មន្តោ លាភិនោតិ ទេវតាបិ មេ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ ឥមាសញ្ច ឥមាសញ្ច វិហារសមាបត្តីនំ ឥមេ អាយស្មន្តោ លាភិនោតិ តំ មេ [ឱ.ម. តមេនំ។] ភគវតា បញ្ហាភិបុដ្ឋេន ព្យាកតន្តិ។

[៧] អថខោ ទីឃោ បរជនោ យក្ខោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ទីឃោ បរជនោ យក្ខោ ភគវន្តំ ឯតទវោច លាភា ភន្តេ វជ្ជីនំ សុលទ្ធលាភា ភន្តេ វជ្ជីនំ បជាយ [ឱ.ម. សុលទ្ធលាភា វជ្ជិបជាយ។] យត្ថ តថាគតោ វិហរតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឥមេ ច តយោ កុលបុត្តា អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោតិ។ ទីឃស្ស បរជនស្ស យក្ខស្ស សទ្ទំ សុត្វា ភុម្មា ទេវា សទ្ទមនុស្សាវេសុំ លាភា វត ភោ វជ្ជីនំ សុលទ្ធលាភា វត ភោ វជ្ជីនំ បជាយ [ឱ. សុលទ្ធលាភា វជ្ជិបជាយ។] យត្ថ តថាគតោ វិហរតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឥមេ ច តយោ កុលបុត្តា អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោតិ។ ភុម្មានំ ទេវានំ សទ្ទំ សុត្វា ចាតុម្មហារាជិកា ទេវា… តាវត្តឹសា ទេវា… យាមា ទេវា… តុសិតា ទេវា… និម្មានរតី ទេវា… បរនិម្មិតវសវត្តី ទេវា… ព្រហ្មកាយិកា ទេវា សទ្ទមនុស្សាវេសុំលាភា វត ភោ វជ្ជីនំ សុលទ្ធលាភា វត ភោ វជ្ជីនំ បជាយ យត្ថ តថាគតោ វិហរតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឥមេ ច តយោ កុលបុត្តា អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ អាយស្មា ច នន្ទិយោ អាយស្មា ច កិមិលោតិ។

[៨] ឥតិហ តេន [ឱ.ម. ឥតិហ តេ អាយស្មន្តា តេនាតិ ទិស្សតិ។] ខណេន [ម. ឯត្ថន្តរេ តេន លយេនាតិ ទិស្សតិ។] តេន មុហុត្តេន យាវព្រហ្មលោកា សទ្ទា [ឱ.ម. សទ្ទាតិ ន ទិស្សតិ។] វិទិតា អហេសុំ ឯវមេតំ ទីឃ ឯវមេតំ ទីឃ យស្មាបិ ទីឃ កុលា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា តញ្ចេបិ កុលំ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តំ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស កុលស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ យស្មាបិ ទីឃ កុលបរិវដ្ដា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា សោ ចេបិ កុលបរិវដ្ដោ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តោ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស កុលបរិវដ្ដស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ យស្មាបិ ទីឃ គាមា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា សោ ចេបិ គាមោ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តោ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស គាមស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ យស្មាបិ ទីឃ និគមា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា សោ ចេបិ និគមោ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តោ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស និគមស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ យស្មាបិ ទីឃ នគរា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា តញ្ចេបិ នគរំ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តំ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស នគរស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ យស្មាបិ ទីឃ ជនបទា ឯតេ តយោ កុលបុត្តា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតា សោ ចេបិ ជនបទោ ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តោ អនុស្សរេយ្យ តស្សបស្ស ជនបទស្ស ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ សព្វេ ចេបិ ទីឃ ខត្តិយា ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តា អនុស្សរេយ្យុំ សព្វេសំបស្ស [ឱ. សព្វេសានំ បស្ស។ ម. សព្វេសានំ បាស្ស។] ខត្តិយានំ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ សព្វេ ចេបិ ទីឃ ព្រាហ្មណា។បេ។ សព្វេ ចេបិ ទីឃ វេស្សា… សព្វេ ចេបិ ទីឃ សុទ្ទា ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តា អនុស្សរេយ្យុំ សព្វេសំបស្ស សុទ្ទានំ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ សទេវកោ ចេបិ ទីឃ លោកោ សមារកោ សព្រហ្មកោ សស្សមណព្រាហ្មណី បជា សទេវមនុស្សា ឯតេ តយោ កុលបុត្តេ បសន្នចិត្តា អនុស្សរេយ្យ [ម. អនុស្សរេយ្យុំ។] សទេវកស្សបស្ស លោកស្ស សមារកស្ស សព្រហ្មកស្ស សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ បស្ស ទីឃ យាវញ្ចេតេ [ឱ.ម. យាវ ចេតេ។] តយោ កុលបុត្តា ពហុជនហិតាយ បដិបន្នា ពហុជនសុខាយ លោកានុកម្បាយ អត្ថាយ ហិតាយ សុខាយ ទេវមនុស្សានន្តិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនោ ទីឃោ បរជនោ យក្ខោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។

ចូឡគោសិង្គសាលសុត្តំ បឋមំ និដ្ឋិតំ។

ទុតិយំ មហាគោសិង្គសាលសុត្តំ

[ឆដ្ឋ. មហាគោសិង្គសុត្តំ]

[៩] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា គោសិង្គសាលវនទាយេ វិហរតិ សម្ពហុលេហិ អភិញ្ញាតេហិ អភិញ្ញាតេហិ ថេរេហិ សាវកេហិ សទ្ធឹ អាយស្មតា ច សារីបុត្តេន អាយស្មតា ច មហាមោគ្គល្លានេន អាយស្មតា ច មហាកស្សបេន អាយស្មតា ច អនុរុទ្ធេន អាយស្មតា ច រេវតេន អាយស្មតា ច អានន្ទេន អញ្ញេហិ ច អភិញ្ញាតេហិ អភិញ្ញាតេហិ ថេរេហិ សាវកេហិ សទ្ធឹ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ សាយណ្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនាយស្មា មហាកស្សបោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ ឯតទវោចអាយាមាវុសោ កស្សប យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមិស្សាម ធម្មស្សវនាយាតិ។ ឯវមាវុសោតិ ខោ អាយស្មា មហាកស្សបោ អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស បច្ចស្សោសិ។ អថខោ អាយស្មា ច មហាមោគ្គល្លានោ អាយស្មា ច មហាកស្សបោ អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមឹសុ ធម្មស្សវនាយ។ អទ្ទសា ខោ អាយស្មា អានន្ទោ អាយស្មន្តញ្ច មហាមោគ្គល្លានំ អាយស្មន្តញ្ច មហាកស្សបំ អាយស្មន្តញ្ច អនុរុទ្ធំ យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមន្តេ ធម្មស្សវនាយ ទិស្វាន យេនាយស្មា រេវតោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ រេវតំ ឯតទវោច ឧបសង្កមន្តា ខោ អមូ អាវុសោ រេវត សប្បុរិសា យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេន ធម្មស្សវនាយ អាយាមាវុសោ រេវត យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមិស្សាម ធម្មស្សវនាយាតិ។ ឯវមាវុសោតិ ខោ អាយស្មា រេវតោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស បច្ចស្សោសិ។ អថខោ អាយស្មា ច រេវតោ អាយស្មា ច អានន្ទោ យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមឹសុ ធម្មស្សវនាយ។

[១០] អទ្ទសា ខោ អាយស្មា សារីបុត្តោ អាយស្មន្តញ្ច រេវតំ អាយស្មន្តញ្ច អានន្ទំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តេ ទិស្វាន អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច ឯតុ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ស្វាគតំ [ឱ. អានន្ទស្សាគតំ។] អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ភគវតោ ឧបដ្ឋាកស្ស ភគវតោ សន្តិកាវចរស្ស រមណីយំ អាវុសោ អានន្ទ គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ អានន្ទ ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ពហុស្សុតោ ហោតិ សុតធរោ សុតសន្និច្ចយោ យេ តេ ធម្មា អាទិកល្យាណា មជ្ឈេកល្យាណា បរិយោសានកល្យាណា សាត្ថា សព្យញ្ជនា កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ អភិវទន្តិ តថារូបាស្ស ធម្មា ពហុស្សុតា ហោន្តិ ធតា វចសា បរិចិតា មនសានុបេក្ខិតា ទិដ្ឋិយា សុប្បដិវិទ្ធា សោ ចតស្សន្នំ បរិសានំ ធម្មំ ទេសេតិ បរិមណ្ឌលេហិ បទព្យញ្ជនេហិ អនុប្បពន្ធេហិ អនុសយសមុគ្ឃាតាយ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១១] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ អាយស្មន្តំ រេវតំ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ រេវត អាយស្មតា អានន្ទេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ រេវតំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ រេវត គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ រេវត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ បដិសល្លានារាមោ ហោតិ បដិសល្លានរតោ អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថមនុយុត្តោ អនិរាកតជ្ឈានោ វិបស្សនាយ សមន្នាគតោ ព្រូហេតា សុញ្ញាគារានំ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១២] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ អនុរុទ្ធ អាយស្មតា រេវតេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ អនុរុទ្ធ គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ អនុរុទ្ធ ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សហស្សំ លោកានំ វោលោកេតិ សេយ្យថាបិ អាវុសោ សារីបុត្ត ចក្ខុមា បុរិសោ ឧបរិប្បាសាទវរគតោ សហស្សំ នេមិមណ្ឌលានំ វោលោកេយ្យ ឯវមេវ ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សហស្សំ លោកានំ វោលោកេតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១៣] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ កស្សប អាយស្មតា អនុរុទ្ធេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ កស្សប គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ កស្សប ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ អត្តនា ច អារញ្ញិកោ ហោតិ អារញ្ញិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បិណ្ឌបាតិកោ ហោតិ បិណ្ឌបាតិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បំសុកូលិកោ ហោតិ បំសុកូលិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច តេចីវរិកោ ហោតិ តេចីវរិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អប្បិច្ឆោ ហោតិ អប្បិច្ឆតាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សន្តុដ្ឋោ ហោតិ សន្តុដ្ឋិយា ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បវិវិត្តោ ហោតិ បវិវេកស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អសំសដ្ឋោ ហោតិ អសំសគ្គស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អារទ្ធវីរិយោ ហោតិ វីរិយារម្ភស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សីលសម្បន្នោ ហោតិ សីលសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សមាធិសម្បន្នោ ហោតិ សមាធិសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បញ្ញាសម្បន្នោ ហោតិ បញ្ញាសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច វិមុត្តិសម្បន្នោ ហោតិ វិមុត្តិសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បន្នោ ហោតិ វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១៤] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន អាយស្មតា មហាកស្សបេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ មោគ្គល្លាន គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ទ្វេ ភិក្ខូ អភិធម្មកថំ កថេន្តិ តេ អញ្ញមញ្ញំ បុច្ឆន្តិ អញ្ញមញ្ញស្ស បញ្ហំ បុដ្ឋា វិស្សជ្ជេន្តិ នោ ច សំសាទេន្តិ ធម្មី ច នេសំ កថា បវត្តនី ហោតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១៥] អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត អម្ហេហិ សព្វេហេវ យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ សារីបុត្ត គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥធាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុ ចិត្តំ វសំ វត្តេតិ នោ ច ភិក្ខុ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ សោ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ បុព្វណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា បុព្វណ្ហសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ សាយណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា សាយណ្ហសមយំ វិហរតិ សេយ្យថាបិ អាវុសោ មោគ្គល្លាន រញ្ញោ វា រាជមហាមត្តស្ស វា នានារត្តានំ ទុស្សានំ ទុស្សករណ្ឌកោ បូរោ អស្ស សោ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ បុព្វណ្ហសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ [ឱ. គន្តទេវ។] ទុស្សយុគំ បុព្វណ្ហសមយំ បារុបេយ្យ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ មជ្ឈន្តិកសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ ទុស្សយុគំ មជ្ឈន្តិកសមយំ បារុបេយ្យ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ សាយណ្ហសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ ទុស្សយុគំ សាយណ្ហសមយំ បារុបេយ្យ ឯវមេវ ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុ ចិត្តំ វសំ វត្តេតិ នោ ច ភិក្ខុ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ សោ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ បុព្វណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា បុព្វណ្ហសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ សាយណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា សាយណ្ហសមយំ វិហរតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។

[១៦] អថខោ អាយស្មា សារីបុត្តោ តេ អាយស្មន្តេ ឯតទវោច ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ អម្ហេហិ សព្វេហេវ យថាសកំ បដិភានំ អាយាមាវុសោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិស្សាម ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ ភគវតោ អារោចេស្សាម យថា នោ ភគវា ព្យាករិស្សតិ តថា នំ ធារេស្សាមាតិ។ ឯវំ អាវុសោតិ ខោ តេ អាយស្មន្តោ អាយស្មតោ សារីបុត្តស្ស បច្ចស្សោសុំ។ អថខោ តេ អាយស្មន្តោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារីបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច ឥធ ភន្តេ អាយស្មា ច រេវតោ អាយស្មា ច អានន្ទោ យេនាហំ តេនុបសង្កមឹសុ ធម្មស្សវនាយ អទ្ទសំ ខោ អហំ ភន្តេ អាយស្មន្តញ្ច រេវតំ អាយស្មន្តញ្ច អានន្ទំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តេ ទិស្វាន អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោចំ ឯតុ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ស្វាគតំ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ភគវតោ ឧបដ្ឋាកស្ស ភគវតោ សន្តិកាវចរស្ស រមណីយំ អាវុសោ អានន្ទ គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ អានន្ទ ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា អានន្ទោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ពហុស្សុតោ ហោតិ សុតធរោ។បេ។ អនុសយសមុគ្ឃាតាយ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។សាធុ សាធុ សារីបុត្ត យថាតំ អានន្ទោវ សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ អានន្ទោ ហិ សារីបុត្ត ពហុស្សុតោ ហោតិ សុតធរោ សុតសន្និច្ចយោ យេ តេ ធម្មា អាទិកល្យាណា មជ្ឈេកល្យាណា បរិយោសានកល្យាណា សាត្ថា សព្យញ្ជនា កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ អភិវទន្តិ តថារូបាស្ស ធម្មា ពហុស្សុតា ហោន្តិ ធតា វចសា បរិចិតា មនសានុបេក្ខិតា ទិដ្ឋិយា សុប្បដិវិទ្ធា សោ ចតស្សន្នំ បរិសានំ ធម្មំ ទេសេតិ បរិមណ្ឌលេហិ បទព្យញ្ជនេហិ អនុប្បពន្ធេហិ អនុសយសមុគ្ឃាតាយាតិ។

[១៧] ឯវំ វុត្តេ អហំ ភន្តេ អាយស្មន្តំ រេវតំ ឯតទវោចំ ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ រេវត អាយស្មតា អានន្ទេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ រេវតំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ រេវត គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ រេវត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា រេវតោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ បដិសល្លានារាមោ ហោតិ បដិសល្លានរតោ អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថមនុយុត្តោ អនិរាកតជ្ឈានោ វិបស្សនាយ សមន្នាគតោ ព្រូហេតា សុញ្ញាគារានំ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ សាធុ សាធុ សារីបុត្ត យថាតំ រេវតោ វ [ម. រេវតោ ច។] សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ រេវតោ ហិ សារីបុត្ត បដិសល្លានារាមោ បដិសល្លានរតោ អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថមនុយុត្តោ អនិរាកតជ្ឈានោ វិបស្សនាយ សមន្នាគតោ ព្រូហេតា សុញ្ញាគារានន្តិ។

[១៨] ឯវំ វុត្តេ អហំ ភន្តេ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោចំ ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ អនុរុទ្ធ អាយស្មតា រេវតេន។បេ។ កថំរូបេន អាវុសោ អនុរុទ្ធ ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សហស្សំ លោកានំ វោលោកេតិ សេយ្យថាបិ អាវុសោ ចក្ខុមា បុរិសោ ឧបរិប្បាសាទវរគតោ សហស្សំ នេមិមណ្ឌលានំ វោលោកេយ្យ ឯវមេវ ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សហស្សំ លោកានំ វោលោកេតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ សាធុ សាធុ សារីបុត្ត យថាតំ អនុរុទ្ធោ វ សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ អនុរុទ្ធោ ហិ សារីបុត្ត ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សហស្សំ លោកានំ វោលោកេតីតិ។

[១៩] ឯវំ វុត្តេ អហំ ភន្តេ អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ ឯតទវោចំ ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ កស្សប អាយស្មតា អនុរុទ្ធេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ បុច្ឆាម។បេ។ កថំ រូបេន អាវុសោ កស្សប ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា មហាកស្សបោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុ អត្តនា ច អារញ្ញកោ ហោតិ អារញ្ញកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បិណ្ឌបាតិកោ ហោតិ។បេ។ បំសុកូលិកោ ហោតិ… តេចីវរិកោ ហោតិ… អប្បិច្ឆោ ហោតិ… សន្តុដ្ឋោ ហោតិ… បវិវិត្តោ ហោតិ… អសំសដ្ឋោ ហោតិ… អារទ្ធវីរិយោ ហោតិ… សីលសម្បន្នោ ហោតិ… សមាធិសម្បន្នោ ហោតិ… បញ្ញាសម្បន្នោ ហោតិ… វិមុត្តិសម្បន្នោ ហោតិ… អត្តនា ច វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បន្នោ ហោតិ វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ សាធុ សាធុ សារីបុត្ត យថាតំ កស្សបោ សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ កស្សបោ ហិ សារីបុត្ត អត្តនា ច អារញ្ញកោ ហោតិ អារញ្ញកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បិណ្ឌបាតិកោ ហោតិ បិណ្ឌបាតិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បំសុកូលិកោ ហោតិ បំសុកូលិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច តេចីវរិកោ ហោតិ តេចីវរិកត្តស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អប្បិច្ឆោ ហោតិ អប្បិច្ឆតាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សន្តុដ្ឋោ ហោតិ សន្តុដ្ឋិយា ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បវិវិត្តោ ហោតិ បវិវេកស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អសំសដ្ឋោ ហោតិ អសំសគ្គស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច អារទ្ធវីរិយោ ហោតិ វីរិយារម្ភស្ស ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សីលសម្បន្នោ ហោតិ សីលសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច សមាធិសម្បន្នោ ហោតិ សមាធិសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច បញ្ញាសម្បន្នោ ហោតិ បញ្ញាសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច វិមុត្តិសម្បន្នោ ហោតិ វិមុត្តិសម្បទាយ ច វណ្ណវាទី អត្តនា ច វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បន្នោ ហោតិ វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បទាយ ច វណ្ណវាទីតិ។

[២០] ឯវំ វុត្តេ អហំ ភន្តេ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ឯតទវោចំ ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន អាយស្មតា ច [ម. ចសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] មហាកស្សបេន យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ បុច្ឆាម។បេ។ កថំរូបេន អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ សារីបុត្ត ទ្វេ ភិក្ខូ អភិធម្មកថំ កថេន្តិ តេ អញ្ញមញ្ញំ បញ្ហំ បុច្ឆន្តិ អញ្ញមញ្ញស្ស បញ្ហំ បុដ្ឋា វិស្សជ្ជេន្តិ នោ ច សំសាទេន្តិ ធម្មី ច នេសំ កថា បវត្តនី ហោតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ សាធុ សាធុ សារីបុត្ត យថាតំ មោគ្គល្លានោ វ សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ មោគ្គល្លានោ ហិ សារីបុត្ត ធម្មកថិកោតិ។

[២១] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវន្តំ ឯតទវោច អថខ្វាហំ [ម. អថវាហំ។] ភន្តេ អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ ឯតទវោចំ ព្យាកតំ ខោ អាវុសោ សារីបុត្ត អម្ហេហិ សព្វេហេវ យថាសកំ បដិភានំ តត្ថទានិ មយំ អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ បុច្ឆាម រមណីយំ អាវុសោ សារីបុត្ត គោសិង្គសាលវនំ ទោសិនា រត្តិ សព្វផាលិផុល្លា សាលា ទិព្វា មញ្ញេ គន្ធា សម្បវន្តិ កថំរូបេន អាវុសោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ មំ ឯតទវោច ឥធាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុ ចិត្តំ វសំ វត្តេតិ នោ ច ភិក្ខុ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ សោ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ បុព្វណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា បុព្វណ្ហសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ សាយណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា សាយណ្ហសមយំ វិហរតិ សេយ្យថាបិ អាវុសោ មោគ្គល្លាន រញ្ញោ វា រាជមហាមត្តស្ស វា នានារត្តានំ ទុស្សានំ ទុស្សករណ្ឌកោ បូរោ អស្ស សោ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ បុព្វណ្ហសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ ទុស្សយុគំ បុព្វណ្ហសមយំ បារុបេយ្យ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ មជ្ឈន្តិកសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ មជ្ឈន្តិកសមយំ បារុបេយ្យ យញ្ញទេវ ទុស្សយុគំ អាកង្ខេយ្យ សាយណ្ហសមយំ បារុបិតុំ តំតទេវ ទុស្សយុគំ សាយណ្ហសមយំ បារុបេយ្យ ឯវមេវ ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុ ចិត្តំ វសំ វត្តេតិ នោ ច ភិក្ខុ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ សោ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ បុព្វណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា បុព្វណ្ហសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ សាយណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា សាយណ្ហសមយំ វិហរតិ ឯវរូបេន ខោ អាវុសោ មោគ្គល្លាន ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ សាធុ សាធុ មោគ្គល្លាន យថាតំ សារីបុត្តោ វ សម្មា ព្យាករមានោ ព្យាករេយ្យ សារីបុត្តោ ហិ មោគ្គល្លាន ចិត្តំ វសំ វត្តេតិ នោ ច សារីបុត្តោ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ សោ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ បុព្វណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា បុព្វណ្ហសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា មជ្ឈន្តិកសមយំ វិហរតិ យាយ វិហារសមាបត្តិយា អាកង្ខតិ សាយណ្ហសមយំ វិហរិតុំ តាយ វិហារសមាបត្តិយា សាយណ្ហសមយំ វិហរតីតិ។

[២២] ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា សារីបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច កស្ស នុ ខោ ភន្តេ សុភាសិតន្តិ។ សព្វេសំ វោ សារីបុត្ត សុភាសិតំ បរិយាយេន។ អបិច មម វចនំ សុណាថ យថារូបេន ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ ឥធ សារីបុត្ត ភិក្ខុ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតប្បដិក្កន្តោ និសីទតិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា ឧជុំ កាយំ បណិធាយ បរិមុខំ សតឹ ឧបដ្ឋបេត្វា ន តាវាហំ ឥមំ បល្លង្កំ ភិន្ទិស្សាមិ យាវ មេ ន អនុបាទាយ អាសវេហិ ចិត្តំ វិមុច្ចតីតិ ឯវរូបេន ខោ សារីបុត្ត ភិក្ខុនា គោសិង្គសាលវនំ សោភេយ្យាតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ អាយស្មន្តោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

មហាគោសិង្គសាលសុត្តំ ទុតិយំ និដ្ឋិតំ។

តតិយំ មហាគោបាលសុត្តំ

[ឆដ្ឋ. មហាគោបាលកសុត្តំ]

[២៣] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[២៤] ភគវា ឯតទវោច ឯកាទសហិ ភិក្ខវេ អង្គេហិ សមន្នាគតោ គោបាលកោ អភព្វោ គោគណំ បរិហរិតុំ ផាតិកាតុំ កតមេហិ ឯកាទសហិ ឥធ ភិក្ខវេ គោបាលកោ ន រូបញ្ញូ ហោតិ ន លក្ខណកុសលោ ហោតិ ន អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ ន វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ ន ធូមំ កត្តា ហោតិ ន តិត្ថំ ជានាតិ ន បីតំ ជានាតិ ន វីថឹ ជានាតិ ន គោចរកុសលោ ហោតិ អនវសេសទោហី ច ហោតិ យេ តេ ឧសភា គោបិតរោ គោបរិណាយកា តេ ន អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ ឥមេហិ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ គោបាលកោ អភព្វោ គោគណំ បរិហរិតុំ ផាតិកាតុំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អភព្វោ ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជិតុំ កតមេហិ ឯកាទសហិ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន រូបញ្ញូ ហោតិ ន លក្ខណកុសលោ ហោតិ ន អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ ន វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ ន ធូមំ កត្តា ហោតិ ន តិត្ថំ ជានាតិ ន បីតំ ជានាតិ ន វីថឹ ជានាតិ ន គោចរកុសលោ ហោតិ អនវសេសទោហី ច ហោតិ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ ន អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ។

[២៥] កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន រូបញ្ញូ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យំ កិញ្ចិ រូបំ សព្វំ រូបំ ចត្តារិ មហាភូតានិ ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទារូបន្តិ [ឱ. ឧបាទាយរូបន្តីតិ ទិស្សតិ។] យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន រូបញ្ញូ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន លក្ខណកុសលោ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ កម្មលក្ខណោ ពាលោ កម្មលក្ខណោ បណ្ឌិតោតិ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន លក្ខណកុសលោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឧប្បន្នំ កាមវិតក្កំ អធិវាសេតិ ន បជហតិ ន វិនោទេតិ ន ព្យន្តីករោតិ [ឱ. ន ព្យន្តិករោតិ។ ម. ន ព្យន្តឹ ករោតិ។] ន អនភាវង្គមេតិ ឧប្បន្នំ ព្យាបាទវិតក្កំ។បេ។ ឧប្បន្នំ វិហឹសាវិតក្កំ។បេ។ ឧប្បន្នុប្បន្នេ បាបកេ អកុសលេ ធម្មេ អធិវាសេតិ ន បជហតិ ន វិនោទេតិ ន ព្យន្តីករោតិ ន អនភាវង្គមេតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ អនុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ នប្បដិបជ្ជតិ ន រក្ខតិ ចក្ខុន្ទ្រិយំ ចក្ខុន្ទ្រិយេ ន សំវរំ អាបជ្ជតិ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ និមិត្តគ្គាហី ហោតិ អនុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ នប្បដិបជ្ជតិ ន រក្ខតិ មនិន្ទ្រិយំ មនិន្ទ្រិយេ ន សំវរំ អាបជ្ជតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន ធូមំ កត្តា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យថាសុតំ យថាបរិយត្តំ ធម្មំ ន វិត្ថារេន បរេសំ ទេសេតា ហោតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន ធូមំ កត្តា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន តិត្ថំ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ពហុស្សុតា អាគតាគមា ធម្មធរា វិនយធរា មាតិកាធរា តេ កាលេន កាលំ ឧបសង្កមិត្វា ន បរិបុច្ឆតិ ន បរិបញ្ហតិ ឥទំ ភន្តេ កថំ ឥមស្ស កោ អត្ថោតិ តស្ស តេ អាយស្មន្តោ អវិវដញ្ចេវ ន វិវរន្តិ អនុត្តានីកតញ្ច ន ឧត្តានី ករោន្តិ អនេកវិហិតេសុ ច កង្ខដ្ឋានីយេសុ [ឱ. កំខាឋានីយេសុ។ ម. កង្ខាឋានីយេសុ។] ធម្មេសុ កង្ខំ នប្បដិវិនោទេន្តិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន តិត្ថំ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន បីតំ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ ទេសិយមានេ ន លភតិ អត្ថវេទំ ន លភតិ ធម្មវេទំ ន លភតិ ធម្មូបសញ្ហិតំ បាមុជ្ជំ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន បីតំ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន វីថឹ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន វីថឹ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន គោចរកុសលោ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ចត្តារោ សតិប្បដ្ឋានេ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ន គោចរកុសលោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អនវសេសទោហី ច ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុំ សទ្ធា គហបតិកា អភិហដ្ឋុំ បវារេន្តិ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេហិ តត្ថ [ឱ.ម. តត្រ។] ភិក្ខុ មត្តំ ន ជានាតិ បដិគ្គហណាយ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អនវសេសទោហី ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ ន អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេសុ ន មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋបេតិ អាវី ចេវ រហោ ច ន មេត្តំ វចីកម្មំ… ន មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋបេតិ អាវី ចេវ រហោ ច ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ ន អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ ឥមេហិ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អភព្វោ ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជិតុំ។

[២៦] ឯកាទសហិ ភិក្ខវេ អង្គេហិ សមន្នាគតោ គោបាលកោ ភព្វោ គោគណំ បរិហរិតុំ ផាតិកាតុំ កតមេហិ ឯកាទសហិ ឥធ ភិក្ខវេ គោបាលកោ រូបញ្ញូ ហោតិ លក្ខណកុសលោ ហោតិ អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ ធូមំ កត្តា ហោតិ តិត្ថំ ជានាតិ បីតំ ជានាតិ វីថឹ ជានាតិ គោចរកុសលោ ហោតិ សាវសេសទោហី ច ហោតិ យេ តេ ឧសភា គោបិតរោ គោបរិណាយកា តេ អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ ឥមេហិ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ គោបាលកោ ភព្វោ គោគណំ បរិហរិតុំ ផាតិកាតុំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ភព្វោ ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជិតុំ កតមេហិ ឯកាទសហិ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ រូបញ្ញូ ហោតិ លក្ខណកុសលោ ហោតិ អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ ធូមំ កត្តា ហោតិ តិត្ថំ ជានាតិ បីតំ ជានាតិ វីថឹ ជានាតិ គោចរកុសលោ ហោតិ សាវសេសទោហី ច ហោតិ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ។

[២៧] កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ រូបញ្ញូ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យំ កិញ្ចិ រូបំ សព្វំ រូបំ ចត្តារិ មហាភូតានិ ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទារូបន្តិ យថាភូតំ បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ រូបញ្ញូ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ លក្ខណកុសលោ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ កម្មលក្ខណោ ពាលោ កម្មលក្ខណោ បណ្ឌិតោតិ យថាភូតំ បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ លក្ខណកុសលោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឧប្បន្នំ កាមវិតក្កំ នាធិវាសេតិ បជហតិ វិនោទេតិ ព្យន្តីករោតិ អនភាវង្គមេតិ ឧប្បន្នំ ព្យាបាទវិតក្កំ… ឧប្បន្នំ វិហឹសាវិតក្កំ… ឧប្បន្នុប្បន្នេ បាបកេ អកុសលេ ធម្មេ នាធិវាសេតិ បជហតិ វិនោទេតិ ព្យន្តីករោតិ អនភាវង្គមេតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អាសាដិកំ សាដេតា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ រក្ខតិ ចក្ខុន្ទ្រិយំ ចក្ខុន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ រក្ខតិ មនិន្ទ្រិយំ មនិន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វណំ បដិច្ឆាទេតា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ធូមំ កត្តា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យថាសុតំ យថាបរិយត្តំ ធម្មំ វិត្ថារេន បរេសំ ទេសេតា ហោតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ធូមំ កត្តា ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ តិត្ថំ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា ពហុស្សុតា អាគតាគមា ធម្មធរា វិនយធរា មាតិកាធរា តេ កាលេន កាលំ ឧបសង្កមិត្វា បរិបុច្ឆតិ បរិបញ្ហតិ ឥទំ ភន្តេ កថំ ឥមស្ស កោ អត្ថោតិ តស្ស តេ អាយស្មន្តោ អវិវដញ្ចេវ វិវរន្តិ អនុត្តានីកតញ្ច ឧត្តានីករោន្តិ អនេកវិហិតេសុ ច កង្ខដ្ឋានីយេសុ ធម្មេសុ កង្ខំ បដិវិនោទេន្តិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ តិត្ថំ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ បីតំ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ ទេសិយមានេ លភតិ អត្ថវេទំ លភតិ ធម្មវេទំ លភតិ ធម្មូបសញ្ហិតំ បាមុជ្ជំ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ បីតំ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វីថឹ ជានាតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ យថាភូតំ បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វីថឹ ជានាតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ គោចរកុសលោ ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ចត្តារោ សតិប្បដ្ឋានេ យថាភូតំ បជានាតិ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ គោចរកុសលោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សាវសេសទោហី ច ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុំ សទ្ធា គហបតិកា អភិហដ្ឋុំ បវារេន្តិ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេហិ តត្រ ភិក្ខុ មត្តំ ជានាតិ បដិគ្គហណាយ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សាវសេសទោហី ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេតេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេសុ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋបេតិ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ វចីកម្មំ បច្ចុបដ្ឋបេតិ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋបេតិ អាវី ចេវ រហោ ច ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យេ តេ ភិក្ខូ ថេរា រត្តញ្ញូ ចិរបព្វជិតា សង្ឃបិតរោ សង្ឃបរិណាយកា តេ អតិរេកបូជាយ បូជេតា ហោតិ ឥមេហិ ខោ ភិក្ខវេ ឯកាទសហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ភព្វោ ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជិតុន្តិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

មហាគោបាលសុត្តំ តតិយំ និដ្ឋិតំ។

ចតុត្ថំ ចូឡគោបាលសុត្តំ

[ឆដ្ឋ. ចូឡគោបាលកសុត្តំ]

[២៨] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា វជ្ជីសុ វិហរតិ ឧក្កចេលាយំ [ឱក្កវេលាយន្តិប្យត្ថិ។ ន តំ ឥទដ្ឋកថាយ សមេតិ។] គង្គាយ នទិយា តីរេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[២៩] ភគវា ឯតទវោច ភូតបុព្វំ ភិក្ខវេ មាគធកោ គោបាលកោ ទុប្បញ្ញជាតិកោ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ សារទសមយេ [ឱ.ម. សរទសមយេ។] អសមវេក្ខិត្វា គង្គាយ នទិយា ឱរិមតីរំ [ឱ. ឱរិមន្តីរំ។ ម. ឱរិមំ តីរំ។] អសមវេក្ខិត្វា បារិមតីរំ [ឱ. បារិមន្តីរំ។ ម. បារិមំ តីរំ។] អតិត្ថេនេវ គាវោ បតារេសិ ឧត្តរន្តីរំ វិទេហានំ [ឱ.ម. សុវិទេហានំ។]។ អថខោ ភិក្ខវេ គាវោ មជ្ឈេ គង្គាយ នទិយា សោតេ អាមណ្ឌលិកំ ករិត្វា តត្ថេវ អនយព្យសនំ អាបជ្ជឹសុ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ភិក្ខវេ មាគធកោ គោបាលកោ ទុប្បញ្ញជាតិកោ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ សារទសមយេ អសមវេក្ខិត្វា គង្គាយ នទិយា ឱរិមតីរំ អសមវេក្ខិត្វា បារិមតីរំ អតិត្ថេនេវ គាវោ បតារេសិ ឧត្តរន្តីរំ វិទេហានំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ កេចិ [ឱ.ម. យេ ហិ កេចិ។] សមណា វា ព្រាហ្មណា វា អកុសលា ឥមស្ស លោកស្ស អកុសលា បរស្ស លោកស្ស អកុសលា មារធេយ្យស្ស អកុសលា អមារធេយ្យស្ស អកុសលា មច្ចុធេយ្យស្ស អកុសលា អមច្ចុធេយ្យស្ស តេសំ យេ សោតព្វំ សទ្ទហាតព្វំ មញ្ញិស្សន្តិ តេសំ តំ ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយ។

[៣០] ភូតបុព្វំ ភិក្ខវេ មាគធកោ គោបាលកោ សប្បញ្ញជាតិកោ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ សារទសមយេ សមវេក្ខិត្វា គង្គាយ នទិយា ឱរិមតីរំ សមវេក្ខិត្វា បារិមតីរំ តិត្ថេនេវ គាវោ បតារេសិ ឧត្តរន្តីរំ វិទេហានំ។ សោ បឋមំ បតារេសិ យេ តេ ឧសភា គោបិតរោ គោបរិណាយកា តេ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ។ អថាបរេ បតារេសិ ពលវគាវេ ទម្មគាវេ តេបិ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ។ អថាបរេ បតារេសិ វច្ឆតរេ វច្ឆតរិយោ តេបិ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ។ អថាបរេ បតារេសិ វច្ឆកេ កិសពលិកេ តេបិ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ។ ភូតបុព្វំ ភិក្ខវេ វច្ឆកោ តរុណកោ តាវទេវ ជាតកោ មាតុ គោរវកេន វុយ្ហមានោ សោបិ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមាសិ តំ កិស្ស ហេតុ បណ្ឌិតត្តា [ឱ.ម. បណ្ឌិតត្តាតិ ន ទិស្សតិ។] តថា ហិ សោ ភិក្ខវេ មាគធកោ គោបាលកោ សប្បញ្ញជាតិកោ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ សារទសមយេ សមវេក្ខិត្វា គង្គាយ នទិយា ឱរិមតីរំ សមវេក្ខិត្វា បារិមតីរំ តិត្ថេនេវ គាវោ បតារេសិ ឧត្តរន្តីរំ វិទេហានំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា កុសលា ឥមស្ស លោកស្ស កុសលា បរស្ស លោកស្ស កុសលា មារធេយ្យស្ស កុសលា អមារធេយ្យស្ស កុសលា មច្ចុធេយ្យស្ស កុសលា អមច្ចុធេយ្យស្ស តេសំ យេ សាតព្វំ សទ្ទហាតព្វំ មញ្ញិស្សន្តិ តេសំ តំ ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ។

[៣១] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ យេ តេ ឧសភា គោបិតរោ គោបរិណាយកា [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ តេតិ ទិស្សតិ។] តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ តេ ភិក្ខូ អរហន្តោ ខីណាសវា វុសិតវន្តោ កតករណីយា ឱហិតភារា អនុប្បត្តសទត្ថា បរិក្ខីណភវសញ្ញោជនា សម្មទញ្ញាវិមុត្តា តេបិ តិរិយំ មារស្ស សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ គតា។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ យេ តេ ពលវគាវោ ទម្មគាវោ [ឱ. សេយ្យថាបិ តេ ភិក្ខវេ ពលវគវា ទម្មគវា។ ម. សេយ្យ… ពលគាវា ទម្មគាវា។] តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ តេ ភិក្ខូ បញ្ចន្នំ ឱរម្ភាគិយានំ សញ្ញោជនានំ បរិក្ខយា ឱបបាតិកា តត្ថ បរិនិព្វាយិនោ អនាវត្តិធម្មា តស្មា លោកា តេបិ តិរិយំ មារស្ស សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ គមិស្សន្តិ។ សេយ្យថាបិ [ឱ.ម. សេយ្យថាបិ តេ។] ភិក្ខវេ វច្ឆតរា វច្ឆតរិយោ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ តេ ភិក្ខូ តិណ្ណំ សញ្ញោជនានំ បរិក្ខយា រាគទោសមោហានំ តនុត្តា សកទាគាមិនោ សកិទេវ ឥមំ លោកំ អាគន្ត្វា ទុក្ខស្សន្តំ ករិស្សន្តិ តេបិ តិរិយំ មារស្ស សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ គមិស្សន្តិ។ សេយ្យថាបិ [ឱ.ម. សេយ្យថាបិ តេ។] ភិក្ខវេ វច្ឆកា កិសពលិកា [ឱ. កិសពលកា។] តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ តេ ភិក្ខូ តិណ្ណំ សញ្ញោជនានំ បរិក្ខយា សោតាបន្នា អវិនិបាតធម្មា និយតា សម្ពោធិបរាយនា តេបិ តិរិយំ មារស្ស សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមំសុ។ សេយ្យថាបិ សោ ភិក្ខវេ វច្ឆកោ តរុណកោ តាវទេវ ជាតកោ មាតុ គោរវកេន វុយ្ហមានោ តិរិយំ គង្គាយ សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ អគមាសិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យេ តេ ភិក្ខូ ធម្មានុសារិនោ សទ្ធានុសារិនោ តេបិ តិរិយំ មារស្ស សោតំ ឆេត្វា សោត្ថិនា បារំ គមិស្សន្តិ។ អហំ ខោ បន ភិក្ខវេ កុសលោ ឥមស្ស លោកស្ស កុសលោ បរស្ស លោកស្ស កុសលោ មារធេយ្យស្ស កុសលោ អមារធេយ្យស្ស កុសលោ មច្ចុធេយ្យស្ស កុសលោ អមច្ចុធេយ្យស្ស។ តស្ស មយ្ហំ ភិក្ខវេ យេ សោតព្វំ សទ្ទហាតព្វំ មញ្ញិស្សន្តិ តេសំ តំ ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយាតិ។ ឥទមវោច ភគវា ឥទំ វត្វាន [ឱ. វត្វា។ ម. វត្វា ច។] សុគតោ អថាបរំ ឯតទវោច សត្ថា

អយំ លោកោ បរលោកោ ជានតា សុប្បកាសិតោ

យញ្ច មារេន សម្បត្តំ អបត្តំ យញ្ច មច្ចុនា

សព្វំ លោកំ អភិញ្ញាយ សម្ពុទ្ធេន បជានតា

វិវដំ អមតទ្វារំ ខេមំ និព្វានបត្តិយា

ឆិន្នំ បាបិមតោ សោតំ វិទ្ធស្តំ វិនឡីកតំ [ឱ.ម. វិនឡីកតំ។]

បាមុជ្ជពហុលា ហោថ ខេមំ បត្ថេថ [បត្តត្ថាតិបិ បាឋោ។ ឯវរូបំ សត្ថារំ លភិត្វា តុម្ហេ បត្តាយេវ នាមាតិ អត្ថោតិ ឥទដ្ឋកថា។ បដ្ឋេថាតិប្យត្ថិ។] ភិក្ខវោតិ។

ចូឡគោបាលសុត្តំ ចតុត្ថំ និដ្ឋិតំ។

បញ្ចមំ ចូឡសច្ចកសុត្តំ

[៣២] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ។ តេន ខោ បន សមយេន សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ វេសាលិយំ បដិវសតិ ភស្សប្បវាទិកោ បណ្ឌិតវាទោ សាធុសម្មតោ ពហុជនស្ស។ សោ វេសាលិយំ បរិសតិ [ឱ. បរិសតឹ។] ឯវំ វាចំ ភាសតិនាហំ តំ [ឱ.ម. នាហន្តំ។] បស្សាមិ សមណំ វា ព្រាហ្មណំ វា សង្ឃឹ គណឹ គណាចរិយំ អបិច អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ បដិជានមានំ យោ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធោ ន សង្កម្បេយ្យ ន សម្បកម្បេយ្យ ន សម្បវេធេយ្យ យស្ស ន កច្ឆេហិ សេទា មុញ្ចេយ្យុំ ថូណញ្ចេបាហំ [ឱ. ថូណញ្ចេបហំ។ ម. ថូណំ បាហំ។] អចេតនំ វាទេន វាទំ សមារភេយ្យំ សាបិ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធា សង្កម្បេយ្យ សម្បកម្បេយ្យ សម្បវេធេយ្យ កោ បន វាទោ មនុស្សភូតស្សាតិ។

[៣៣] អថខោ អាយស្មា អស្សជិ បុព្វណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ វេសាលឹ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ អទ្ទសា ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ វេសាលិយំ ជង្ឃាវិហារំ អនុចង្កមមានោ អនុវិចរមានោ អាយស្មន្តំ អស្សជឹ ទូរតោវ គច្ឆន្តំ ទិស្វាន យេនាយស្មា អស្សជិ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា អស្សជិនា សទ្ធឹ សម្មោទិ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ អាយស្មន្តំ អស្សជឹ ឯតទវោច កថំ បន ភោ អស្សជិ សមណោ គោតមោ សាវកេ វិនេតិ កថំភាគា ច បន សមណស្ស គោតមស្ស សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតីតិ។ឯវំ ខោ អគ្គិវេស្សន ភគវា សាវកេ វិនេតិ ឯវំភាគា ច បន ភគវតោ សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតិ រូបំ ភិក្ខវេ អនិច្ចំ វេទនា អនិច្ចា សញ្ញា អនិច្ចា សង្ខារា អនិច្ចា វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ រូបំ ភិក្ខវេ អនត្តា វេទនា អនត្តា សញ្ញា អនត្តា សង្ខារា អនត្តា វិញ្ញាណំ អនត្តា សព្វេ សង្ខារា អនត្តា [ឱ. អនិច្ចា។] សព្វេ ធម្មា អនត្តាតិ ឯវំ ខោ អគ្គិវេស្សន ភគវា សាវកេ វិនេតិ ឯវំភាគា ច បន ភគវតោ សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតីតិ។ ទុស្សុតំ វត ភោ អស្សជិ អស្សុម្ហ យេ មយំ ឯវំវាទឹ សមណំ គោតមំ អស្សុម្ហ អប្បេវ នាម [ឱ.ម. អប្បេវ ច នាម។] មយំ កទាចិ ករហចិ តេន ភោតា គោតមេន សទ្ធឹ សមាគមំ គច្ឆេយ្យាម អប្បេវ នាម សិយា កោចិទេវ កថាសល្លាបោ អប្បេវ នាម តស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេយ្យាមាតិ។

[៣៤] តេន ខោ បន សមយេន បញ្ចមត្តានិ លិច្ឆវិសតានិ សន្ថាគារេ សន្និបតិតានិ ហោន្តិ កេនចិទេវ ករណីយេន។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ យេន តេ លិច្ឆវី តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា តេ លិច្ឆវី ឯតទវោច អភិក្កមន្តុ ភោន្តោ លិច្ឆវី អភិក្កមន្តុ ភោន្តោ លិច្ឆវី អជ្ជ មេ សមណេន គោតមេន សទ្ធឹ កថាសល្លាបោ ភវិស្សតិ សចេ មេ សមណោ គោតមោ តថា បតិដ្ឋហិស្សតិ [ឱ.ម. បតិដ្ឋិស្សតិ។] យថា ច មេ [ឱ. យថាស្ស មេ។] ញាតញ្ញតរេន សាវកេន អស្សជិនា នាម ភិក្ខុនា បតិដ្ឋិតំ សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ ទីឃលោមិកំ ឯឡកំ លោមេសុ គហេត្វា អាកឌ្ឍេយ្យ បរិកឌ្ឍេយ្យ សម្បរិកឌ្ឍេយ្យ ឯវមេវាហំ សមណំ គោតមំ វាទេន វាទំ អាកឌ្ឍិស្សាមិ បរិកឌ្ឍិស្សាមិ សម្បរិកឌ្ឍិស្សាមិ សេយ្យថាបិ នាម ពលវា សោណ្ឌិកាកម្មការោ មហន្តំ សោណ្ឌិកាកិលញ្ជំ គម្ភីរេ ឧទករហទេ បក្ខិបិត្វា កណ្ណេ គហេត្វា អាកឌ្ឍេយ្យ បរិកឌ្ឍេយ្យ សម្បរិកឌ្ឍេយ្យ ឯវមេវាហំ សមណំ គោតមំ វាទេន វាទំ អាកឌ្ឍិស្សាមិ បរិកឌ្ឍិស្សាមិ សម្បរិកឌ្ឍិស្សាមិ សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ [ឱ.ម. បុរិសោតិ ន ទិស្សតិ។] សោណ្ឌិកាធុត្តោ ថាលំ [ឱ. វាលំ។] កណ្ណេ គហេត្វា ឱធុនេយ្យ និទ្ធុនេយ្យ និប្បោឋេយ្យ [ឱ.ម. និប្ផាទេយ្យ។] ឯវមេវាហំ សមណំ គោតមំ វាទេន វាទំ ឱធុនិស្សាមិ និទ្ធុនិស្សាមិ និប្បោឋិស្សាមិ [ឱ.ម. និប្ផាទេស្សាមិ។] សេយ្យថាបិ នាម កុញ្ជរោ សដ្ឋីហាយនោ គម្ភីរំ បោក្ខរណឹ ឱគាហេត្វា [ឱ. ឱគាហិត្វា។] សាណធោវិកំ នាម កីឡិតជាតំ កីឡតិ ឯវមេវាហំ សមណំ គោតមំ សាណធោវិកំ មញ្ញេ កីឡិតជាតំ កីឡិស្សាមិ អភិក្កមន្តុ ភោន្តោ លិច្ឆវី អភិក្កមន្តុ ភោន្តោ លិច្ឆវី អជ្ជ មេ សមណេន គោតមេន សទ្ធឹ កថាសល្លាបោ ភវិស្សតីតិ។ តត្ថេកច្ចេ [ឱ.ម. តត្រេកច្ចេ។] លិច្ឆវី ឯវមាហំសុ កឹ សមណោ គោតមោ សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស វាទំ អារោបេស្សតិ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ សមណស្ស គោតមស្ស វាទំ អារោបេស្សតីតិ។ ឯកច្ចេ លិច្ឆវី ឯវមាហំសុ កឹ សោ ភវមានោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ យោ [ឱ. យោតិ ន ទិស្សតិ។] ភគវតោ វាទំ អារោបេស្សតិ អថខោ ភគវា សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស វាទំ អារោបេស្សតីតិ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ បញ្ចមត្តេហិ លិច្ឆវិសតេហិ បរិវុតោ យេន មហាវនំ កូដាគារសាលា តេនុបសង្កមិ។

[៣៥] តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខូ អព្ភោកាសេ ចង្កមន្តិ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច កហន្នុខោ ភោ ឯតរហិ សោ ភវំ គោតមោ វិហរតិ ទស្សនកាមា ហិ មយំ តំ ភវន្តំ គោតមន្តិ។ ឯស អគ្គិវេស្សន ភគវា មហាវនំ អជ្ឈោគាហេត្វា អញ្ញតរស្មឹ រុក្ខមូលេ ទិវាវិហារំ និសិន្នោតិ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ មហតិយា លិច្ឆវិបរិសាយ សទ្ធឹ មហាវនំ អជ្ឈោគាហេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធឹ សម្មោទិ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ តេបិ ខោ លិច្ឆវី អប្បេកច្ចេ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ អប្បេកច្ចេ ភគវតា សទ្ធឹ សម្មោទឹសុ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ អប្បេកច្ចេ យេន ភគវា តេនញ្ជលិម្បណាមេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ អប្បេកច្ចេ ភគវតោ សន្តិកេ នាមគោត្តំ សាវេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ អប្បេកច្ចេ តុណ្ហីភូតា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។

[៣៦] ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោចបុច្ឆេយ្យាហំ ភវន្តំ គោតមំ កញ្ចិទេវ ទេសំ សចេ មេ ភវំ គោតមោ ឱកាសំ ករោតិ បញ្ហស្ស វេយ្យាករណាយាតិ។ បុច្ឆ អគ្គិវេស្សន យទាកង្ខសីតិ។ កថំ បន [ម. កថញ្ច។] ភវំ គោតមោ សាវកេ វិនេតិ កថំភាគា ច បន ភោតោ គោតមស្ស សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតីតិ។ ឯវំ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន សាវកេ វិនេមិ ឯវំភាគា ច បន មេ សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតិ រូបំ ភិក្ខវេ អនិច្ចំ វេទនា អនិច្ចា សញ្ញា អនិច្ចា សង្ខារា អនិច្ចា វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ រូបំ ភិក្ខវេ អនត្តា វេទនា អនត្តា សញ្ញា អនត្តា សង្ខារា អនត្តា វិញ្ញាណំ អនត្តា សព្វេ សង្ខារា អនត្តា សព្វេ ធម្មា អនត្តាតិ ឯវំ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន សាវកេ វិនេមិ ឯវំភាគា ច បន មេ សាវកេសុ អនុសាសនី ពហុលា បវត្តតីតិ។ ឧបមា មំ ភោ គោតម បដិភាតីតិ។ បដិភាតុ តំ អគ្គិវេស្សនាតិ ភគវា អវោច។ សេយ្យថាបិ ភោ គោតម យេ កេចិមេ វីជគាមភូតគាមា [ឱ.ម. ពីជគាមភូតគាមា។] វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជន្តិ សព្វេ តេ បឋវឹ និស្សាយ បឋវិយំ បតិដ្ឋាយ ឯវមេតេ វីជគាមភូតគាមា វុឌ្ឍឹ វិរូឡ្ហឹ វេបុល្លំ អាបជ្ជន្តិ សេយ្យថាបិ វា បន ភោ គោតម យេ កេចិមេ ពលករណីយា កម្មន្តា ករីយន្តិ សព្វេ តេ បឋវឹ និស្សាយ បឋវិយំ បតិដ្ឋាយ ឯវមេតេ ពលករណីយា កម្មន្តា ករីយន្តិ ឯវមេវ ខោ ភោ គោតម រូបត្តាយំ បុរិសបុគ្គលោ រូបេ បតិដ្ឋាយ បុញ្ញំ វា អបុញ្ញំ វា បសវតិ វេទនត្តាយំ បុរិសបុគ្គលោ វេទនាយ បតិដ្ឋាយ បុញ្ញំ វា អបុញ្ញំ វា បសវតិ សញ្ញត្តាយំ បុរិសបុគ្គលោ សញ្ញាយ បតិដ្ឋាយ បុញ្ញំ វា អបុញ្ញំ វា បសវតិ សង្ខារត្តាយំ បុរិសបុគ្គលោ សង្ខារេសុ បតិដ្ឋាយ បុញ្ញំ វា អបុញ្ញំ វា បសវតិ វិញ្ញាណត្តាយំ បុរិសបុគ្គលោ វិញ្ញាណេ បតិដ្ឋាយ បុញ្ញំ វា អបុញ្ញំ វា បសវតីតិ។ ននុ តំ [ឱ.ម. ត្វំ។] អគ្គិវេស្សន ឯវំ វទេសិ រូបំ មេ អត្តា វេទនា មេ អត្តា សញ្ញា មេ អត្តា សង្ខារា មេ អត្តា វិញ្ញាណំ មេ អត្តាតិ។ អហំ ហិ ភោ គោតម ឯវំ វទាមិ រូបំ មេ អត្តា វេទនា មេ អត្តា សញ្ញា មេ អត្តា សង្ខារា មេ អត្តា វិញ្ញាណំ មេ អត្តាតិ អយញ្ច មហតី ជនតាតិ។ កឹ ហិ តេ អគ្គិវេស្សន មហតី ជនតា ករិស្សតិ ឥង្ឃ ត្វំ អគ្គិវេស្សន សកំយេវ វាទំ និព្វេធេហីតិ។ អហំ ហិ ភោ គោតម ឯវំ វទាមិ រូបំ មេ អត្តា វេទនា មេ អត្តា សញ្ញា មេ អត្តា សង្ខារា មេ អត្តា វិញ្ញាណំ មេ អត្តាតិ។

[៣៧] តេនហិ អគ្គិវេស្សន តញ្ញេវេត្ថ [ឱ. តំយេវេត្ថ។] បដិបុច្ឆិស្សាមិ យថា តេ ខមេយ្យ តថា នំ [ម. តំ។] ព្យាករេយ្យាសិ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន វត្តេយ្យ រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស សកស្មឹ វិជិតេ វសោ ឃាតេតាយំ វា ឃាតេតុំ ជាបេតាយំ វា ជាបេតុំ បព្វាជេតាយំ វា បព្វាជេតុំ សេយ្យថាបិ រញ្ញោ បសេនទិស្ស កោសលស្ស សេយ្យថាបិ វា បន រញ្ញោ មាគធស្ស អជាតសត្តុស្ស វេទេហិបុត្តស្សាតិ។ វត្តេយ្យ ភោ គោតម រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស សកស្មឹ វិជិតេ វសោ ឃាតេតាយំ វា ឃាតេតុំ ជាបេតាយំ វា ជាបេតុំ បព្វាជេតាយំ វា បព្វាជេតុំ សេយ្យថាបិ រញ្ញោ បសេនទិស្ស កោសលស្ស សេយ្យថាបិ វា បន រញ្ញោ មាគធស្ស អជាតសត្តុស្ស វេទេហិបុត្តស្ស ឥមេសម្បិ [ម. ឥមេសំបិ។] ហិ ភោ គោតម សង្ឃានំ គណានំ សេយ្យថីទំ វជ្ជីនំ មល្លានំ វត្តតិ សកស្មឹ វិជិតេ វសោ ឃាតេតាយំ វា ឃាតេតុំ ជាបេតាយំ វា ជាបេតុំ បព្វាជេតាយំ វា បព្វាជេតុំ កឹ បន រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស សេយ្យថាបិ រញ្ញោ បសេនទិស្ស កោសលស្ស សេយ្យថាបិ វា បន រញ្ញោ មាគធស្ស អជាតសត្តុស្ស វេទេហិបុត្តស្ស វត្តេយ្យ ភោ គោតម វត្តិតុញ្ចមរហតីតិ [ម. វត្តិតុំ ច មរហតីតិ។]។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ រូបំ មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តស្មឹ រូបេ វសោ ឯវំ មេ រូបំ ហោតុ ឯវំ មេ រូបំ មា អហោសីតិ។ ឯវំ វុត្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ តុណ្ហី អហោសិ។ ទុតិយម្បិ ខោ ភគវា សច្ចកំ និគន្ថបុត្តំ ឯតទវោច តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ រូបំ មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តស្មឹ រូបេ វសោ ឯវំ មេ រូបំ ហោតុ ឯវំ មេ រូបំ មា អហោសីតិ។ ឯវំ វុត្តេ ទុតិយម្បិ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ តុណ្ហី អហោសិ។ អថខោ ភគវា សច្ចកំ និគន្ថបុត្តំ ឯតទវោច ព្យាករោហិទានិ អគ្គិវេស្សន នទានិ តេ តុណ្ហីភាវស្ស កាលោ យោ ខោ [ឱ.ម. យោ កោចិ។] អគ្គិវេស្សន តថាគតេន យាវតតិយំ សហធម្មិកំ បញ្ហំ បុដ្ឋោ ន ព្យាករោតិ ឯត្ថេវស្ស សត្តធា មុទ្ធា ផលិស្សតីតិ [ឱ.ម. ផលតីតិ។]។ តេន ខោ បន សមយេន វជិរបាណី យក្ខោ អយសំ វជិរំ អាទាយ អាទិត្តំ សម្បជ្ជលិតំ សំជោតិភូតំ សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស ឧបរិវេហាយ សណ្ឌិតោ [ឱ.ម. ឧបរិវេហាសំ ឋិតោ។] ហោតិ សចាយំ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតា យាវតតិយំ សហធម្មិកំ បញ្ហំ បុដ្ឋោ ន ព្យាករោតិ [ឱ.ម. ន ព្យាករិស្សតិ។] ឯត្ថេវស្ស សត្តធា មុទ្ធំ ផាលេស្សាមីតិ។ តំ ខោ បន វជិរបាណឹ យក្ខំ ភគវា ចេវ បស្សតិ សច្ចកោ ច និគន្ថបុត្តោ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភីតោ សំវិគ្គោ លោមហដ្ឋជាតោ ភគវន្តំយេវ តាណំ គវេសី ភគវន្តំយេវ លេណំ គវេសី ភគវន្តំយេវ សរណំ គវេសី ភគវន្តំ ឯតទវោច បុច្ឆតុ មំ ភវំ គោតមោ ព្យាករិស្សាមីតិ។

[៣៨] តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ រូបំ មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តស្មឹ រូបេ វសោ ឯវំ មេ រូបំ ហោតុ ឯវំ មេ រូបំ មា អហោសីតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម។ មនសិករោហិ អគ្គិវេស្សន មនសិករិត្វា ខោ អគ្គិវេស្សន ព្យាករោហិ ន ខោ តេ សន្ធីយតិ បុរិមេន វា បច្ឆិមំ បច្ឆិមេន វា បុរិមំ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ វេទនា មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តាយ វេទនាយ វសោ ឯវំ មេ វេទនា ហោតុ ឯវំ មេ វេទនា មា អហោសីតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម។ មនសិករោហិ អគ្គិវេស្សន មនសិករិត្វា ខោ អគ្គិវេស្សន ព្យាករោហិ ន ខោ តេ សន្ធីយតិ បុរិមេន វា បច្ឆិមំ បច្ឆិមេន វា បុរិមំ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ សញ្ញា មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តាយ សញ្ញាយ វសោ ឯវំ មេ សញ្ញា ហោតុ ឯវំ មេ សញ្ញា មា អហោសីតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម។ មនសិករោហិ អគ្គិវេស្សន មនសិករិត្វា ខោ អគ្គិវេស្សន ព្យាករោហិ ន ខោ តេ សន្ធីយតិ បុរិមេន វា បច្ឆិមំ បច្ឆិមេន វា បុរិមំ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ សង្ខារា មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តេសុ សង្ខារេសុ វសោ ឯវំ មេ សង្ខារា ហោន្តុ ឯវំ មេ សង្ខារា មា អហេសុន្តិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម។ មនសិករោហិ អគ្គិវេស្សន មនសិករិត្វា ខោ អគ្គិវេស្សន ព្យាករោហិ ន ខោ តេ សន្ធីយតិ បុរិមេន វា បច្ឆិមំ បច្ឆិមេន វា បុរិមំ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យំ ត្វំ ឯវំ វទេសិ វិញ្ញាណំ មេ អត្តាតិ វត្តតិ តេ តស្មឹ វិញ្ញាណេ វសោ ឯវំ មេ វិញ្ញាណំ ហោតុ មេ វិញ្ញាណំ មា អហោសីតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម។ មនសិករោហិ អគ្គិវេស្សន មនសិករិត្វា ខោ អគ្គិវេស្សន ព្យាករោហិ ន ខោ តេ សន្ធីយតិ បុរិមេន វា បច្ឆិមំ បច្ឆិមេន វា បុរិមំ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន រូបំ និច្ចំ វាតិ។ អនិច្ចំ វាតិ។ អនិច្ចំ ភោ គោតម។ យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វាតិ។ ទុក្ខំ ភោ គោតម។ យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ ឯតំ មម ឯសោហមស្មិ ឯសោ មេ អត្តាតិ។ នោ ហេតំ ភោ គោតម។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វាតិ។ អនិច្ចំ ភោ គោតម។ យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វាតិ។ ទុក្ខំ ភោ គោតម។ យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ ឯតំ មម ឯសោហមស្មិ ឯសោ មេ អត្តាតិ។ នោ ហេតំ ភោ គោតម។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន យោ នុ ខោ ទុក្ខំ អល្លីនោ ទុក្ខំ ឧបគតោ ទុក្ខំ អជ្ឈោសិតោ ទុក្ខំ ឯតំ មម ឯសោហមស្មិ ឯសោ មេ អត្តាតិ សមនុបស្សតិ អបិ នុ ខោ សោ សាមំ វា ទុក្ខំ បរិជានេយ្យ ទុក្ខំ វា បរិក្ខេបេត្វា វិហរេយ្យាតិ។ កិញ្ហិ សិយា ភោ គោតម នោ ហិទំ ភោ គោតមាតិ។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន ននុ ត្វំ ឯវំ សន្តេ ទុក្ខំ អល្លីនោ ទុក្ខំ ឧបគតោ ទុក្ខំ អជ្ឈោសិតោ ទុក្ខំ ឯតំ មម ឯសោហមស្មិ ឯសោ មេ អត្តាតិ សមនុបស្សសីតិ។ កិញ្ហិ នោ សិយា ភោ គោតម ឯវមេតំ ភោ គោតមាតិ។

[៣៩] សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ តិណ្ហំ កុធារឹ [កុឋារិន្តិបិ។] អាទាយ វនំ បវិសេយ្យ សោ តត្ថ បស្សេយ្យ មហន្តំ កទលិក្ខន្ធំ ឧជុំ នវំ អកុក្កុដជាតំ [ឱ.ម. អកុក្កុកជាតំ] តមេនំ មូលេ ឆិន្ទេយ្យ មូលេ ឆេត្វា អគ្គេ ឆិន្ទេយ្យ អគ្គេ ឆេត្វា បត្តវដ្ដឹ វិនិព្ភុជេយ្យ សោ តត្ថ បត្តវដ្ដឹ វិនិព្ភុជន្តោ ផេគ្គុំបិ នាធិគច្ឆេយ្យ កុតោ សារំ ឯវមេវ ខោ ត្វំ អគ្គិវេស្សន មយា សកស្មឹ វាទេ សមនុយុញ្ជិយមានោ សមនុភាសិយមានោ សមនុគ្គាហិយមានោ រិត្តោ តុច្ឆោ អបរទ្ធោ ភាសិតា ខោ បន តេ ឯសា អគ្គិវេស្សន វេសាលិយំ បរិសតិ វាចា នាហន្តំ បស្សាមិ សមណំ វា ព្រាហ្មណំ វា សង្ឃឹ គណឹ គណាចរិយំ អបិច អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ បដិជានមានំ យោ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធោ សង្កម្បេយ្យ ន សម្បកម្បេយ្យ ន សម្បវេធេយ្យ យស្ស ន កច្ឆេហិ សេទា មុញ្ចេយ្យុំ ថូណញ្ចេបាហំ អចេតនំ វាទេន វាទំ សមារភេយ្យំ សាបិ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធា សង្កម្បេយ្យ សម្បកម្បេយ្យ សម្បវេធេយ្យ កោ បន វាទោ មនុស្សភូតស្សាតិ តុយ្ហំ ខោ បន អគ្គិវេស្សន អប្បេកច្ចានិ សេទផុសិតានិ នលាដមុត្តានិ [ឱ.ម. នលាដា មុត្តានិ។] ឧត្តរាសង្គំ វិនិព្ភិន្ទិត្វា ភូមិយំ បតិដ្ឋិតានិ មយ្ហំ ខោ បន អគ្គិវេស្សន នត្ថិ ឯតរហិ កាយស្មឹ សេទោតិ។ ឥតិ ភគវា តស្មឹ បរិសតិ សុវណ្ណវណ្ណំ កាយំ វិវរិ។ ឯវំ វុត្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ តុណ្ហីភូតោ មង្កុភូតោ បត្តក្ខន្ធោ អធោមុខោ បជ្ឈាយន្តោ អប្បដិភាណោ និសីទិ។

[៤០] អថខោ ទុម្មុខោ លិច្ឆវិបុត្តោ សច្ចកំ និគន្ថបុត្តំ តុណ្ហីភូតំ មង្កុភូតំ បត្តក្ខន្ធំ អធោមុខំ បជ្ឈាយន្តំ អប្បដិភាណំ វិទិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច ឧបមា មំ ភគវា បដិភាតីតិ។ បដិភាតុ តំ ទុម្មុខាតិ ភគវា អវោច។ សេយ្យថាបិ ភន្តេ គាមស្ស វា និគមស្ស វា អវិទូរេ បោក្ខរណី តត្រស្ស កក្កដកោ អថខោ ភន្តេ សម្ពហុលា កុមារកា វា កុមារិកា វា តម្ហា គាមា វា និគមា វា និក្ខមិត្វា យេន សា បោក្ខរណី តេនុបសង្កមេយ្យុំ ឧបសង្កមិត្វា តំ បោក្ខរណឹ ឱគាហេត្វា តំ កក្កដកំ ឧទកា ឧទ្ធរិត្វា ថលេ បតិដ្ឋាបេយ្យុំ យញ្ញទេវ ហិ សោ ភន្តេ កក្កដកោ អឡំ អភិនិន្នាមេយ្យ តំ តទេវ តេ កុមារកា វា កុមារិកា វា កដ្ឋេន វា កឋលេន វា សញ្ឆិន្ទេយ្យុំ សម្ភញ្ជេយ្យុំ សម្បលិភញ្ជេយ្យុំ ឯវញ្ហិ សោ ភន្តេ កក្កដកោ សព្វេហិ អឡេហិ សញ្ឆិន្នេហិ សម្ភគ្គេហិ សម្បលិភគ្គេហិ អភព្វោ តំ បោក្ខរណឹ បុន ឱតរិតុំ សេយ្យថាបិ បុព្វេ ឯវមេវ ខោ ភន្តេ យានិ សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស វិសូកាយិតានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ តានិ ភគវតា សញ្ឆិន្នានិ សម្ភគ្គានិ សម្បលិភគ្គានិ អភព្វោ ចទានិ ភន្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ បុន ភគវន្តំ ឧបសង្កមិតុំ យទិទំ វាទាធិប្បាយោតិ។ ឯវំ វុត្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ទុម្មុខំ លិច្ឆវិបុត្តំ ឯតទវោច អាគមេហិ ត្វំ ទុម្មុខ អាគមេហិ ត្វំ ទុម្មុខ មុខរោសិ ត្វំ ទុម្មុខ [ឱ.ម. មុខរោសិ ត្វំ ទុម្មុខាតិ ន ទិស្សតិ។] ន មយំ តយា សទ្ធឹ មន្តេម ឥធ មយំ ភោតា គោតមេន សទ្ធឹ មន្តេម តិដ្ឋតេសា ភោ គោតម អម្ហាកញ្ចេវ អញ្ញេសញ្ច បុថុសមណព្រាហ្មណានំ វាចាវិលាបំ វិលបិតំ មញ្ញេតិ។

[៤១] កិត្តាវតា ច នុ ខោ ភោតោ គោតមស្ស សាវកោ សាសនករោ ហោតិ ឱវាទប្បតិករោ តិណ្ណវិចិកិច្ឆោ វិគតកថំកថោ វេសារជ្ជប្បត្តោ អបរប្បច្ចយោ សត្ថុ សាសនេ វិហរតីតិ។ ឥធ អគ្គិវេស្សន មម សាវកោ យំ កិញ្ចិ រូបំ អតីតានាគតប្បច្ចុប្បន្នំ អជ្ឈត្តំ វា ពហិទ្ធា វា ឱឡារិកំ វា សុខុមំ វា ហីនំ វា បណីតំ វា យំ ទូរេ សន្តិកេ វា សព្វំ រូបំ នេតំ មម នេសោហមស្មិ ន មេសោ អត្តាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតិ។ យា កាចិ វេទនា។បេ។ យា កាចិ សញ្ញា… យេ កេចិ សង្ខារា… យំ កិញ្ចិ វិញ្ញាណំ អតីតានាគតប្បច្ចុប្បន្នំ អជ្ឈត្តំ វា ពហិទ្ធា វា ឱឡារិកំ វា សុខុមំ វា ហីនំ វា បណីតំ វា យំ ទូរេ សន្តិកេ វា សព្វំ វិញ្ញាណំ នេតំ មម នេសោហមស្មិ ន មេសោ អត្តាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតិ។ ឯត្តាវតា ខោ អគ្គិវេស្សន មម សាវកោ សាសនករោ ហោតិ ឱវាទប្បតិករោ តិណ្ណវិចិកិច្ឆោ វិគតកថំកថោ វេសារជ្ជប្បត្តោ អបរប្បច្ចយោ សត្ថុ សាសនេ វិហរតីតិ។

[៤២] កិត្តាវតា បន ភោ គោតម ភិក្ខុ អរហំ ហោតិ ខីណាសវោ វុសិតវា កតករណីយោ ឱហិតភារោ អនុប្បត្តសទត្ថោ បរិក្ខីណភវសញ្ញោជនោ សម្មទញ្ញាវិមុត្តោតិ។ ឥធ អគ្គិវេស្សន ភិក្ខុ យំ កិញ្ចិ រូបំ អតីតានាគតប្បច្ចុប្បន្នំ អជ្ឈត្តំ វា ពហិទ្ធា វា ឱឡារិកំ វា សុខុមំ វា ហីនំ វា បណីតំ វា យំ ទូរេ សន្តិកេ វា សព្វំ រូបំ នេតំ មម នេសោហមស្មិ ន មេសោ អត្តាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទិស្វា អនុបាទាវិមុត្តោ ហោតិ។ យា កាចិ វេទនា… យា កាចិ សញ្ញា… យេ កេចិ សង្ខារា… យំ កិញ្ចិ វិញ្ញាណំ អតីតានាគតប្បច្ចុប្បន្នំ អជ្ឈត្តំ វា ពហិទ្ធា វា ឱឡារិកំ វា សុខុមំ វា ហីនំ វា បណីតំ វា យំ ទូរេ សន្តិកេ វា សព្វំ វិញ្ញាណំ នេតំ មម នេសោហមស្មិ ន មេសោ អត្តាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទិស្វា អនុបាទាវិមុត្តោ ហោតិ។ ឯត្តាវតា ខោ អគ្គិវេស្សន ភិក្ខុ អរហំ ហោតិ ខីណាសវោ វុសិតវា កតករណីយោ ឱហិតភារោ អនុប្បត្តសទត្ថោ បរិក្ខីណភវសញ្ញោជនោ សម្មទញ្ញាវិមុត្តោ [ឱ.ម. វិមុត្តោតិ។]។ ឯវំ វិមុត្តោ [ឱ.ម. វិមុត្តចិត្តោ។] ខោ អគ្គិវេស្សន ភិក្ខុ តីហានុត្តរិយេហិ [ឱ.ម. តីហិ អនុត្តរិយេហិ។] សមន្នាគតោ ហោតិ ទស្សនានុត្តរិយេន បដិបទានុត្តរិយេន វិមុត្តានុត្តរិយេន។ ឯវំ វិមុត្តចិត្តោ ខោ អគ្គិវេស្សន ភិក្ខុ តថាគតញ្ញេវ សក្ករោតិ គរុករោតិ មានេតិ បូជេតិ ពុទ្ធោ សោ ភគវា ពោធាយ ធម្មំ ទេសេតិ ទន្តោ សោ ភគវា ទមថាយ ធម្មំ ទេសេតិ សន្តោ សោ ភគវា ទមថាយ ធម្មំ ទេសេតិ តិណ្ណោ សោ ភគវា តរណាយ ធម្មំ ទេសេតិ បរិនិព្វុតោ សោ ភគវា បរិនិព្វានាយ ធម្មំ ទេសេតីតិ។

[៤៣] ឯវំ វុត្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច មយមេវ ភោ គោតម ធំសី មយំ បគព្ភា យេ មយំ ភវន្តំ គោតមំ វាទេន វាទំ អាសាទេតព្វំ អមញ្ញិម្ហ សិយា ហិ ភោ គោតម ហត្ថឹ បភិន្នំ អាសជ្ជ បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ ន ត្វេវ ភវន្តំ គោតមំ អាសជ្ជ សិយា បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ សិយា ហិ ភោ គោតម បជ្ជលិតំ [ឱ. ជលន្តំ។] អគ្គិក្ខន្ធំ អាសជ្ជ បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ ន ត្វេវ ភវន្តំ គោតមំ អាសជ្ជ សិយា បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ សិយា ហិ ភោ គោតម អាសីវិសំ ឃោរវិសំ អាសជ្ជ បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ ន ត្វេវ ភវន្តំ គោតមំ អាសជ្ជ សិយា បុរិសស្ស សោត្ថិភាវោ មយមេវ ភោ គោតម ធំសី មយំ បគព្ភា យេ មយំ ភវន្តំ គោតមំ វាទេន វាទំ អាសាទេតព្វំ អមញ្ញិម្ហ អធិវាសេតុ [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ ចសទ្ទោ ទិស្សតិ។] មេ ភវំ គោតមោ ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធឹ ភិក្ខុសង្ឃេនាតិ។ អធិវាសេសិ ភគវា តុណ្ហីភាវេន។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតោ អធិវាសនំ វិទិត្វា តេ លិច្ឆវី អាមន្តេសិ សុណន្តុ មេ ភោន្តោ លិច្ឆវី សមណោ គោតមោ និមន្តិតោ ស្វាតនាយ [ឱ. ស្វាតនាយ ភត្តំ។] សទ្ធឹ ភិក្ខុសង្ឃេន តេន មេ អភិហរេយ្យាថ យមស្ស បដិរូបំ មញ្ញេយ្យាថាតិ។ អថខោ តេ លិច្ឆវី តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស បញ្ចមត្តានិ ថាលិបាកសតានិ ភត្តាភិហារំ អភិហរឹសុ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ សកេ អារាមេ បណីតំ ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយាទាបេត្វា ភគវតោ កាលំ អារោចាបេសិកាលោ ភោ គោតម និដ្ឋិតំ ភត្តន្តិ។

[៤៤] អថខោ ភគវា បុព្វណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សច្ចកស្ស និគន្ថបុត្តស្ស អារាមោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ សទ្ធឹ ភិក្ខុសង្ឃេន។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន សហត្ថា សន្តប្បេសិ សម្បវារេសិ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ភុត្តាវឹ ឱនីតបត្តបាណឹ អញ្ញតរំ នីចាសនំ គហេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច យមិទំ ភោ គោតម ទានេ បុញ្ញញ្ច បុញ្ញម្ហិ ច តំ ទាយកានំ សុខាយេវ ហោតូតិ។ យំ ខោ អគ្គិវេស្សន តាទិសំ ទក្ខិណេយ្យំ អាគម្ម អវីតរាគំ អវីតទោសំ អវីតមោហំ តំ ទាយកានំ ភវិស្សតិ យំ ខោ អគ្គិវេស្សន មាទិសំ ទក្ខិណេយ្យំ អាគម្ម វីតរាគំ វីតទោសំ វីតមោហំ តំ តុយ្ហំ ភវិស្សតីតិ។

ចូឡសច្ចកសុត្តំ បញ្ចមំ និដ្ឋិតំ។

ឆដ្ឋំ មហាសច្ចកសុត្តំ

[៤៥] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ។ តេន ខោ បន សមយេន ភគវា បុព្វណ្ហសមយំ សុនិវត្ថោ ហោតិ បត្តចីវរមាទាយ វេសាលិយំ បិណ្ឌាយ បវិសិតុកាមោ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ជង្ឃាវិហារំ អនុចង្កមមានោ អនុវិចរមានោ យេន មហាវនំ កូដាគារសាលា តេនុបសង្កមិ។ អទ្ទសា ខោ អាយស្មា អានន្ទោ សច្ចកំ និគន្ថបុត្តំ ទូរតោ វ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វាន ភគវន្តំ ឯតទវោច អយំ ភន្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ អាគច្ឆតិ ភស្សប្បវាទិកោ បណ្ឌិតវាទោ សាធុសម្មតោ ពហុជនស្ស ឯសោ ខោ ភន្តេ អវណ្ណកាមោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណកាមោ ធម្មស្ស អវណ្ណកាមោ សង្ឃស្ស សាធុ ភន្តេ ភគវា មុហុត្តំ និសីទតុ អនុកម្បំ ឧបាទាយាតិ។ និសីទិ ភគវា បញ្ញត្តេ អាសនេ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធឹ សម្មោទិ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។

[៤៦] ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច សន្តិ ភោ គោតម ឯកេ សមណព្រាហ្មណា កាយភាវនានុយោគមនុយុត្តា វិហរន្តិ នោ ចិត្តភាវនំ។ ផុសន្តិ ហិ [ម. ហិ តេ។] ភោ គោតម សារីរិកំ ទុក្ខវេទនំ [ឱ.ម. ទុក្ខំ វេទនំ។]។ ភូតបុព្វំ ភោ គោតម សារីរិកាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋស្ស សតោ ឩរក្ខម្ភោបិ នាម ភវិស្សតិ ហទយម្បិ នាម ផលិស្សតិ ឧណ្ហម្បិ លោហិតំ មុខតោ ឧគ្គមិស្សតិ ឧម្មាទម្បិ បាបុណិស្សន្តិ [ឱ.ម. បាបុណិស្សតិ។] ចិត្តក្ខេបំ។ តស្ស ខោ ឯតំ ភោ គោតម កាយន្វយំ ចិត្តំ ហោតិ កាយស្ស វសេន វត្តតិ តំ កិស្ស ហេតុ អភាវិតត្តា ចិត្តស្ស។ សន្តិ បន ភោ គោតម ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ចិត្តភាវនានុយោគមនុយុត្តា វិហរន្តិ នោ កាយភាវនំ។ ផុសន្តិ ហិ ភោ គោតម ចេតសិកំ ទុក្ខំ វេទនំ។ ភូតបុព្វំ ភោ គោតម ចេតសិកាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋស្ស សតោ ឩរក្ខម្ភោបិ នាម ភវិស្សតិ ហទយម្បិ នាម ផលិស្សតិ ឧណ្ហម្បិ លោហិតំ មុខតោ ឧគ្គមិស្សតិ ឧម្មាទម្បិ បាបុណិស្សន្តិ ចិត្តក្ខេបំ។ តស្ស ខោ ឯសោ ភោ គោតម ចិត្តន្វយោ កាយោ ហោតិ ចិត្តស្ស វសេន វត្តតិ តំ កិស្ស ហេតុ អភាវិតត្តា កាយស្ស។ តស្ស មយ្ហំ ភោ គោតម ឯវំ ហោតិ អទ្ធា ភោតោ គោតមស្ស សាវកា ចិត្តភាវនានុយោគមនុយុត្តា វិហរន្តិ នោ កាយភាវនន្តិ។

[៤៧] កិន្តិ បន តេ អគ្គិវេស្សន កាយភាវនា សុតាតិ។ សេយ្យថីទំ នន្ទោ វច្ឆោ កិសោ សង្កិច្ចោ មក្ខលិ គោសាលោ ឯតេ ហិ ភោ គោតម អចេលកា មុត្តាចារា ហត្ថាវលេខនា ន ឯហិភទន្តិកា ន តិដ្ឋភទន្តិកា ន អភិហដំ ន ឧទ្ទិស្ស កតំ ន និមន្តនំ សាទិយន្តិ តេ ន កុម្ភិមុខា បដិគ្គណ្ហន្តិ ន កលោបិមុខា បដិគ្គណ្ហន្តិ ន ឯឡកមន្តរំ ន ទណ្ឌមន្តរំ ន មូសលមន្តរំ ន ទ្វិន្នំ ភុញ្ជមានានំ ន គព្ភិនិយា ន បាយមានាយ ន បុរិសន្តរគតាយ ន សង្កិត្តីសុ ន យត្ថ សា ឧបដ្ឋិតោ ហោតិ ន យត្ថ មក្ខិកា សណ្ឌសណ្ឌចារិនី ន មច្ឆំ ន មំសំ ន សុរំ ន មេរយំ ន ថុសោទកំ បិវន្តិ តេ ឯកាគារិកា វា ហោន្តិ ឯកាលោបិកា ទ្វាគារិកា វា ហោន្តិ ទ្វាលោបិកា។បេ។ សត្តាគារិកា វា ហោន្តិ សត្តាលោបិកា ឯកិស្សាបិ ទត្តិយា យាបេន្តិ ទ្វីហិបិ ទត្តីហិ យាបេន្តិ។បេ។ សត្តហិបិ ទត្តីហិ យាបេន្តិ ឯកាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេន្តិ ទ្វីហិកម្បិ អាហារំ អាហារេន្តិ។បេ។ សត្តាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេន្តិ ឥតិ ឯវរូបំ អឌ្ឍមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តា វិហរន្តីតិ។ កឹ បន តេ អគ្គិវេស្សន តាវតកេនេវ យាបេន្តីតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម អប្បេកទា ភោ គោតម ឧឡារានិ ឧឡារានិ ខាទនីយានិ ខាទន្តិ ឧឡារានិ ឧឡារានិ ភោជនានិ ភុញ្ជន្តិ ឧឡារានិ ឧឡារានិ សាយនីយានិ សាយន្តិ ឧឡារានិ ឧឡារានិ បានានិ បិវន្តិ តេ ឥមំ កាយំ ពលំ គាហេន្តិ នាម ព្រូហេន្តិ នាម មេទេន្តិ នាមាតិ។ យំ ខោ តេ អគ្គិវេស្សន បុរិមំ បហាយ បច្ឆា ឧបចិនន្តិ ឯវំ ឥមស្ស កាយស្ស អាចយាបចយោ ហោតិ។

[៤៨] កិន្តិ បន តេ អគ្គិវេស្សន ចិត្តភាវនា សុតាតិ។ ចិត្តភាវនាយ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតា បុដ្ឋោ សមានោ ន សម្បាយាសិ។ អថខោ ភគវា សច្ចកំ និគន្ថបុត្តំ ឯតទវោច យាបិ ខោ តេ ឯសា អគ្គិវេស្សន បុរិមា កាយភាវនា ភាវិតា សាបិ អរិយស្ស វិនយេ នោ ធម្មិកា កាយភាវនា កាយភាវនម្បិ [ឱ.ម. កាយភាវនំ ហិ។] ខោ ត្វំ អគ្គិវេស្សន ន អញ្ញាសិ កុតោ បន ត្វំ ចិត្តភាវនំ ជានិស្សសិ អបិច អគ្គិវេស្សន យថា អភាវិតកាយោ ច ហោតិ អភាវិតចិត្តោ ច ភាវិតកាយោ ច ហោតិ [ឱ. ហោតីតិ ន ទិស្សតិ។] ភាវិតចិត្តោ ច តំ សុណាហិ សាធុកំ មនសិករោហិ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភោតិ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ។

[៤៩] ភគវា ឯតទវោច កថញ្ច អគ្គិវេស្សន អភាវិតកាយោ ច ហោតិ អភាវិតចិត្តោ ច។ ឥធ អគ្គិវេស្សន អស្សុតវតោ បុថុជ្ជនស្ស ឧប្បជ្ជតិ សុខា វេទនា សោ សុខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋោ សមានោ សុខសារាគី ច ហោតិ សុខសារាគិតំ ច អាបជ្ជតិ តស្ស សា សុខា វេទនា និរុជ្ឈតិ សុខាយ វេទនាយ និរោធា ឧប្បជ្ជតិ ទុក្ខា វេទនា សោ ទុក្ខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋោ សមានោ សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ ឧរត្តាឡឹ កន្ទតិ សម្មោហំ អាបជ្ជតិ តស្ស ខោ ឯសា អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នាបិ សុខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ អភាវិតត្តា កាយស្ស ឧប្បន្នាបិ ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ អភាវិតត្តា ចិត្តស្ស យស្ស កស្សចិ អគ្គិវេស្សន ឯវំ ឧភតោបក្ខំ ឧប្បន្នាបិ សុខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ អភាវិតត្តា កាយស្ស ឧប្បន្នាបិ ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ អភាវិតត្តា ចិត្តស្ស ឯវំ ខោ អគ្គិវេស្សន អភាវិតកាយោ ច ហោតិ អភាវិតចិត្តោ ច។ កថញ្ច អគ្គិវេស្សន ភាវិតកាយោ ច ហោតិ ភាវិតចិត្តោ ច។ ឥធ អគ្គិវេស្សន សុតវតោ អរិយស្សាវកស្ស ឧប្បជ្ជតិ សុខា វេទនា សោ សុខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋោ សមានោ ន [ឱ. នោ។] សុខសារាគី [ម. សុខសារាគី ច។] ហោតិ ន សុខសារាគិតំ [ម. សុខសារាគិតញ្ច។] អាបជ្ជតិ តស្ស សា សុខា វេទនា និរុជ្ឈតិ សុខាយ វេទនាយ និរោធា ឧប្បជ្ជតិ ទុក្ខា វេទនា សោ ទុក្ខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋោ សមានោ ន សោចតិ ន កិលមតិ ន បរិទេវតិ ន ឧរត្តាឡឹ កន្ទតិ ន សម្មោហំ អាបជ្ជតិ តស្ស ខោ ឯវំ សា [ឱ.ម. ខោ ឯសា។] អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នាបិ សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ ភាវិតត្តា កាយស្ស ឧប្បន្នាបិ ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ ភាវិតត្តា ចិត្តស្ស យស្ស កស្សចិ អគ្គិវេស្សន [ឱ. អគ្គិវេស្សន ឯវំ។] ឧភតោបក្ខំ ឧប្បន្នាបិ សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ ភាវិតត្តា កាយស្ស ឧប្បន្នាបិ ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ ភាវិតត្តា ចិត្តស្ស ឯវំ ខោ អគ្គិវេស្សន ភាវិតកាយោ ច ហោតិ ភាវិតចិត្តោ ចាតិ។ ឯវំ បសន្នោ អហំ ភោតោ គោតមស្ស ភវំ ហិ គោតមោ ភាវិតកាយោ ច ហោតិ [ឱ. ហោតីតិ ន ទិស្សតិ។] ភាវិតចិត្តោ ចាតិ។

[៥០] អទ្ធា ខោ តេ អយំ អគ្គិវេស្សន អាសជ្ជ ឧបនីយវាចា ភាសិតា អបិច តេ អហំ ព្យាករិស្សាមិ យតោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតោ តំ វត មេ ឧប្បន្នា វា សុខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតិ ឧប្បន្នា វា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតីតិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតីតិ។ ន ហ [ម. ន ហិ។] នូន ភោតោ គោតមស្ស ឧប្បជ្ជតិ តថារូបា សុខា វេទនា យថារូបា ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋេយ្យ នហ នូន ភោតោ គោតមស្ស ឧប្បជ្ជតិ តថារូបា ទុក្ខា វេទនា យថារូបា ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋេយ្យាតិ។

[៥១] កិញ្ហិ នោ សិយា អគ្គិវេស្សន ឥធ មេ អគ្គិវេស្សន បុព្វេ វ សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធស្ស ពោធិសត្តស្សេវ សតោ ឯតទហោសិ សម្ពាធោ ឃរាវាសោ រជាបថោ អព្ភោកាសោ បព្វជ្ជា នយិទំ សុករំ អគារំ អជ្ឈាវសតា ឯកន្តបរិបុណ្ណំ ឯកន្តបរិសុទ្ធំ សង្ខលិខិតំ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុំ យន្នូនាហំ កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន អបរេន សមយេន ទហរោ វ សមានោ សុសុកាឡកេសោ ភទ្រេន យោព្វនេន សមន្នាគតោ បឋមេន វយសា អកាមកានំ មាតាបិតូនំ អស្សុមុខានំ រោទន្តានំ កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិ។ សោ បព្វជិតោ សមានោ កឹកុសលគវេសី អនុត្តរំ សន្តិវរបទំ បរិយេសមានោ យេន អាឡារោ កាលាមោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា អាឡារំ កាលាមំ ឯតទវោចំ ឥច្ឆាមហំ អាវុសោ កាលាម ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុន្តិ។ ឯវំ វុត្តេ អគ្គិវេស្សន អាឡារោ កាលាមោ មំ ឯតទវោច វិហរតាយស្មា តាទិសោ អយំ ធម្មោ យត្ថ វិញ្ញូ បុរិសោ នចិរស្សេវ សកំ អាចរិយកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន នចិរស្សេវ ខិប្បមេវ តំ ធម្មំ បរិយាបុណឹ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តាវតកេនេវ ឱដ្ឋប្បហតមត្តេន លបិតលាបនមត្តេន ញាណវាទញ្ច វទាមិ ថេរវាទញ្ច បជានាមិ បស្សាមីតិ ច បដិជានាមិ អហញ្ចេវ អញ្ញេ ច។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ អាឡារោ កាលាមោ ឥមំ ធម្មំ កេវលំ សទ្ធាមត្តកេន សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ បវេទេតិ អទ្ធា អាឡារោ កាលាមោ ឥមំ ធម្មំ ជានំ បស្សំ វិហរតីតិ។ អថខោ អហំ [ម. អថខ្វាហំ។] អគ្គិវេស្សន យេន អាឡារោ កាលាមោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា អាឡារំ កាលាមំ ឯតទវោចំ កិត្តាវតា នោ អាវុសោ កាលាម ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសីតិ។ ឯវំ វុត្តេ អគ្គិវេស្សន អាឡារោ កាលាមោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ បវេទេសិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ អាឡារស្សេវ កាលាមស្ស អត្ថិ សទ្ធា មយ្ហំបត្ថិ សទ្ធា ន ខោ អាឡារស្សេវ កាលាមស្ស អត្ថិ វីរិយំ មយ្ហំបត្ថិ វីរិយំ ន ខោ អាឡារស្សេវ កាលាមស្ស អត្ថិ សតិ មយ្ហំបត្ថិ សតិ ន ខោ អាឡារស្សេវ កាលាមស្ស អត្ថិ សមាធិ មយ្ហំបត្ថិ សមាធិ ន ខោ អាឡារស្សេវ កាលាមស្ស អត្ថិ បញ្ញា មយ្ហំបត្ថិ បញ្ញា យន្នូនាហំ យំ ធម្មំ អាឡារោ កាលាមោ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ បវេទេតិ តស្ស ធម្មស្ស សច្ឆិកិរិយាយ បទហេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន នចិរស្សេវ ខិប្បមេវ តំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសឹ។ អថខ្វាហំ អគ្គិវេស្សន យេន អាឡារោ កាលាមោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា អាឡារំ កាលាមំ ឯតទវោចំ ឯត្តាវតា នោ អាវុសោ កាលាម ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសីតិ។ ឯត្តាវតា ខោ អហំ អាវុសោ ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេមីតិ។ អហម្បិ ខោ អាវុសោ ឯត្តាវតា ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ។ លាភា នោ អាវុសោ សុលទ្ធំ នោ អាវុសោ យេ មយំ អាយស្មន្តំ តាទិសំ ព្រហ្មចារឹ បស្សាម ឥតិ យាហំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេមិ តំ ត្វំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរសិ យំ ត្វំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរសិ តមហំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេមិ ឥតិ យាហំ ធម្មំ ជានាមិ តំ ត្វំ ធម្មំ ជានាសិ យំ ត្វំ ធម្មំ ជានាសិ តមហំ ធម្មំ ជានាមិ ឥតិ យាទិសោ អហំ តាទិសោ តុវំ យាទិសោ តុវំ តាទិសោ អហំ ឯហិទានិ អាវុសោ ឧភោ វសន្តា ឥមំ គណំ បរិហរាមាតិ។ ឥតិ ខោ អគ្គិវេស្សន អាឡារោ កាលាមោ អាចរិយោ មេ សមានោ អន្តេវាសឹ មំ សមានំ អត្តនោ សមសមំ ឋបេសិ ឧឡារាយ ច មំ បូជាយ បូជេសិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ នាយំ ធម្មោ និព្វិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្វានាយ សំវត្តតិ យាវទេវ អាកិញ្ចញ្ញាយតនូបបត្តិយាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តំ ធម្មំ អនលង្ករិត្វា តស្មា ធម្មា និព្វិជ្ជ អបក្កមឹ។

[៥២] សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន កឹកុសលគវេសី អនុត្តរំ សន្តិវរបទំ បរិយេសមានោ យេន ឧទ្ទកោ រាមបុត្តោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា ឧទ្ទកំ រាមបុត្តំ ឯតទវោចំ ឥច្ឆាមហំ អាវុសោ រាម ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុន្តិ។ ឯវំ វុត្តេ អគ្គិវេស្សន ឧទ្ទកោ រាមបុត្តោ មំ ឯតទវោច វិហរតាយស្មា តាទិសោ អយំ ធម្មោ យត្ថ វិញ្ញូ បុរិសោ នចិរស្សេវ សកំ អាចរិយកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន នចិរស្សេវ ខិប្បមេវ តំ ធម្មំ បរិយាបុណឹ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តាវតកេនេវ ឱដ្ឋប្បហតមត្តេន លបិតលាបនមត្តេន ញាណវាទញ្ច វទាមិ ថេរវាទញ្ច ជានាមិ បស្សាមីតិ ច បដិជានាមិ អហញ្ចេវ អញ្ញេ ច។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ រាមោ ឥមំ ធម្មំ កេវលំ សទ្ធាមត្តកេន សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ បវេទេតិ អទ្ធា រាមោ ឥមំ ធម្មំ ជានំ បស្សំ វិហរតីតិ។ អថខ្វាហំ អគ្គិវេស្សន យេន ឧទកោ រាមបុត្តោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា ឧទ្ទកំ រាមបុត្តំ ឯតទវោចំ កិត្តាវតា នោ អាវុសោ រាម ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសីតិ។ ឯវំ វុត្តេ អគ្គិវេស្សន ឧទ្ទកោ រាមបុត្តោ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ បវេទេសិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ រាមស្សេវ អហោសិ សទ្ធា មយ្ហំបត្ថិ សទ្ធា ន ខោ រាមស្សេវ អហោសិ វីរិយំ មយ្ហំបត្ថិ វីរិយំ ន ខោ រាមស្សេវ អហោសិ សតិ មយ្ហំបត្ថិ សតិ ន ខោ រាមស្សេវ អហោសិ សមាធិ មយ្ហំបត្ថិ សមាធិ ន ខោ រាមស្សេវ អហោសិ បញ្ញា មយ្ហំបត្ថិ បញ្ញា យន្នូនាហំ យំ ធម្មំ រាមោ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ បវេទេតិ តស្ស ធម្មស្ស សច្ឆិកិរិយាយ បទហេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន នចិរស្សេវ ខិប្បមេវ តំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសឹ។ អថខ្វាហំ អគ្គិវេស្សន យេន ឧទ្ទកោ រាមបុត្តោ តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា ឧទ្ទកំ រាមបុត្តំ ឯតទវោចំ កិត្តាវតា នោ អាវុសោ រាម ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសីតិ។ ឯត្តាវតា ខោ អហំ អាវុសោ [ម. ឯត្តាវតា ខោ អាវុសោ រាមោ។] ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេមីតិ។ អហម្បិ ខោ អាវុសោ ឯត្តាវតា ឥមំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរាមីតិ។ លាភា នោ អាវុសោ សុលទ្ធំ នោ អាវុសោ យេ មយំ អាយស្មន្តំ តាទិសំ ព្រហ្មចារឹ បស្សាម ឥតិ យំ ធម្មំ រាមោ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសិ តំ ត្វំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរសិ យំ ត្វំ ធម្មំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរសិ តំ ធម្មំ រាមោ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ បវេទេសិ ឥតិ យំ ធម្មំ រាមោ អញ្ញាសិ តំ ត្វំ ធម្មំ បជានាសិ យំ ធម្មំ ជានាសិ តំ ធម្មំ រាមោ អញ្ញាសិ ឥតិ យាទិសោ រាមោ អហោសិ តាទិសោ តុវំ យាទិសោ តុវំ តាទិសោ រាមោ អហោសិ ឯហិទានិ អាវុសោ ឧភោ វសន្តា ឥមំ គណំ បរិហរាមាតិ។ ឥតិ ខោ អគ្គិវេស្សន ឧទ្ទកោ រាមបុត្តោ សព្រហ្មចារី មេ សមានោ អាចរិយដ្ឋានេវ មំ ឋបេសិ ឧឡារាយ ច មំ បូជាយ បូជេសិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ នាយំ ធម្មោ និព្វិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្វានាយ សំវត្តតិ យាវទេវ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបបត្តិយាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តំ ធម្មំ អនលង្ករិត្វា តស្មា ធម្មា និព្វិជ្ជ អបក្កមឹ។

[៥៣] សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន កឹកុសលគវេសី អនុត្តរំ សន្តិវរបទំ បរិយេសមានោ មគធេសុ អនុបុព្វេន ចារិកញ្ចរមានោ យេន ឧរុវេលា សេនានិគមោ តទវសរឹ។ តត្ថទ្ទសំ រមណីយំ ភូមិភាគំ បាសាទិកញ្ច វនសណ្ឌំ នទិញ្ច សន្ទន្តឹ សេតកំ សុបតិត្ថំ រមណីយំ សមន្តា គោចរគ្គាមំ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ រមណីយោ វត ភោ ភូមិភាគោ បាសាទិកោ ច វនសណ្ឌោ នទី ច សន្ទតិ សេតកា សុបតិត្ថា រមណីយា សមន្តា គោចរគ្គាមោ។ អលមិទំ កុលបុត្តស្ស បធានិកស្ស បធានាយាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តត្ថេវ និសីទឹ អលមិទំ បធានាយាតិ។

[៥៤] អបិស្សុ មំ អគ្គិវេស្សន តិស្សោ ឧបមា បដិភំសុ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ ឧទកេ និក្ខិត្តំ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេស្សាមិ តេជោ បាតុករិស្សាមីតិ។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន អបិ នុ សោ បុរិសោ អមុំ អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ ឧទកេ និក្ខិត្តំ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អភិមន្ថេន្តោ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេយ្យ តេជោ បាតុករេយ្យាតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម តំ កិស្ស ហេតុ អទុញ្ហិ [ឱ. អទុំ ហិ។ ម. អមុំ ហិ។] ភោ គោតម អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ តញ្ច បន ឧទកេ និក្ខិត្តំ យាវទេវ ច បន សោ បុរិសោ កិលមថស្ស វិឃាតស្ស ភាគី អស្សាតិ ឯវមេវ ខោ អគ្គិវេស្សន យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា កាយេន ចេវ កាមេហិ អវូបកដ្ឋា វិហរន្តិ យោ ច នេសំ កាមេសុ កាមច្ឆន្ទោ កាមស្នេហោ កាមមុច្ឆា កាមបិបាសា កាមបរិឡាហោ សោ ច អជ្ឈត្តំ ន សុប្បហីនោ ហោតិ ន សុប្បដិប្បស្សទ្ធោ។ ឱបក្កមិកា ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ទុក្ខា តិប្បា [ម. តិព្វា។] ខរា [ឱ. ខរាតិ ន ទិស្សតិ។] កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ អភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ នោ ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ អភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ អយំ ខោ មំ អគ្គិវេស្សន បឋមា ឧបមា បដិភាសិ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។

[៥៥] អបរាបិ ខោ មំ អគ្គិវេស្សន ទុតិយា ឧបមា បដិភាសិ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តំ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេស្សាមិ តេជោ បាតុករិស្សាមីតិ។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន អបិ នុ សោ បុរិសោ អមុំ អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តំ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អភិមត្ថេន្តោ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេយ្យ តេជោ បាតុករេយ្យាតិ។ នោ ហិទំ ភោ គោតម តំ កិស្ស ហេតុ អទុញ្ហិ ភោ គោតម អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ កិញ្ចាបិ អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តំ យាវទេវ ច បន សោ បុរិសោ កិលមថស្ស វិឃាតស្ស ភាគី អស្សាតិ ឯវមេវ ខោ អគ្គិវេស្សន យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា កាយេន ចេវ កាមេហិ វូបកដ្ឋា វិហរន្តិ យោ ច នេសំ កាមេសុ កាមច្ឆន្ទោ កាមស្នេហោ កាមមុច្ឆា កាមបិបាសា កាមបរិឡាហោ សោ ច អជ្ឈត្តំ ន សុប្បហីនោ ហោតិ ន សុប្បដិប្បស្សទ្ធោ។ ឱបក្កមិកា ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ អភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ នោ ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ អភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ អយំ ខោ មំ អគ្គិវេស្សន ទុតិយា ឧបមា បដិភាសិ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។

[៥៦] អបរាបិ ខោ មំ អគ្គិវេស្សន តតិយា ឧបមា បដិភាសិ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន សុក្ខំ កដ្ឋំ កោលាបំ អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តំ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេស្សាមិ តេជោ បាតុករិស្សាមីតិ។ តំ កឹ មញ្ញសិ អគ្គិវេស្សន អបិ នុ ខោ [ឱ.ម. ខោសទ្ទោ នត្ថិ។] សោ បុរិសោ អមុំ សុក្ខំ កដ្ឋំ កោលាបំ អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តំ ឧត្តរារណឹ អាទាយ អភិមត្ថេន្តោ អគ្គឹ អភិនិព្វត្តេយ្យ តេជោ បាតុករេយ្យាតិ។ ឯវំ ភោ គោតម តំ កិស្ស ហេតុ អទុញ្ហិ ភោ គោតម សុក្ខំ កដ្ឋំ កោលាបំ តញ្ច បន អារកា ឧទកា ថលេ និក្ខិត្តន្តិ ឯវមេវ ខោ អគ្គិវេស្សន យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា កាយេន ចេវ កាមេហិ វូបកដ្ឋា វិហរន្តិ យោ ច នេសំ កាមេសុ កាមច្ឆន្ទោ កាមស្នេហោ កាមមុច្ឆា កាមបិបាសា កាមបរិឡាហោ សោ ច អជ្ឈត្តំ សុប្បហីនោ ហោតិ សុប្បដិប្បស្សទ្ធោ។ ឱបក្កមិកា ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ ភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ នោ ចេបិ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ ភព្វា វ តេ ញាណាយ ទស្សនាយ អនុត្តរាយ សម្ពោធាយ។ អយំ ខោ មំ អគ្គិវេស្សន តតិយា ឧបមា បដិភាសិ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។ ឥមា ខោ មំ អគ្គិវេស្សន តិស្សោ ឧបមាយោ [ឱ.ម. ឧបមា។] បដិភំសុ អនច្ឆរិយា បុព្វេ អស្សុតបុព្វា។

[៥៧] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ ទន្តេភិ ទន្តមាធាយ ជិវ្ហាយ តាលុំ អាហច្ច ចេតសា ចិត្តំ អភិនិគ្គណ្ហេយ្យំ អភិនិប្បីឡេយ្យំ អភិសន្តាបេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ទន្តេភិ ទន្តមាធាយ ជិវ្ហាយ តាលុំ អាហច្ច ចេតសា ចិត្តំ អភិនិគ្គណ្ហាមិ អភិនិប្បីឡេមិ អភិសន្តាបេមិ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ទន្តេភិ ទន្តមាធាយ ជិវ្ហាយ តាលុំ អាហច្ច ចេតសា ចិត្តំ អភិនិគ្គណ្ហតោ អភិនិប្បីឡយតោ អភិសន្តាបយតោ កច្ឆេហិ សេទា មុច្ចន្តិ។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន ពលវា បុរិសោ ទុព្វលតរំ បុរិសំ សីសេ វា គហេត្វា ខន្ធេ វា គហេត្វា អភិនិគ្គណ្ហេយ្យ អភិនិប្បីឡេយ្យ អភិសន្តាបេយ្យ ឯវមេវ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ទន្តេភិ ទន្តមាធាយ ជិវ្ហាយ តាលុំ អាហច្ច ចេតសា ចិត្តំ អភិនិគ្គណ្ហតោ អភិនិប្បីឡយតោ អភិសន្តាបយតោ កច្ឆេហិ សេទា មុច្ចន្តិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា [ឱ. អសម្មុដ្ឋា។ ម. អសំមុដ្ឋា។] សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៥៨] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ អប្បាណកំយេវ [ឱ. អប្បាណកំ។] ឈានំ ឈាយេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេ ឧបរុន្ធឹ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ កណ្ណសោតេហិ វាតានំ និក្ខន្តានំ អធិមត្តោ សទ្ទោ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ នាម កម្មារគគ្គរិយា ធមមានាយ អធិមត្តោ សទ្ទោ ហោតិ ឯវមេវ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ កណ្ណសោតេហិ វាតានំ និក្ខន្តានំ អធិមត្តោ សទ្ទោ ហោតិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៥៩] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ អប្បាណកំយេវ ឈានំ ឈាយេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេ ឧបរុន្ធឹ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា វាតា មុទ្ធានំ ឱហនន្តិ [ឱ. ឱហនន្តិ។ ម. ឧហនន្តិ។]។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន ពលវា បុរិសោ តិណ្ហេន សិខរេន មុទ្ធានំ អភិមត្ថេយ្យ ឯវមេវ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា វាតា មុទ្ធានំ ឱហនន្តិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៦០] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ អប្បាណកំយេវ ឈានំ ឈាយេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេ ឧបរុន្ធឹ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា សីសេ សីសវេទនា ហោន្តិ។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន ពលវា បុរិសោ គាឡ្ហេន វរត្តក្ខន្ធេន [ឱ.ម. ទឡ្ហេន វរត្តក្ខណ្ឌេន។] សីសេ សីសវេដ្ឋនំ ទទេយ្យ ឯវមេវ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា សីសេ សីសវេទនា ហោន្តិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៦១] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ អប្បាណកំយេវ ឈានំ ឈាយេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេ ឧបរុន្ធឹ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ អបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា វាតា កុច្ឆឹ បរិកន្តន្តិ។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន កុច្ឆឹ បរិកន្តេយ្យ ឯវមេវ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តា វាតា កុច្ឆឹ បរិកន្តន្តិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៦២] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ អប្បាណកំយេវ ឈានំ ឈាយេយ្យន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេ ឧបរុន្ធឹ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តោ កាយស្មឹ ឌាហោ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ អគ្គិវេស្សន ទ្វេ ពលវន្តោ បុរិសា ទុព្វលតរំ បុរិសំ នានាពាហាសុ គហេត្វា អង្គារកាសុយា សន្តាបេយ្យុំ សម្បរិតាបេយ្យុំ ឯវមេវ ខោ អគ្គិវេស្សន មុខតោ ច នាសតោ ច កណ្ណតោ ច អស្សាសប្បស្សាសេសុ ឧបរុទ្ធេសុ អធិមត្តោ កាយស្មឹ ឌាហោ ហោតិ។ អារទ្ធំ ខោ បន មេ អគ្គិវេស្សន វីរិយំ ហោតិ អសល្លីនំ ឧបដ្ឋិតា សតិ អប្បម្មុដ្ឋា សារទ្ធោ ច បន មេ កាយោ ហោតិ អប្បដិប្បស្សទ្ធោ តេនេវ ទុក្ខប្បធានេន បធានាភិតុន្នស្ស សតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា ទុក្ខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។ អបិស្សុ មំ អគ្គិវេស្សន ទេវតា ទិស្វា ឯវមាហំសុ កាលកតោ សមណោ គោតមោតិ។ ឯកច្ចា ទេវតា ឯវមាហំសុ ន កាលកតោ សមណោ គោតមោ អបិច កាលំ ករោតីតិ។ ឯកច្ចា ទេវតា ឯវមាហំសុ ន កាលកតោ សមណោ គោតមោ នបិ កាលំ ករោតិ អរហំ សមណោ គោតមោ វិហារោ ត្វេវ សោ អរហតោ ឯវរូបោ ហោតីតិ។

[៦៣] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ សព្វសោ អាហារុបច្ឆេទាយ បដិបជ្ជេយ្យន្តិ។ អថខោ មំ អគ្គិវេស្សន ទេវតា ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ មា ខោ ត្វំ មារិស សព្វសោ អាហារុបច្ឆេទាយ បដិបជ្ជិ សចេ ខោ ត្វំ មារិស សព្វសោ អាហារុបច្ឆេទាយ បដិបជ្ជិស្សសិ តស្ស តេ មយំ ទិព្វំ ឱជំ លោមកូបេហិ អជ្ឈោហរិស្សាម តាយ ត្វំ យាបេស្សសីតិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ អហញ្ចេវ ខោ បន សព្វសោ ជទ្ធុកំ [ឱ. អជទ្ធុកន្តិ ទិស្សតិ។] បដិជានេយ្យំ ឥមា ច មេ ទេវតា ទិព្វំ ឱជំ លោមកូបេហិ អជ្ឈោហរេយ្យុំ តាយ ចាហំ យាបេយ្យំ តំ មម អស្ស មុសាតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តា ទេវតា បច្ចាចិក្ខាមិ អលន្តិ វទាមិ។

[៦៤] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យន្នូនាហំ ថោកំ ថោកំ អាហារំ អាហារេយ្យំ បសតំ បសតំ យទិ វា មុគ្គយូសំ យទិ វា កុលត្ថយូសំ យទិ វា កឡាយយូសំ យទិ វា ហរេណុកយូសន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ថោកំ ថោកំ អាហារំ អាហារេសឹ បសតំ បសតំ យទិ វា មុគ្គយូសំ យទិ វា កុលត្ថយូសំ យទិ វា កឡាយយូសំ យទិ វា ហរេណុកយូសំ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ថោកំ ថោកំ អាហារំ អាហារយតោ បសតំ បសតំ យទិ វា មុគ្គយូសំ យទិ វា កុលត្ថយូសំ យទិ វា កឡាយយូសំ យទិ វា ហរេណុកយូសំ អធិមត្តកសិមានំ បត្តោ មេ [ឱ.ម. មេតិ ន ទិស្សតិ។] កាយោ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ នាម អសីតិកបព្វានិ វា កាឡបព្វានិ វា [ឱ. កាលាបព្វានិ វា។] ឯវមេវស្សុ [ម. ឯវមេវាស្សុ។] មេ អង្គប្បច្ចង្គានិ ភវន្តិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សេយ្យថាបិ នាម ឱដ្ឋបទំ ឯវមេវស្សុ មេ អានិសទំ ហោតិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សេយ្យថាបិ នាម វដ្ដនាវល្លី ឯវមេវស្សុ មេ បិដ្ឋិកណ្ដកោ ឧណ្ណតាវណតោ ហោតិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សេយ្យថាបិ នាម ជរសាលាយ គោបាណសិយោ ឱលុគ្គវិលុគ្គា ភវន្តិ ឯវមេវស្សុ មេ ផាសុឡិយោ ឱលុគ្គវិលុគ្គា ភវន្តិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សេយ្យថាបិ នាម គម្ភីរេ ឧទបានេ ឧទកតារកា គម្ភីរគតា ឱក្ខាយិកា ទិស្សន្តិ ឯវមេវស្សុ មេ អក្ខិកូបេ [ឱ.ម. អក្ខិកូបេសុ។] អក្ខិតារកា គម្ភីរគតា ឱក្ខាយិកា ទិស្សន្តិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សេយ្យថាបិ នាម តិត្តិកាលាពុ [ឱ.ម. តិត្តកាលាពុ។] អាមកច្ឆិន្នោ វាតាតបេន សំផុសិតោ [ឱ.ម. សំបុដិតោ។] ហោតិ សម្មិលាតោ ឯវមេវស្សុ មេ សីសេ [ឱ.ម. សីសេតិ ន ទិស្សតិ។] សីសច្ឆវី សំផុសិតា ហោតិ សម្មិលាតា តាយេវប្បាហារតាយ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ឧទរច្ឆវឹ បរិមសិស្សាមីតិ បិដ្ឋិកណ្ដកំយេវ បរិគ្គណ្ហាមិ បិដ្ឋិកណ្ដកំ បរិមសិស្សាមីតិ ឧទរច្ឆវឹយេវ បរិគ្គណ្ហាមិ យាវស្សុ មេ អគ្គិវេស្សន ឧទរច្ឆវី បិដ្ឋិកណ្ដកំ អល្លីនា ហោតិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន វច្ចំ វា មុត្តំ វា ករិស្សាមីតិ តត្ថេវ អវកុជ្ជោ បបតាមិ តាយេវប្បាហារតាយ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ឥមមេវ កាយំ អស្សាសេន្តោ បាណិនា គត្តានិ អនុមជ្ជាមិ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន បាណិនា គត្តានិ អនោមជ្ជតោ បូតិមូលានិ លោមានិ កាយស្មា បបតន្តិ តាយេវប្បាហារតាយ។ អបិស្សុ មំ អគ្គិវេស្សន មនុស្សា ទិស្វា ឯវមាហំសុ កាឡោ សមណោ គោតមោតិ។ ឯកច្ចេ មនុស្សា ឯវមាហំសុ ន កាឡោ សមណោ គោតមោ សាមោ សមណោ គោតមោតិ។ ឯកច្ចេ មនុស្សា ឯវមាហំសុ ន កាឡោ សមណោ គោតមោ នបិ សាមោ មង្គុរច្ឆវី សមណោ គោតមោតិ។ យាវស្សុ មេ អគ្គិវេស្សន តាវ បរិសុទ្ធោ ឆវិវណ្ណោ បរិយោទាតោ ឧបហតោ ហោតិ តាយេវប្បាហារតាយ។

[៦៥] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ យេ ខោ កេចិ អតីតមទ្ធានំ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទយឹសុ ឯតាវបរមំ នយិតោ ភិយ្យោ។ យេ កេចិ [ឱ.ម. យេបិ ហិ កេចិ។] អនាគតមទ្ធានំ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយិស្សន្តិ ឯតាវបរមំ នយិតោ ភិយ្យោ។ យេ កេចិ [ឱ.ម. យេបិ ហិ កេចិ។] ឯតរហិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឱបក្កមិកា ទុក្ខា តិប្បា ខរា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ ឯតាវបរមំ នយិតោ ភិយ្យោ។ ន ខោ បនាហំ ឥមាយ កដុកាយ ទុក្ករកិរិយាយ អធិគច្ឆាមិ ឧត្តរិ មនុស្សធម្មា អលមរិយញ្ញាណទស្សនវិសេសំ។ សិយា នុ ខោ អញ្ញោ មគ្គោ ពោធាយាតិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ អភិជានាមិ ខោ បនាហំ បិតុ សក្កស្ស កម្មន្តេ សិតាយ ជម្ពុច្ឆាយាយ [ជម្ពូឆាយាយាតិបិ។] និសិន្នោ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិតា សិយា នុ ខោ ឯសោ មគ្គោ ពោធាយាតិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន សតានុសារិវិញ្ញាណំ អហោសិ ឯសេវ [ឱ. ឯសោ វ។] មគ្គោ ពោធាយាតិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ កិន្នុ ខោ អហំ តស្ស សុខស្ស ភាយាមិ យន្តំ សុខំ អញ្ញត្រេវ កាមេហិ អញ្ញត្រ អកុសលេហិ ធម្មេហីតិ។ តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ អហំ តស្ស សុខស្ស ភាយាមិ យន្តំ សុខំ អញ្ញត្រេវ កាមេហិ អញ្ញត្រ អកុសលេហិ ធម្មេហីតិ។

[៦៦] តស្ស មយ្ហំ អគ្គិវេស្សន ឯតទហោសិ ន ខោ តំ សុករំ សុខំ អធិគន្តុំ [ឱ.ម. អធិគន្តុំ ឯវំ។] អធិមត្តកសិមានំ បត្តកាយេន យន្នូនាហំ ឱឡារិកំ អាហារំ អាហារេយ្យំ ឱទនំ កុម្មាសន្តិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ឱឡារិកំ អាហារំ អាហារេមិ ឱទនំ កុម្មាសំ។ តេន ខោ បន សមយេន អគ្គិវេស្សន [ឱ. តេន ខោ បន មំ អគ្គិវេស្សន សមយេន។] បញ្ច ភិក្ខូ បច្ចុបដ្ឋិតា ហោន្តិ យន្នោ [ម. តេន… មេ…។ ម. យំ ខោ។] សមណោ គោតមោ ធម្មំ អធិគមិស្សតិ តន្នោ [ម. តំ ខោ នោ។] អារោចេស្សតីតិ។ យតោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ឱឡារិកំ អាហារំ អាហារេសឹ ឱទនំ កុម្មាសំ អថ មេ តេ បញ្ច ភិក្ខូ និព្វិជ្ជ បក្កមឹសុ ពាហុល្លិកោ សមណោ គោតមោ បធានវិព្ភន្តោ អាវដ្តោ [ឱ. អាវត្តោ។] ពាហុល្លាយាតិ។

[៦៧] សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន ឱឡារិកំ អាហារំ អាហារេត្វា ពលំ គាហេត្វា វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហាសឹ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហាសឹ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។ សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ បុព្វេនិវាសានុស្សតិញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេសឹ។ សោ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរាមិ សេយ្យថីទំ ឯកម្បិ ជាតឹ ទ្វេបិ ជាតិយោ។បេ។ ឥតិ សាការំ សឧទ្ទេសំ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរាមិ។ អយំ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន រត្តិយា បឋមេ យាមេ បឋមា វិជ្ជា អធិគតា អវិជ្ជា វិហតា វិជ្ជា ឧប្បន្នា តមោ វិហតោ អាលោកោ ឧប្បន្នោ យថាតំ អប្បមត្តស្ស អាតាបិនោ បហិតត្តស្ស វិហរតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៦៨] សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ សត្តានំ ចុតូបបាតញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេសឹ។ សោ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សត្តេ បស្សាមិ ចវមានេ ឧបបជ្ជមានេ ហីនេ បណីតេ សុវណ្ណេ ទុព្វណ្ណេ សុគតេ ទុគ្គតេ យថាកម្មូបគេ សត្តេ បជានាមិ។បេ។ អយំ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន រត្តិយា មជ្ឈិមេ យាមេ ទុតិយា វិជ្ជា អធិគតា អវិជ្ជា វិហតា វិជ្ជា ឧប្បន្នា តមោ វិហតោ អាលោកោ ឧប្បន្នោ យថាតំ អប្បមត្តស្ស អាតាបិនោ បហិតត្តស្ស វិហរតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៦៩] សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ អាសវានំ ខយញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេសឹ។ សោ ឥទំ ទុក្ខន្តិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ ទុក្ខសមុទយោតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ ទុក្ខនិរោធោតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ ឥមេ អាសវាតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ អាសវសមុទយោតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ អាសវនិរោធោតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ អយំ អាសវនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសឹ។ តស្ស មេ ឯវំ ជានតោ ឯវំ បស្សតោ កាមាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចិត្ថ ភវាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចិត្ថ អវិជ្ជាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចិត្ថ។បេ។ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ អព្ភញ្ញាសឹ។ អយំ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន រត្តិយា បច្ឆិមេ យាមេ តតិយា វិជ្ជា អធិគតា អវិជ្ជា វិហតា វិជ្ជា ឧប្បន្នា តមោ វិហតោ អាលោកោ ឧប្បន្នោ យថាតំ អប្បមត្តស្ស អាតាបិនោ បហិតត្តស្ស វិហរតោ។ ឯវរូបាបិ ខោ មេ អគ្គិវេស្សន ឧប្បន្នា សុខា វេទនា ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ។

[៧០] អភិជានាមិ ខោ បនាហំ អគ្គិវេស្សន អនេកសតាយ បរិសាយ ធម្មំ ទេសេតា។ អបិស្សុ មំ ឯកមេកោ ឯវំ មញ្ញតិ មមេវារព្ភ សមណោ គោតមោ ធម្មំ ទេសេតីតិ។ ន ខោ បនេតំ អគ្គិវេស្សន ឯវំ ទដ្ឋព្វំ យាវទេវ វិញ្ញាបនត្ថាយ តថាគតោ សម្មទេវ តេសំ ធម្មំ ទេសេតីតិ។ សោ ខោ អហំ អគ្គិវេស្សន តស្សាយេវ កថាយ បរិយោសានេ តស្មឹយេវ បុរិមស្មឹ សមាធិនិមិត្តេ អជ្ឈត្តមេវ ចិត្តំ សណ្ឋបេមិ សន្និសីទាមិ សមាទហាមិ ឯកោទឹ ករោមិ [ឱ.ម. សន្និសាទេមិ ឯកោទឹ ករោមិ សមាទហាមីតិ ទិស្សន្តិ។] យេន សុទំ និច្ចកប្បំ វិហរាមីតិ។ ឱកប្បនីយមេតំ ភោតោ គោតមស្ស យថាតំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អភិជានាតិ ខោ [ឱ. ខោសទ្ទោ នត្ថិ។] បន ភវំ គោតមោ ទិវា សុបិតាតិ។ អភិជានាមហំ អគ្គិវេស្សន គិម្ហានំ បច្ឆិមេ មាសេ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតប្បដិក្កន្តោ ចតុគ្គុណំ សង្ឃាដឹ បញ្ញាបេត្វា ទក្ខិណេន បស្សេន សតោ សម្បជានោ និទ្ទំ ឱក្កមិតាតិ។ ឯតំ ខោ ភោ គោតម ឯកេ សមណព្រាហ្មណា [ម. សមណា វា ព្រាហ្មណា វា។] សម្មោហវិហារស្មឹ វទន្តីតិ។ ន ខោ អគ្គិវេស្សន ឯត្តាវតា សម្មូឡ្ហោ វា ហោតិ អសម្មូឡ្ហោ វា អបិច អគ្គិវេស្សន យថា សម្មូឡ្ហោ វា ហោតិ អសម្មូឡ្ហោ វា តំ សុណាហិ សាធុកំ មនសិករោហិ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភោតិ ខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ។

[៧១] ភគវា ឯតទវោច កថញ្ច អគ្គិវេស្សន សម្មូឡ្ហោ ហោតិ យស្ស កស្សចិ អគ្គិវេស្សន យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា អប្បហីនា តមហំ សម្មូឡ្ហោតិ វទាមិ អាសវានំ ហិ អគ្គិវេស្សន អប្បហានា សម្មូឡ្ហោ ហោតិ យស្ស កស្សចិ អគ្គិវេស្សន យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា បហីនា តមហំ អសម្មូឡ្ហោតិ វទាមិ អាសវានំ ហិ អគ្គិវេស្សន បហានា អសម្មូឡ្ហោ ហោតិ។ តថាគតស្ស ខោ អគ្គិវេស្សន យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មា។ សេយ្យថាបិ នាម អគ្គិវេស្សន តាលោ មត្ថកច្ឆិន្នោ អភព្វោ បុន វិរូឡ្ហិយា ឯវមេវ ខោ អគ្គិវេស្សន តថាគតស្ស យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មាតិ។

[៧២] ឯវំ វុត្តេ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច អច្ឆរិយំ ភោ គោតម អព្ភូតំ ភោ គោតម យាវញ្ចិទំ ភោតោ គោតមស្ស ឯវំ អាសជ្ជ អាសជ្ជ វុច្ចមានស្ស ឧបនីតេហិ វចនបថេហិ សមុទាចរិយមានស្ស ឆវិវណ្ណោ ចេវ បរិយោទាយតិ មុខវណ្ណោ ច វិប្បសីទតិ យថាតំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អភិជានាមហំ ភោ គោតម បូរណំ កស្សបំ វាទេន វាទំ សមារភិតា សោបិ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធោ អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរិ ពហិទ្ធា កថំ អបនាមេសិ កោបញ្ច ទោសញ្ច អប្បច្ចយញ្ច បាត្វាកាសិ ភោតោ បន គោតមស្ស ឯវំ អាសជ្ជ អាសជ្ជ វុច្ចមានស្ស ឧបនីតេហិ វចនបថេហិ សមុទាចរិយមានស្ស ឆវិវណ្ណោ ចេវ បរិយោទាយតិ មុខវណ្ណោ ច វិប្បសីទតិ យថាតំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អភិជានាមហំ ភោ គោតម មក្ខលឹ គោសាលំ… អជិតំ កេសកម្ពលំ… បកុធំ កច្ចាយនំ… សញ្ជយំ វេលដ្ឋបុត្តំ… និគន្ថំ នាដបុត្តំ វាទេន វាទំ សមារភិតា សោបិ មយា វាទេន វាទំ សមារទ្ធោ អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរិ ពហិទ្ធា កថំ អបនាមេសិ កោបញ្ច ទោសញ្ច អប្បច្ចយញ្ច បាត្វាកាសិ ភោតោ បន គោតមស្ស ឯវំ អាសជ្ជ អាសជ្ជ វុច្ចមានស្ស ឧបនីតេហិ វចនបថេហិ សមុទាចរិយមានស្ស ឆវិវណ្ណោ ចេវ បរិយោទាយតិ មុខវណ្ណោ ច វិប្បសីទតិ យថាតំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ហន្ទ ចទានិ មយំ ភោ គោតម គច្ឆាម ពហុកិច្ចា ពហុករណីយាតិ។ យស្សទានិ ត្វំ អគ្គិវេស្សន កាលំ មញ្ញសីតិ។ អថខោ សច្ចកោ និគន្ថបុត្តោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមីតិ។

មហាសច្ចកសុត្តំ ឆដ្ឋំ និដ្ឋិតំ។

សត្តមំ ចូឡតណ្ហាសង្ខយសុត្តំ

[៧៣] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ បុព្វារាមេ មិគារមាតុ បាសាទេ។ អថខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច កិត្តាវតា នុ ខោ ភន្តេ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ។

[៧៤] ឥធ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ ឯវញ្ចេ តំ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ សោ សព្វំ ធម្មំ អភិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ អភិញ្ញាយ សព្វំ ធម្មំ បរិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ បរិញ្ញាយ យំ កិញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរតិ វិរាគានុបស្សី វិហរតិ និរោធានុបស្សី វិហរតិ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរតិ សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរន្តោ វិរាគានុបស្សី វិហរន្តោ និរោធានុបស្សី វិហរន្តោ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរន្តោ ន កិញ្ចិ លោកេ ឧបាទិយតិ អនុបាទិយំ ន បរិតស្សតិ អបរិតស្សំ បច្ចត្តញ្ញេវ បរិនិព្វាយតិ ខីណា ជាតិ វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ កតំ ករណីយំ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ ឯត្តាវតា ខោ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ។ អថខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា តត្ថេវន្តរធាយិ។

[៧៥] តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវតោ អវិទូរេ និសិន្នោ ហោតិ។ អថខោ អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស ឯតទហោសិ កិន្នុ ខោ សោ យក្ខោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិសមេច្ច អនុមោទតិ [ឱ.ម. អនុមោទិ។] ឧទាហុ នោតិ យន្នូនាហំ តំ យក្ខំ ជានេយ្យំ យទិ វា សោ យក្ខោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិសមេច្ច អនុមោទតិ យទិ វា នោតិ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សម្មិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ បសារិតំ វា ពាហំ សម្មិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ បុព្វារាមេ មិគារមាតុ បាសាទេ អន្តរហិតោ ទេវេសុ តាវត្តឹសេសុ បាតុរហោសិ។ តេន ខោ បន សមយេន សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ឯកបុណ្ឌរីកេ ឧយ្យានេ ទិព្វេហិ បញ្ចហិ តុរិយសតេហិ សមប្បិតោ សមង្គីភូតោ បរិចារេតិ។ អទ្ទសា ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ទូរតោ វ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វាន តានិ ទិព្វានិ បញ្ច តុរិយសតានិ បដិបណាមេត្វា យេនាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ឯតទវោច ឯហិ ខោ មារិស មោគ្គល្លាន ស្វាគតំ មោគ្គល្លាន ចិរស្សំ ខោ មារិស មោគ្គល្លាន ឥមំ បរិយាយមកាសិ យទិទំ ឥធាគមនាយ និសីទ មារិស មោគ្គល្លាន ឥទមាសនំ បញ្ញត្តន្តិ។ និសីទិ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ បញ្ញត្តេ អាសនេ។ សក្កោបិ ខោ ទេវានមិន្ទោ អញ្ញតរំ នីចំ អាសនំ គហេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។

[៧៦] ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ឯតទវោច យថាកថំ បន កោសិយ ភគវា សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ អភាសិ សាធុ មយម្បិ ឯតិស្សា កថាយ ភាគិនោ អស្សាម សវនាយាតិ។ មយំ ខោ មារិស មោគ្គល្លាន ពហុកិច្ចា ពហុករណីយា អប្បេវ នាម សកេន ករណីយេន អបិច ទេវានំយេវ [ម. ទេវានំ ចេវ។] តាវត្តឹសានំ ករណីយេន អបិច មារិស មោគ្គល្លាន សុស្សុតំយេវ [ម. សុស្សុតំ ចេវ។] ហោតិ សុគហិតំ សុមនសិកតំ សុបធារិតំ យន្នោ ខោ [ម. យំ នោ។] ខិប្បមេវ អន្តរធាយតិ ភូតបុព្វំ មារិស មោគ្គល្លាន ទេវាសុរសង្គាមោ សមូបព្យុឡ្ហោ អហោសិ តស្មឹ ខោ បន មារិស មោគ្គល្លាន សង្គាមេ ទេវា ជិនឹសុ អសុរា បរាជិនឹសុ សោ ខោ អហំ មារិស មោគ្គល្លាន ទេវាសុរសង្គាមំ [ឱ.ម. តំ សង្គាមំ។] អភិវិជិនិត្វា វិជិតសង្គាមោ តតោ បដិនិវត្តិត្វា វេជយន្តំ នាម បាសាទំ មាបេសឹ វេជយន្តស្ស ខោ បន មារិស មោគ្គល្លាន បាសាទស្ស ឯកសតំ និយ្យូហំ ឯកមេកស្មឹ [ម. ឯកេកស្មឹ។] និយ្យូហេ សត្ត សត្ត កូដាគារសតានិ ឯកមេកស្មឹ កូដាគារេ សត្ត សត្ត អច្ឆរាយោ ឯកមេកិស្សា អច្ឆរាយ សត្ត សត្ត បរិចារិកាយោ ឥច្ឆេយ្យាសិ នោ ត្វំ មារិស មោគ្គល្លាន វេជយន្តស្ស បាសាទស្ស រាមណេយ្យកំ ទដ្ឋុន្តិ។ អធិវាសេសិ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តុណ្ហីភាវេន។

[៧៧] អថខោ សក្កោ ច ទេវានមិន្ទោ វេស្សវណោ ច មហារាជា អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ បុរក្ខត្វា យេន វេជយន្តោ បាសាទោ តេនុបសង្កមឹសុ។ អទ្ទសំសុំ [ម. អទ្ទសំសុ។] ខោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បរិចារិកាយោ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ទូរតោ វ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វាន ឱតប្បមានា ហិរិយមានា សកំ សកំ ឱវរកំ បវិសឹសុ។ សេយ្យថាបិ នាម សុណិសា សស្សុរំ ទិស្វា ឱតប្បតិ ហិរិយតិ ឯវមេវ [ឱ. ឯវមេវំ។] សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បរិចារិកាយោ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ ទិស្វា ឱតប្បមានា ហិរិយមានា សកំ សកំ ឱវរកំ បវិសឹសុ។ អថខោ សក្កោ ច ទេវានមិន្ទោ វេស្សវណោ ច មហារាជា អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ វេជយន្តេ បាសាទេ អនុចង្កមាបេន្តិ អនុចរាបេន្តិ [ឱ.ម. អនុវិចរាបេន្តិ។] ឥទម្បិ មារិស មោគ្គល្លាន បស្ស វេជយន្តស្ស បាសាទស្ស រាមណេយ្យកំ ឥទម្បិ មារិស មោគ្គល្លាន បស្ស វេជយន្តស្ស បាសាទស្ស រាមណេយ្យកន្តិ។សោភតិទំ អាយស្មតោ កោសិយស្ស យថាតំ បុព្វេ កតបុញ្ញស្ស មនុស្សាបិ កិញ្ចិទេវ រាមណេយ្យកំ ទិស្វា [ឱ.ម. ទិដ្ឋា។] ឯវមាហំសុ សោភតិ វត ភោ ទេវានំ តាវត្តឹសានន្តិ តយិទំ អាយស្មតោ កោសិយស្ស សោភតិ យថាតំ បុព្វេ កតបុញ្ញស្សាតិ។ អថខោ អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស ឯតទហោសិ អតិពាឡ្ហំ ខោ អយំ យក្ខោ បមត្តោ វិហរតិ យន្នូនាហំ ឥមំ យក្ខំ សំវេជេយ្យន្តិ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តថារូបំ ឥទ្ធាភិសង្ខារំ អភិសង្ខារេតិ យថា វេជយន្តំ បាសាទំ បាទង្គុដ្ឋកេន សង្កម្បេសិ សម្បកម្បេសិ សម្បវេធេសិ។ អថខោ សក្កោ ច ទេវានមិន្ទោ វេស្សវណោ ច មហារាជា ទេវា ច តាវត្តឹសា អច្ឆរិយព្ភូតចិត្តជាតា អហេសុំ អច្ឆរិយំ វត ភោ អព្ភូតំ វត ភោ សមណស្ស មហិទ្ធិកតា មហានុភាវតា យត្រ ហិ នាម ទិព្វភវនំ បាទង្គុដ្ឋកេន សង្កម្បេស្សតិ សម្បកម្បេស្សតិ សម្បវេធេស្សតីតិ។

[៧៨] អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ សំវិគ្គំ លោមហដ្ឋជាតំ វិទិត្វា សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោច យថាកថំ បន [ឱ. បន តេ។ ម. បន ខោ។] កោសិយ ភគវា សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ អភាសិ សាធុ មយម្បិ ឯតិស្សា កថាយ ភាគិនោ អស្សាម សវនាយាតិ។ ឥធាហំ មារិស មោគ្គល្លាន យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសឹ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ អហំ មារិស មោគ្គល្លាន ភគវន្តំ ឯតទវោចំ កិត្តាវតា នុ ខោ ភន្តេ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ ឯវំ វុត្តេ មារិស មោគ្គល្លាន ភគវា មំ ឯតទវោច ឥធ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ ឯវញ្ចេ តំ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ សោ សព្វំ ធម្មំ អភិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ អភិញ្ញាយ សព្វំ ធម្មំ បរិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ បរិញ្ញាយ យំ កញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរតិ វិរាគានុបស្សី វិហរតិ និរោធានុបស្សី វិហរតិ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរតិ សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរន្តោ វិរាគានុបស្សី វិហរន្តោ និរោធានុបស្សី វិហរន្តោ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរន្តោ ន កិញ្ចិ លោកេ ឧបាទិយតិ អនុបាទិយំ ន បរិតស្សតិ អបរិតស្សំ បច្ចត្តញ្ញេវ បរិនិព្វាយតិ ខីណា ជាតិ វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ កតំ ករណីយំ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ ឯត្តាវតា ខោ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ ឯវំ ខោ មេ មារិស មោគ្គល្លាន ភគវា សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ អភាសីតិ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សម្មិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ បសារិតំ វា ពាហំ សម្មិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ ទេវេសុ តាវត្តឹសេសុ អន្តរហិតោ បុព្វារាមេ មិគារមាតុ បាសាទេ បាតុរហោសិ។ អថខោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បរិចារិកាយោ អចិរប្បក្កន្តេ អាយស្មន្តេ មហាមោគ្គល្លានេ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោចុំ ឯសោ នុ ខោ [ឱ.ម. ខោសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] តេ មារិស សោ ភគវា សត្ថាតិ។ ន ខោ មេ មារិស សោ ភគវា សត្ថា សព្រហ្មចារី មេ ឯសោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោតិ។ លាភា តេ មារិស សុលទ្ធំ តេ មារិស យស្ស តេ សព្រហ្មចារី ឯវំ មហិទ្ធិកោ ឯវំមហានុភាវោ អហោ នូន តេ សោ ភគវា សត្ថាតិ។

[៧៩] អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវន្តំ ឯតទវោច អភិជានាតិ នោ ភន្តេ ភគវា អាហុនញ្ញេវ [ឱ. អាហុតញ្ញេវ អញ្ញតរស្ស។ ម. អាហុ អញ្ញតរញ្ញតរស្ស។] អញ្ញតរស្ស មហេសក្ខស្ស យក្ខស្ស សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ ភាសិតាតិ [ឱ.ម. អភាសិត្ថាតិ។]។អភិជានាមហំ មោគ្គល្លាន ឥធ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេនាហំ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា មំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ មោគ្គល្លាន សក្កោ ទេវានមិន្ទោ មំ ឯតទវោច កិត្តាវតា នុ ខោ ភន្តេ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ ឯវំ វុត្តេ អហំ មោគ្គល្លាន សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោចំ ឥធ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ ឯវញ្ចេ តំ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុនោ សុតំ ហោតិ សព្វេ ធម្មា នាលំ អភិនិវេសាយាតិ សោ សព្វំ ធម្មំ អភិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ អភិញ្ញាយ សព្វំ ធម្មំ បរិជានាតិ សព្វំ ធម្មំ បរិញ្ញាយ យំ កញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរតិ វិរាគានុបស្សី វិហរតិ និរោធានុបស្សី វិហរតិ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរតិ សោ តាសុ វេទនាសុ អនិច្ចានុបស្សី វិហរន្តោ វិរាគានុបស្សី វិហរន្តោ និរោធានុបស្សី វិហរន្តោ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី វិហរន្តោ ន កិញ្ចិ លោកេ ឧបាទិយតិ អនុបាទិយំ ន បរិតស្សតិ អបរិតស្សំ បច្ចត្តញ្ញេវ បរិនិព្វាយតិ ខីណា ជាតិ វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ កតំ ករណីយំ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ ឯត្តាវតា ខោ ទេវានមិន្ទ ភិក្ខុ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តោ ហោតិ អច្ចន្តនិដ្ឋោ អច្ចន្តយោគក្ខេមី អច្ចន្តព្រហ្មចារី អច្ចន្តបរិយោសានោ សេដ្ឋោ ទេវមនុស្សានន្តិ ឯវំ ខោ អហំ មោគ្គល្លាន អភិជានាមិ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ ភាសិតាតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។

ចូឡតណ្ហាសង្ខយសុត្តំ សត្តមំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋមំ មហាតណ្ហាសង្ខយសុត្តំ

[៨០] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន សាតិស្ស នាម ភិក្ខុនោ កេវដ្ដបុត្តស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ ហោតិ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ អស្សោសុំ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ សាតិស្ស នាម [ឱ.ម. សាតិស្ស កិរ នាម។] ភិក្ខុនោ កេវដ្ដបុត្តស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ អថខោ តេ ភិក្ខូ យេន សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតទវោចុំ សច្ចំ កិរ តេ អាវុសោ សាតិ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ ឯវំ ព្យា ខោ អហំ អាវុសោ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ អថខោ តេ ភិក្ខូ សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេតុកាមា សមនុយុញ្ជន្តិ សមនុគ្គាហន្តិ សមនុភាសន្តិ មា ឯវមាវុសោ សាតិ អវច មា ភគវន្តំ អព្ភាចិក្ខ [ឱ.ម. អព្ភាចិក្ខិ។] ន ហិ សាធុ ភគវតោ អព្ភក្ខានំ ន ហិ ភគវា ឯវំ វទេយ្យ អនេកបរិយាយេន អាវុសោ សាតិ បដិច្ចសមុប្បន្នំ វិញ្ញាណំ វុត្តំ ភគវតា អញ្ញត្រ បច្ចយា នត្ថិ វិញ្ញាណស្ស សម្ភវោតិ។ ឯវម្បិ ខោ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តេហិ ភិក្ខូហិ សមនុយុញ្ជិយមានោ សមនុគ្គាហិយមានោ សមនុភាសិយមានោ តទេវ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ថាមសា បរាមស្ស អភិនិវិស្ស វោហរតិឯវំ ព្យា ខោ អហំ អាវុសោ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។

[៨១] យតោ ខោ តេ ភិក្ខូ នាសក្ខឹសុ សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេតុំ អថ តេ ភិក្ខូ យេន [ឱ. អថ យេន។ ម. អថខោ តេ ភិក្ខូ យេន។] ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ សាតិស្ស នាម ភន្តេ ភិក្ខុនោ កេវដ្ដបុត្តស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ អស្សុម្ហ ខោ មយំ ភន្តេ សាតិស្ស កិរ នាម ភិក្ខុនោ កេវដ្តបុត្តស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា អនញ្ញន្តីតិ ទិស្សតិ។] អថខោ មយំ ភន្តេ យេន សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តេនុបសង្កមិម្ហ ឧបសង្កមិត្វា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតទវោចុម្ហ សច្ចំ កិរ តេ អាវុសោ សាតិ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ ឯវំ វុត្តេ ភន្តេ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ អម្ហេ ឯតទវោច ឯវំ ព្យា ខោ អហំ អាវុសោ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ អថខោ មយំ ភន្តេ សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេតុកាមា សមនុយុញ្ជិម្ហ សមនុគ្គាហិម្ហ សមនុភាសិម្ហ មា ឯវំ អាវុសោ សាតិ អវច មា ភគវន្តំ អព្ភាចិក្ខ ន ហិ សាធុ ភគវតោ អព្ភក្ខានំ ន ហិ ភគវា ឯវំ វទេយ្យ អនេកបរិយាយេន អាវុសោ សាតិ បដិច្ចសមុប្បន្នំ វិញ្ញាណំ វុត្តំ ភគវតា អញ្ញត្រ បច្ចយា នត្ថិ វិញ្ញាណស្ស សម្ភវោតិ ឯវម្បិ ខោ ភន្តេ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ អម្ហេហិ សមនុយុញ្ជិយមានោ សមនុគ្គាហិយមានោ សមនុភាសិយមានោ តទេវ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ថាមសា បរាមស្ស អភិនិវិស្ស វោហរតិ ឯវំ ព្យា ខោ អហំ អាវុសោ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ យតោ ខោ មយំ ភន្តេ នាសិក្ខិម្ហា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេតុំ អថ មយំ ឯតមត្ថំ ភគវតោ អារោចេមាតិ។

[៨២] អថខោ ភគវា អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អាមន្តេសិ ឯហិ ត្វំ ភិក្ខុ មម វចនេន សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ អាមន្តេហិ សត្ថា តំ អាវុសោ សាតិ អាមន្តេតីតិ។ ឯវំ ភន្តេតិ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតោ បដិស្សុត្វា យេន សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតទវោច សត្ថា តំ អាវុសោ សាតិ អាមន្តេតីតិ។ ឯវមាវុសោតិ ខោ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តស្ស ភិក្ខុនោ បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ សាតឹ ភិក្ខុំ [ម. ភិក្ខុន្តិ ន ទិស្សតិ។] កេវដ្ដបុត្តំ ភគវា ឯតទវោច សច្ចំ កិរ តេ សាតិ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ ឯវំ ព្យា ខោ អហំ ភន្តេ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា តទេវិទំ វិញ្ញាណំ សន្ធាវតិ សំសរតិ អនញ្ញន្តិ។ កតមន្តំ [ម. យំ កតមន្តំ។] សាតិ វិញ្ញាណន្តិ។ យ្វាយំ ភន្តេ វទោ វេទេយ្យោ តត្រ តត្រ កល្យាណបាបកានំ កម្មានំ វិបាកំ បដិសំវេទេតីតិ។ កស្ស នុ ខោ នាម ត្វំ មោឃបុរិស មយា ឯវំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាសិ ននុ មយា មោឃបុរិស អនេកបរិយាយេន បដិច្ចសមុប្បន្នំ វិញ្ញាណំ វុត្តំ អញ្ញត្រ បច្ចយា នត្ថិ វិញ្ញាណស្ស សម្ភវោតិ អថ ច បន ត្វំ មោឃបុរិស អត្តនា ទុគ្គហិតេន អម្ហេ ចេវ អព្ភាចិក្ខសិ អត្តានញ្ច ខនសិ ពហុញ្ច អបុញ្ញំ បសវសិ តញ្ហិ តេ មោឃបុរិស ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ។

[៨៣] អថខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ តំ កឹ មញ្ញថ ភិក្ខវេ អបិនាយំ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ ឧស្មីកតោបិ ឥមស្មឹ ធម្មវិនយេតិ។ កិញ្ហិ សិយា ភន្តេ នោ ហេតំ ភន្តេតិ។ ឯវំ វុត្តេ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ តុណ្ហីភូតោ មង្កុភូតោ បត្តក្ខន្ធោ អធោមុខោ បជ្ឈាយន្តោ អប្បដិភាណោ និសីទិ។ អថខោ ភគវា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ តុណ្ហីភូតំ មង្កុភូតំ បត្តក្ខន្ធំ អធោមុខំ បជ្ឈាយន្តំ អប្បដិភាណំ វិទិត្វា សាតឹ ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ ឯតទវោច បញ្ញាយិស្សសិ ខោ ត្វំ មោឃបុរិស ឯតេន សកេន បាបកេន ទិដ្ឋិគតេន ឥធាហំ ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិស្សាមីតិ។ អថខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ តុម្ហេបិ មេ ភិក្ខវេ ឯវំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាថ យថាយំ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ អត្តនា ទុគ្គហិតេន អម្ហេ ចេវ អព្ភាចិក្ខតិ អត្តានញ្ច ខនតិ ពហុញ្ច អបុញ្ញំ បសវតីតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ អនេកបរិយាយេន ហិ នោ ភន្តេ បដិច្ចសមុប្បន្នំ វិញ្ញាណំ វុត្តំ ភគវតា អញ្ញត្រ បច្ចយា នត្ថិ វិញ្ញាណស្ស សម្ភវោតិ។ សាធុ ភិក្ខវេ សាធុ ខោ មេ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាថ អនេកបរិយាយេន ហិ ភិក្ខវេ បដិច្ចសមុប្បន្នំ វិញ្ញាណំ វុត្តំ មយា អញ្ញត្រ បច្ចយា នត្ថិ វិញ្ញាណស្ស សម្ភវោតិ អថ ច បនាយំ សាតិ ភិក្ខុ កេវដ្ដបុត្តោ អត្តនា ទុគ្គហិតេន អម្ហេ ចេវ អព្ភាចិក្ខតិ អត្តានញ្ច ខនតិ ពហុញ្ច អបុញ្ញំ បសវតិ តញ្ហិ តស្ស មោឃបុរិសស្ស ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយ។

[៨៤] យញ្ញទេវ ភិក្ខវេ បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ [ឱ. សង្ខន្តិ ទិស្សតិ ឯវំ សព្វត្ថ។] គច្ឆតិ ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ចក្ខុវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ សោតញ្ច បដិច្ច សទ្ទេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ឃានញ្ច បដិច្ច គន្ធេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ជិវ្ហញ្ច បដិច្ច រសេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ កាយញ្ច បដិច្ច ផោដ្ឋព្វេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ មនញ្ច បដិច្ច ធម្មេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ យញ្ញទេវ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ កដ្ឋញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ កដ្ឋគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ សកលិកញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ សកលិកគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ តិណញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ តិណគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ គោមយញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ គោមយគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ថុសញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ ថុសគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ សង្ការញ្ច បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ សង្ការគ្គិត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យញ្ញទេវ បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ចក្ខុវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ សោតញ្ច បដិច្ច សទ្ទេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ឃានញ្ច បដិច្ច គន្ធេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ឃាណវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ ជិវ្ហញ្ច បដិច្ច រសេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ កាយញ្ច បដិច្ច ផោដ្ឋព្វេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ មនញ្ច បដិច្ច ធម្មេ ច ឧប្បជ្ជតិ វិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណន្ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ។

[៨៥] ភូតមិទំ ភិក្ខវេ បស្សថាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារសម្ភវន្តិ ភិក្ខវេ បស្សថាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារនិរោធា យំ ភូតំ តំ និរោធធម្មន្តិ ភិក្ខវេ បស្សថាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ ភូតមិទំ នោស្សូតិ ភិក្ខវេ កង្ខាតោ ឧប្បជ្ជតិ វិចិកិច្ឆាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារសម្ភវំ នោស្សូតិ ភិក្ខវេ កង្ខាតោ ឧប្បជ្ជតិ វិចិកិច្ឆាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារនិរោធា យំ ភូតំ តំ និរោធធម្មំ នោស្សូតិ ភិក្ខវេ កង្ខាតោ ឧប្បជ្ជតិ វិចិកិច្ឆាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ ភូតមិទន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ យា វិចិកិច្ឆា សា បហីយតីតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារសម្ភវន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ យា វិចិកិច្ឆា សា បហីយតីតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារនិរោធា យំ ភូតំ តំ និរោធធម្មន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ យា វិចិកិច្ឆា សា បហីយតីតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ ភូតមិទន្តិ ភិក្ខវេ ឥតិបិ វោ ឯត្ថ និព្វិចិកិច្ឆាតិ [ឱ. និវិចិកិច្ឆាតិ។]។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារសម្ភវន្តិ ភិក្ខវេ ឥតិបិ វោ ឯត្ថ និព្វិចិកិច្ឆាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារនិរោធា យំ ភូតំ តំ និរោធធម្មន្តិ ភិក្ខវេ ឥតិបិ វោ ឯត្ថ និព្វិចិកិច្ឆាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ ភូតមិទន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋន្តិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារសម្ភវន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋន្តិ។ ឯវំ ភន្តេ។ តទាហារនិរោធា យំ ភូតំ តំ និរោធធម្មន្តិ ភិក្ខវេ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋន្តិ។ ឯវំ ភន្តេ។ ឥមញ្ចេ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ទិដ្ឋឹ ឯវំ បរិសុទ្ធំ ឯវំ បរិយោទាតំ អល្លីយេថ កេឡាយេថ ធនេយ្យាថ មមាយេថ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ កុល្លូបមំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានេយ្យាថ និត្ថរណត្ថាយ នោ គហណត្ថាយាតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ ឥមញ្ចេ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ទិដ្ឋឹ ឯវំ បរិសុទ្ធំ ឯវំ បរិយោទាតំ ន អល្លីយេថ ន កេឡាយេថ ន ធនេយ្យាថ ន មមាយេថ អបិ នុ មេ [ឱ.ម. មេតិ ន ទិស្សតិ។] តុម្ហេ ភិក្ខវេ កុល្លូបមំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានេយ្យាថ និត្ថរណត្ថាយ នោ គហណត្ថាយាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។

[៨៦] ចត្តារោមេ ភិក្ខវេ អាហារា ភូតានំ វា សត្តានំ ឋិតិយា សម្ភវេសីនំ វា សត្តានំ អនុគ្គហាយ។ កតមេ ចត្តារោ។ កវឡិង្ការោ [ឱ. កពឡិង្ការោ។ ម. កពឡីការោ។] អាហារោ ឱឡារិកោ វា សុខុមោ វា ផស្សោ ទុតិយោ មនោសញ្ចេតនា តតិយា វិញ្ញាណំ ចតុត្ថំ។ ឥមេ ច ភិក្ខវេ ចត្តារោ អាហារា កឹនិទានា កឹសមុទយា កឹជាតិកា កឹបភវា ឥមេ ចត្តារោ អាហារា តណ្ហានិទានា តណ្ហាសមុទយា តណ្ហាជាតិកា តណ្ហាបភវា។ តណ្ហា ចាយំ ភិក្ខវេ កឹនិទានា កឹសមុទយា កឹជាតិកា កឹបភវា។ តណ្ហា វេទនានិទានា វេទនាសមុទយា វេទនាជាតិកា វេទនាបភវា។ វេទនា ចាយំ ភិក្ខវេ កឹនិទានា កឹសមុទយា កឹជាតិកា កឹបភវា។ វេទនា ផស្សនិទានា ផស្សសមុទយា ផស្សជាតិកា ផស្សបភវា។ ផស្សោ ចាយំ ភិក្ខវេ កឹនិទានោ កឹសមុទយោ កឹជាតិកោ កឹបភវោ។ ផស្សោ សឡាយតននិទានោ សឡាយតនសមុទយោ សឡាយតនជាតិកោ សឡាយតនប្បភវោ។ សឡាយតនញ្ចិទំ ភិក្ខវេ កឹនិទានំ កឹសមុទយំ កឹជាតិកំ កឹបភវំ។ សឡាយតនំ នាមរូបនិទានំ នាមរូបសមុទយំ នាមរូបជាតិកំ នាមរូបប្បភវំ។ នាមរូបញ្ចិទំ ភិក្ខវេ កឹនិទានំ កឹសមុទយំ កឹជាតិកំ កឹបភវំ។ នាមរូបំ វិញ្ញាណនិទានំ វិញ្ញាណសមុទយំ វិញ្ញាណជាតិកំ វិញ្ញាណប្បភវំ។ វិញ្ញាណញ្ចិទំ ភិក្ខវេ កឹនិទានំ កឹសមុទយំ កឹជាតិកំ កឹបភវំ។ វិញ្ញាណំ សង្ខារនិទានំ សង្ខារសមុទយំ សង្ខារជាតិកំ សង្ខារប្បភវំ។ សង្ខារា ចិមេ ភិក្ខវេ កឹនិទានា កឹសមុទយា កឹជាតិកា កឹបភវា។ សង្ខារា អវិជ្ជានិទានា អវិជ្ជាសមុទយា អវិជ្ជាជាតិកា អវិជ្ជាបភវា។ ឥតិ ខោ ភិក្ខវេ អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា សង្ខារប្បច្ចយា វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណប្បច្ចយា នាមរូបំ នាមរូបប្បច្ចយា សឡាយតនំ សឡាយតនប្បច្ចយា ផស្សោ ផស្សប្បច្ចយា វេទនា វេទនាបច្ចយា តណ្ហា តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោ ភវប្បច្ចយា ជាតិ ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ។

[៨៧] ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណន្តិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ជាតិប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ ជរាមរណំ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ជាតិប្បច្ចយា ភន្តេ ជរាមរណំ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ [ម. ហោតីតីតិ ទិស្សតិ ឯវំ សព្វត្ថ។] ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណន្តិ។ ភវប្បច្ចយា ជាតីតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ភវប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ ជាតិ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ភវប្បច្ចយា ភន្តេ ជាតិ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ភវប្បច្ចយា ជាតីតិ។ ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ឧបាទានប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ ភវោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ឧបាទានប្បច្ចយា ភន្តេ ភវោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោតិ។ តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានន្តិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ តណ្ហាបច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ ឧបាទានំ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ តណ្ហាបច្ចយា ភន្តេ ឧបាទានំ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានន្តិ។ វេទនាបច្ចយា តណ្ហាតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ វេទនាបច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ តណ្ហា នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ វេទនាបច្ចយា ភន្តេ តណ្ហា ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ វេទនាបច្ចយា តណ្ហាតិ។ ផស្សប្បច្ចយា វេទនាតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ផស្សប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ វេទនា នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ផស្សប្បច្ចយា ភន្តេ វេទនា ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ផស្សប្បច្ចយា វេទនាតិ។ សឡាយតនប្បច្ចយា ផស្សោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ សឡាយតនប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ ផស្សោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ សឡាយតនប្បច្ចយា ភន្តេ ផស្សោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ សឡាយតនប្បច្ចយា ផស្សោតិ។ នាមរូបប្បច្ចយា សឡាយតនន្តិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ នាមរូបប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ សឡាយតនំ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ នាមរូបប្បច្ចយា ភន្តេ សឡាយតនំ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ នាមរូបប្បច្ចយា សឡាយតនន្តិ។ វិញ្ញាណប្បច្ចយា នាមរូបន្តិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ វិញ្ញាណប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ នាមរូបំ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ វិញ្ញាណប្បច្ចយា ភន្តេ នាមរូបំ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ វិញ្ញាណប្បច្ចយា នាមរូបន្តិ។ សង្ខារប្បច្ចយា វិញ្ញាណន្តិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ សង្ខារប្បច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ វិញ្ញាណំ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ សង្ខារប្បច្ចយា ភន្តេ វិញ្ញាណំ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ សង្ខារប្បច្ចយា វិញ្ញាណន្តិ។ អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារាតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ អវិជ្ជាបច្ចយា នុ ខោ ភិក្ខវេ សង្ខារា នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ អវិជ្ជាបច្ចយា ភន្តេ សង្ខារា ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារាតិ។

[៨៨] សាធុ ភិក្ខវេ ឥតិ ខោ ភិក្ខវេ តុម្ហេបិ ឯវំ វទេថ អហម្បិ ឯវំ វទាមិ ឥមស្មឹ សតិ ឥទំ ហោតិ ឥមស្សុបាទា ឥទំ ឧប្បជ្ជតិ យទិទំ អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា សង្ខារប្បច្ចយា វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណប្បច្ចយា នាមរូបំ នាមរូបប្បច្ចយា សឡាយតនំ សឡាយតនប្បច្ចយា ផស្សោ ផស្សប្បច្ចយា វេទនា វេទនាបច្ចយា តណ្ហា តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោ ភវប្បច្ចយា ជាតិ ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ។ អវិជ្ជាយ ត្វេវ អសេសវិរាគនិរោធា សង្ខារនិរោធោ សង្ខារនិរោធា វិញ្ញាណនិរោធោ វិញ្ញាណនិរោធា នាមរូបនិរោធោ នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោ សឡាយតននិរោធា ផស្សនិរោធោ ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោ វេទនានិរោធា តណ្ហានិរោធោ តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោ ជាតិនិរោធា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា និរុជ្ឈន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតិ។

[៨៩] ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ជាតិនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ ជរាមរណនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ជាតិនិរោធា ភន្តេ ជរាមរណនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោតិ។ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ភវនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ ជាតិនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ភវនិរោធា ភន្តេ ជាតិនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោតិ។ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ឧបាទាននិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ ភវនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ឧបាទាននិរោធា ភន្តេ ភវនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោតិ។ តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ តណ្ហានិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ ឧបាទាននិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ តណ្ហានិរោធា ភន្តេ ឧបាទាននិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោតិ។ វេទនានិរោធា តណ្ហានិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ វេទនានិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ តណ្ហានិរោធោ នោ វា កថំ ឯត្ថ ហោតីតិ។ វេទនានិរោធា ភន្តេ តណ្ហានិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ វេទនានិរោធា តណ្ហានិរោធោតិ។ ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ ផស្សនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ វេទនានិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ ផស្សនិរោធា ភន្តេ វេទនានិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោតិ។ សឡាយតននិរោធា ផស្សនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ សឡាយតននិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ ផស្សនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ សឡាយតននិរោធា ភន្តេ ផស្សនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ សឡាយតននិរោធា ផស្សនិរោធោតិ។ នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ នាមរូបនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ សឡាយតននិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ នាមរូបនិរោធា ភន្តេ សឡាយតននិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោតិ។ វិញ្ញាណនិរោធា នាមរូបនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ វិញ្ញាណនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ នាមរូបនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ វិញ្ញាណនិរោធា ភន្តេ នាមរូបនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ វិញ្ញាណនិរោធា នាមរូបនិរោធោតិ។ សង្ខារនិរោធា វិញ្ញាណនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ សង្ខារនិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ វិញ្ញាណនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ សង្ខារនិរោធា ភន្តេ វិញ្ញាណនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ សង្ខារនិរោធា វិញ្ញាណនិរោធោតិ។ អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោតិ ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ អវិជ្ជានិរោធា នុ ខោ ភិក្ខវេ សង្ខារនិរោធោ នោ វា កថំ វា ឯត្ថ ហោតីតិ។ អវិជ្ជានិរោធា ភន្តេ សង្ខារនិរោធោ ឯវំ នោ ឯត្ថ ហោតិ អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោតិ។

[៩០] សាធុ ភិក្ខវេ ឥតិ ខោ ភិក្ខវេ តុម្ហេបិ ឯវំ វទេថ អហម្បិ ឯវំ វទាមិ ឥមស្មឹ អសតិ ឥទំ ន ហោតិ ឥមស្ស និរោធា ឥទំ និរុជ្ឈតិ យទិទំ អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោ សង្ខារនិរោធា វិញ្ញាណនិរោធោ វិញ្ញាណនិរោធា នាមរូបនិរោធោ នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោ សឡាយតននិរោធា ផស្សនិរោធោ ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោ វេទនានិរោធា តណ្ហានិរោធោ តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោ ជាតិនិរោធា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា និរុជ្ឈន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតិ។

[៩១] អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា បុព្វន្តំ វា បដិធាវេយ្យាថ អហេសុម្ហា [ឱ.ម. អហេសុម្ហ។] នុ ខោ មយំ អតីតមទ្ធានំ ន នុ ខោ អហេសុម្ហា អតីតមទ្ធានំ កឹ នុ ខោ អហេសុម្ហា អតីតមទ្ធានំ កថំ នុ ខោ អហេសុម្ហា អតីតមទ្ធានំ កឹ ហុត្វា កឹ អហេសុម្ហា នុ ខោ មយំ អតីតមទ្ធានន្តិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា អបរន្តំ វា បដិធាវេយ្យាថ [ឱ. អាភាវេយ្យាថ។] ភវិស្សាម នុ ខោ មយំ អនាគតមទ្ធានំ ន នុ ខោ ភវិស្សាម អនាគតមទ្ធានំ កឹ នុ ខោ ភវិស្សាម អនាគតមទ្ធានំ កថំ នុ ខោ ភវិស្សាម អនាគតមទ្ធានំ កឹ ហុត្វា កឹ ភវិស្សាម នុ ខោ មយំ អនាគតមទ្ធានន្តិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា ឯតរហិ វា បច្ចុប្បន្នទ្ធានំ អារព្ភ អជ្ឈត្តំ កថំកថិត្ថ អហំ នុ [ឱ. បច្ចុប្បន្នមទ្ធានំ អជ្ឈត្តំ កថំកថី អស្សថ អហន្នុ។ ម. បច្ចុប្បន្នំ អទ្ធានមជ្ឈត្តំ កថំកថី អស្ស អហំ នុ។] ខោស្មិ នោ នុ ខោស្មិ កិន្នុ ខោស្មិ កថំ នុ ខោស្មិ អយំ នុ ខោ សត្តោ កុតោ អាគតោ សោ កុហិង្គាមី ភវិស្សតីតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា ឯវំ វទេយ្យាថ សត្ថា នោ គរុ សត្ថុ គារវេនេវ [ឱ.ម. គារវេន ច។] មយំ ឯវំ វទេយ្យាមាតិ [ឱ. មយំ វទេមាតិ។ ម. មយំ ឯវំ វទេមាតិ។]។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា ឯវំ វទេយ្យាថ សមណោ ឯវមាហ សមណា ច ន ច មយំ ឯវំ វទេមាតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា អញ្ញំ សត្ថារំ ឧទ្ទិសេយ្យាថាតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ អបិ នុ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឯវំ ជានន្តា ឯវំ បស្សន្តា យានិ តានិ បុថុស្សមណព្រាហ្មណានំ វតកោតូហលមង្គលានិ តានិ សារតោ បច្ចាគច្ឆេយ្យាថាតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ ននុ ភិក្ខវេ យទេវ តុម្ហាកំ សាមំ ញាតំ សាមំ ទិដ្ឋំ សាមំ វិទិតំ តទេវ តុម្ហេ វទេយ្យាថាតិ។ ឯវំ ភន្តេ។ សាធុ ភិក្ខវេ ឧបនីតា ខោ មេ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ឥមិនា សន្ទិដ្ឋិកេន ធម្មេន អកាលិកេន ឯហិបស្សិកេន ឱបនយិកេន បច្ចត្តំ វេទិតព្វេន វិញ្ញូហិ សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ភិក្ខវេ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនយិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្វោ វិញ្ញូហីតិ ឥតិ យន្តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ។

[៩២] តិណ្ណំ ខោ បន ភិក្ខវេ សន្និបាតា គព្ភស្សាវក្កន្តិ ហោតិ។ ឥធ មាតាបិតរោ ច សន្និបតិតា ហោន្តិ មាតា ច ន ឧតុនី ហោតិ គន្ធព្វោ ច ន បច្ចុប្បដ្ឋិតោ ហោតិ នេវ តាវ គព្ភស្សាវក្កន្តិ ហោតិ។ ឥធ មាតាបិតរោ ច សន្និបតិតា ហោន្តិ មាតា ច ឧតុនី ហោតិ គន្ធព្វោ ច ន បច្ចុប្បដ្ឋិតោ ហោតិ នេវ តាវ គព្ភស្សាវក្កន្តិ ហោតិ។ យតោ ច ខោ ភិក្ខវេ មាតាបិតរោ ច សន្និបតិតា ហោន្តិ មាតា ច ឧតុនី ហោតិ គន្ធព្វោ ច បច្ចុប្បដ្ឋិតោ ហោតិ ឯវំ តិណ្ណំ សន្និបាតិតា គព្ភស្សាវក្កន្តិ ហោតិ។ តមេនំ ភិក្ខវេ មាតា នវ វា ទស វា មាសេ គព្ភំ កុច្ឆិនា បរិហរតិ មហតា សំសយេន គរុភារំ [ឱ. គរុម្ពារំ។] តមេនំ ភិក្ខវេ មាតា នវន្នំ វា ទសន្នំ វា មាសានំ អច្ចយេន វិជាយតិ មហតា សំសយេន គរុភារំ តមេនំ ជាតំ សមានំ សកេន លោហិតេន បោសេសិ។

[៩៣] លោហិតញ្ហេតំ ភិក្ខវេ អរិយស្ស វិនយេ យទិទំ មាតុ ថញ្ញំ។ ស ខោ សោ ភិក្ខវេ កុមារោ វុឌ្ឍិមន្វាយ ឥន្ទ្រិយានំ បរិបាកមន្វាយ យានិ តានិ កុមារកានំ កីឡាបនកានិ តេហិ កីឡតិ សេយ្យថីទំ វង្កំ [ឱ.ម. វង្កកំ។] ឃដិកំ មោក្ខចិកំ ចិង្គុលិកំ [ឱ.ម. ចិង្គុលកំ។] បត្តាឡ្ហកំ រថកំ ធនុកំ។ ស ខោ សោ ភិក្ខវេ កុមារោ វុឌ្ឍិមន្វាយ ឥន្ទ្រិយានំ បរិបាកមន្វាយ បញ្ចហិ កាមគុណេហិ សមប្បិតោ សមង្គីភូតោ បរិចារេតិ ចក្ខុវិញ្ញេយ្យេហិ រូបេហិ ឥដ្ឋេហិ កន្តេហិ មនាបេហិ បិយរូបេហិ កាមូបសញ្ហិតេហិ រជនីយេហិ បេមនីយេហិ [ឱ.ម. បេមនីយេហីតិ ន ទិស្សតិ។ ឱ.ម. នន្ទី។] សោតវិញ្ញេយ្យេហិ សទ្ទេហិ… ឃានវិញ្ញេយ្យេហិ គន្ធេហិ… ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យេហិ រសេហិ… កាយវិញ្ញេយ្យេហិ ផោដ្ឋព្វេហិ ឥដ្ឋេហិ កន្តេហិ មនាបេហិ បិយរូបេហិ កាមូបសញ្ហិតេហិ រជនីយេហិ បេមនីយេហិ។ សោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា បិយរូបេ រូបេ សារជ្ជតិ អប្បិយរូបេ រូបេ ព្យាបជ្ជតិ អនុបដ្ឋិតកាយស្សតិ ច វិហរតិ បរិត្តចេតសោ តញ្ច ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ យថាភូតំ នប្បជានាតិ យត្ថស្ស តេ បាបកា អកុសលា ធម្មា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ។ សោ ឯវំ អនុរោធវិរោធំ សមាបន្នោ យង្កិញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា។ សោ តំ វេទនំ អភិនន្ទតិ អភិវទតិ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ។ តស្ស តំ វេទនំ អភិនន្ទតោ អភិវទតោ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ ឧប្បជ្ជតិ នន្ទិ [ឱ.ម. នន្ទី។] យា វេទនាសុ នន្ទិ តទុបាទានំ តស្ស ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោ ភវប្បច្ចយា ជាតិ ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ។ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ បិយរូបេ ធម្មេ សារជ្ជតិ អប្បិយរូបេ ធម្មេ ព្យាបជ្ជតិ អនុបដ្ឋិតកាយស្សតិ ច វិហរតិ បរិត្តចេតសោ តញ្ច ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ យថាភូតំ នប្បជានាតិ យត្ថស្ស តេ បាបកា អកុសលា ធម្មា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ។ សោ ឯវំ អនុរោធវិរោធំ សមាបន្នោ យំ កញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា។ សោ តំ វេទនំ អភិនន្ទតិ អភិវទតិ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ។ តស្ស តំ វេទនំ អភិនន្ទតោ អភិវទតោ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ ឧប្បជ្ជតិ នន្ទិ យា វេទនាសុ នន្ទិ តទុបាទានំ តស្ស ឧបាទានប្បច្ចយា ភវោ ភវប្បច្ចយា ជាតិ ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ។

[៩៤] ឥធ ភិក្ខវេ តថាគតោ លោកេ ឧប្បជ្ជតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ សុគតោ លោកវិទូ អនុត្តរោ បុរិសទម្មសារថិ សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវា សោ ឥមំ លោកំ សទេវកំ សមារកំ សព្រហ្មកំ សស្សមណព្រាហ្មណឹ បជំ សទេវមនុស្សំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេតិ សោ ធម្មំ ទេសេតិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេតិ។ តំ ធម្មំ សុណាតិ គហបតិ វា គហបតិបុត្តោ វា អញ្ញតរស្មឹ វា កុលេ បច្ឆា ជាតោ។ សោ តំ ធម្មំ សុត្វា តថាគតេ សទ្ធំ បដិលភតិ។ សោ តេន សទ្ធាបដិលាភេន សមន្នាគតោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ សម្ពាធោ ឃរាវាសោ រជាបថោ អព្ភោកាសោ បព្វជ្ជា នយិទំ សុករំ អគារំ អជ្ឈាវសតា ឯកន្តបរិបុណ្ណំ ឯកន្តបរិសុទ្ធំ សង្ខលិខិតំ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុំ យន្នូនាហំ កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជេយ្យន្តិ។ សោ អបរេន សមយេន អប្បំ វា ភោគក្ខន្ធំ បហាយ មហន្តំ វា ភោគក្ខន្ធំ បហាយ អប្បំ វា ញាតិបរិវដ្ដំ បហាយ មហន្តំ វា ញាតិបរិវដ្ដំ បហាយ កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជតិ។

[៩៥] សោ ឯវំ បព្វជិតោ សមានោ ភិក្ខូនំ សិក្ខាសាជីវសមាបន្នោ បាណាតិបាតំ បហាយ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ និហិតទណ្ឌោ និហិតសត្ថោ លជ្ជី ទយាបន្នោ សព្វបាណភូតហិតានុកម្បី វិហរតិ។ អទិន្នាទានំ បហាយ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ ទិន្នាទាយី ទិន្នបាដិកង្ខី អថេនេន សុចិភូតេន អត្តនា វិហរតិ។ អព្រហ្មចរិយំ បហាយ ព្រហ្មចារី ហោតិ អារាចារី វិរតោ មេថុនា គាមធម្មា។ មុសាវាទំ បហាយ មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ សច្ចវាទី សច្ចសន្ធោ ឋេតោ បច្ចយិកោ អវិសំវាទកោ លោកស្ស។ បិសុណំ វាចំ បហាយ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ ឥតោ សុត្វា ន អមុត្រ អក្ខាតា ឥមេសំ ភេទាយ អមុត្រ វា សុត្វា ន ឥមេសំ អក្ខាតា អមូសំ ភេទាយ ឥតិ ភិន្នានំ វា សន្ធាតា សហិតានំ វា អនុប្បទាតា សមគ្គារាមោ សមគ្គរតោ សមគ្គនន្ទី សមគ្គករណឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ ផរុសំ វាចំ បហាយ ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ យា សា វាចា នេលា កណ្ណសុខា បេមនីយា ហទយង្គមា បោរី ពហុជនកន្តា ពហុជនមនាបា តថារូបឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ សម្ផប្បលាបំ បហាយ សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ កាលវាទី ភូតវាទី អត្ថវាទី ធម្មវាទី វិនយវាទី និធានវតឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ កាលេន សាបទេសំ បរិយន្តវតឹ អត្ថសញ្ហិតំ។ វីជ [ឱ.ម. សោ ពីជ។] គាមភូតគាមសមារម្ភា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឯកភត្តិកោ ហោតិ រត្តូបរតោ វិរតោ វិកាលភោជនា។ នច្ចគីតវាទិតវិសូកទស្សនា បដិវិរតោ ហោតិ។ មាលាគន្ធវិលេបនធារណមណ្ឌនវិភូសនដ្ឋានា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឧច្ចាសយនមហាសយនា បដិវិរតោ ហោតិ។ ជាតរូបរជតប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ អាមកធញ្ញប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ អាមកមំសប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឥត្ថីកុមារិកប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ ទាសីទាសប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ ខេត្តវត្ថុប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ អជេឡកប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ កុក្កុដ្តសូករប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ ហត្ថិគវាស្សវឡវប្បដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតិ។ ទូតេយ្យបហីណគមនានុយោគា បដិវិរតោ ហោតិ។ កយវិក្កយា បដិវិរតោ ហោតិ។ តុលាកូដកំសកូដមានកូដា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឧក្កោដនវញ្ចននិកតិសាវិយោគា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឆេទនវធពន្ធនវិបរាមោសអាលោបសហសាការា បដិវិរតោ ហោតិ។ សោ សន្តុដ្ឋោ ហោតិ កាយបរិហារិកេន ចីវរេន កុច្ឆិបរិហារិកេន បិណ្ឌបាតេន យេន យេនេវ បក្កមតិ សមាទាយេវ បក្កមតិ។ សេយ្យថាបិ នាម បក្ខី សកុណោ យេន យេនេវ ឌេតិ សបត្តភារោ វ ឌេតិ ឯវមេវ ភិក្ខុ សន្តុដ្ឋោ ហោតិ កាយបរិហារិកេន ចីវរេន កុច្ឆិបរិហារិកេន បិណ្ឌបាតេន យេន យេនេវ បក្កមតិ សមាទាយេវ បក្កមតិ។ សោ ឥមិនា អរិយេន សីលក្ខន្ធេន សមន្នាគតោ អជ្ឈត្តំ អនវជ្ជសុខំ បដិសំវេទេតិ។ សោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ។ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ រក្ខតិ ចក្ខុន្ទ្រិយំ ចក្ខុន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ។ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ រក្ខតិ មនិន្ទ្រិយំ មនិន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ។ សោ ឥមិនា អរិយេន ឥន្ទ្រិយសំវរេន សមន្នាគតោ អជ្ឈត្តំ អព្យាសេកសុខំ បដិសំវេទេតិ។ សោ អភិក្កន្តេ បដិក្កន្តេ សម្បជានការី ហោតិ អាលោកិតេ វិលោកិតេ សម្បជានការី ហោតិ សម្មិញ្ជិតេ បសារិតេ សម្បជានការី ហោតិ សង្ឃាដិបត្តចីវរធារណេ សម្បជានការី ហោតិ អសិតេ បីតេ ខាយិតេ សាយិតេ សម្បជានការី ហោតិ ឧច្ចារប្បស្សាវកម្មេ សម្បជានការី ហោតិ គតេ ឋិតេ និសិន្នេ សុត្តេ ជាគរិតេ ភាសិតេ តុណ្ហីភាវេ សម្បជានការី ហោតិ។

[៩៦] សោ ឥមិនា ច អរិយេន សីលក្ខន្ធេន សមន្នាគតោ ឥមិនា ច អរិយេន ឥន្ទ្រិយសំវរេន សមន្នាគតោ ឥមិនា ច អរិយេន សតិសម្បជញ្ញេន សមន្នាគតោ វិវិត្តំ សេនាសនំ ភជតិ អរញ្ញំ រុក្ខមូលំ បព្វតំ កន្ទរំ គិរិគុហំ សុសានំ វនបត្ថំ អព្ភោកាសំ បលាលបុញ្ជំ។ សោ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតប្បដិក្កន្តោ និសីទតិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា ឧជុំ កាយំ បណិធាយ បរិមុខំ សតឹ ឧបដ្ឋបេត្វា។ សោ អភិជ្ឈំ លោកេ បហាយ វិគតាភិជ្ឈេន ចេតសា វិហរតិ អភិជ្ឈាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ព្យាបាទបទោសំ បហាយ អព្យាបន្នចិត្តោ វិហរតិ សព្វបាណភូតហិតានុកម្បី ព្យាបាទបទោសា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ថីនមិទ្ធំ បហាយ វិគតថីនមិទ្ធោ វិហរតិ អាលោកសញ្ញី សតោ សម្បជានោ ថីនមិទ្ធា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចំ បហាយ អនុទ្ធតោ វិហរតិ អជ្ឈត្តំ វូបសន្តចិត្តោ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ វិចិកិច្ឆំ បហាយ តិណ្ណវិចិកិច្ឆោ វិហរតិ អកថំកថី កុសលេសុ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ។

[៩៧] សោ ឥមេ បញ្ច នីវរណេ បហាយ ចេតសោ ឧបក្កិលេសេ បញ្ញាយ ទុព្វលីករណេ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។បេ។ តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។

[៩៨] សោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា បិយរូបេ រូបេ ន សារជ្ជតិ អប្បិយរូបេ រូបេ ន ព្យាបជ្ជតិ ឧបដ្ឋិតកាយស្សតិ ច វិហរតិ អប្បមាណចេតសោ តញ្ច ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ យថាភូតំ បជានាតិ យត្ថស្ស តេ បាបកា អកុសលា ធម្មា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ។ សោ ឯវំ អនុរោធវិរោធវិប្បហីនោ យំ កញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា។ សោ តំ វេទនំ នាភិនន្ទតិ នាភិវទតិ ន អជ្ឈោសាយ [ឱ.ម. នាជ្ឈោសាយ។] តិដ្ឋតិ តស្ស តំ វេទនំ អនភិនន្ទតោ អនភិវទតោ ន អជ្ឈោសាយ [ឱ.ម. អនជ្ឈោសាយ។] តិដ្ឋតោ យា វេទនាសុ នន្ទិ សា និរុជ្ឈតិ។ តស្ស នន្ទិនិរោធា ឧបាទាននិរោធោ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោ ជាតិនិរោធា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា និរុជ្ឈន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតិ។ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ បិយរូបេ ធម្មេ ន សារជ្ជតិ អប្បិយរូបេ ធម្មេ ន ព្យាបជ្ជតិ ឧបដ្ឋិតកាយស្សតិ ច វិហរតិ អប្បមាណចេតសោ តញ្ច ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ យថាភូតំ បជានាតិ យត្ថស្ស តេ បាបកា អកុសលា ធម្មា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ។ សោ ឯវំ អនុរោធវិរោធវិប្បហីនោ យំ កញ្ចិ វេទនំ វេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា។ សោ តំ វេទនំ នាភិនន្ទតិ នាភិវទតិ ន អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ។ តស្ស តំ វេទនំ អនភិនន្ទតោ អនភិវទតោ ន អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ យា វេទនាសុ នន្ទិ សា និរុជ្ឈតិ។ តស្ស នន្ទិនិរោធា ឧបាទាននិរោធោ ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោ ជាតិនិរោធា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា និរុជ្ឈន្តិ ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតិ។ ឥមំ ខោ មេ តុម្ហេ ភិក្ខវេ សង្ខិត្តេន តណ្ហាសង្ខយវិមុត្តឹ ធារេថ សាតឹ បន ភិក្ខុំ កេវដ្ដបុត្តំ មហាតណ្ហាជាលតណ្ហាសង្ឃាដប្បដិមុក្កន្តិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

មហាតណ្ហាសង្ខយសុត្តំ អដ្ឋមំ និដ្ឋិតំ។

នវមំ មហាអស្សបុរសុត្តំ

[៩៩] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា អង្គេសុ វិហរតិ អស្សបុរំ នាម អង្គានំ និគមោ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច សមណា សមណាតិ វោ ភិក្ខវេ ជនោ សញ្ជានាតិ តុម្ហេ ច បន កេ តុម្ហេតិ បុដ្ឋា សមានា សមណម្ហាតិ បដិជានាថ តេសំ វោ ភិក្ខវេ ឯវំសមញ្ញានំ សតំ ឯវំបដិញ្ញានំ សតំ យេ ធម្មា សមណករណា ច ព្រាហ្មណករណា ច តេ ធម្មេ សមាទាយ វត្តិស្សាម ឯវន្នោ អយំ អម្ហាកំ សមញ្ញា ច សច្ចា [ម. អវញ្ឈា។] ភវិស្សតិ បដិញ្ញា ច ភូតា យេសញ្ច មយំ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេ [ឱ.ម. ចីវរ… បរិក្ខារំ។] បរិភុញ្ជាម តេសន្តេ ការា អម្ហេសុ មហប្ផលា ភវិស្សន្តិ មហានិសំសា អម្ហាកញ្ចេវាយំ [ម. អម្ហាកញ្ចេវាយំ យំ។] បព្វជ្ជា អវញ្ឈា ភវិស្សតិ សផលា សឧទ្រយាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វន្តិ [ឱ.ម. សិក្ខិតព្វំ។ ឥតិសទ្ទោ នត្ថិ។]។

[១០០] កតមេ ច ភិក្ខវេ ធម្មា សមណករណា ច ព្រាហ្មណករណា ច។ ហិរោត្តប្បេន សមន្នាគតា ភវិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វន្តិ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច [ឱ.ម. ចសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០១] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ ភវិស្សតិ ឧត្តានោ វិវដ្តោ ន ច ឆិទ្ទវា សំវុតោ ច តាយ ច បន បរិសុទ្ធកាយសមាចារតាយ នេវត្តានុក្កំសិស្សាម ន បរំ វម្ភិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាប្បជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០២] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ បរិសុទ្ធោ នោ វចីសមាចារោ ភវិស្សតិ ឧត្តានោ វិវដ្តោ ន ច ឆិទ្ទវា សំវុតោ ច តាយ ច បន បរិសុទ្ធវចីសមាចារតាយ នេវត្តានុក្កំសិស្សាម ន បរំ វម្ភិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៣] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ បរិសុទ្ធោ នោ មនោសមាចារោ ភវិស្សតិ ឧត្តានោ វិវដ្តោ ន ច ឆិទ្ទវា សំវុតោ ច តាយ ច បន បរិសុទ្ធមនោសមាចារតាយ នេវត្តានុក្កំសិស្សាម ន បរំ វម្ភិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៤] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ បរិសុទ្ធោ នោ អាជីវោ ភវិស្សតិ ឧត្តានោ វិវដ្តោ ន ច ឆិទ្ទវា សំវុតោ ច តាយ ច បន បរិសុទ្ធាជីវតាយ នេវត្តានុក្កំសិស្សាម ន បរំ វម្ភិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ បរិសុទ្ធោ អាជីវោ អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៥] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារា ភវិស្សាម ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា ន និមិត្តគ្គាហី នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជិស្សាម រក្ខិស្សាម ចក្ខុន្ទ្រិយំ ចក្ខុន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជិស្សាម។ សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្វំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ ន និមិត្តគ្គាហី នានុព្យញ្ជនគ្គាហី យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជិស្សាម រក្ខិស្សាម មនិន្ទ្រិយំ មនិន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជិស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ បរិសុទ្ធោ អាជីវោ ឥន្ទ្រិយេសុម្ហ គុត្តទ្វារា អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៦] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ ភោជនេ មត្តញ្ញូ ភវិស្សាម បដិសង្ខា យោនិសោ អាហារំ អាហរិស្សាម នេវ ទវាយ ន មទាយ ន មណ្ឌនាយ ន វិភូសនាយ យាវទេវ ឥមស្ស កាយស្ស ឋិតិយា យាបនាយ វិហឹសុបរតិយា ព្រហ្មចរិយានុគ្គហាយ ឥតិ បុរាណញ្ច វេទនំ បដិហង្ខាម នវញ្ច វេទនំ ន ឧប្បាទេស្សាម យាត្រា ច នោ ភវិស្សតិ អនវជ្ជតា ច ផាសុវិហារោ ចាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ បរិសុទ្ធោ អាជីវោ ឥន្ទ្រិយេសុម្ហ គុត្តទ្វារា ភោជនេ មត្តញ្ញុនោ អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៧] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ ជាគរិយមនុយុត្តា ភវិស្សាម ទិវសំ ចង្កមេន និសជ្ជាយ អាវរណីយេហិ ធម្មេហិ ចិត្តំ បរិសោធេស្សាម រត្តិយា បឋមំ យាមំ ចង្កមេន និសជ្ជាយ អាវរណីយេហិ ធម្មេហិ ចិត្តំ បរិសោធេស្សាម រត្តិយា មជ្ឈិមំ យាមំ ទក្ខិណេន បស្សេន សីហសេយ្យំ កប្បេស្សាម បាទេន បាទំ អច្ចាធាយ សតា សម្បជានា ឧដ្ឋានសញ្ញំ មនសិករិត្វា រត្តិយា បច្ឆិមំ យាមំ បច្ចុដ្ឋាយ ចង្កមេន និសជ្ជាយ អាវរណីយេហិ ធម្មេហិ ចិត្តំ បរិសោធេស្សាមាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ បរិសុទ្ធោ អាជីវោ ឥន្ទ្រិយេសុម្ហ គុត្តទ្វារា ភោជនេ មត្តញ្ញុនោ ជាគរិយំ អនុយុត្តា អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៨] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ សតិសម្បជញ្ញេន សមន្នាគតា ភវិស្សាម អភិក្កន្តេ បដិក្កន្តេ សម្បជានការី អាលោកិតេ វិលោកិតេ សម្បជានការី សម្មិញ្ជិតេ បសារិតេ សម្បជានការី សង្ឃាដិបត្តចីវរធារណេ សម្បជានការី អសិតេ បីតេ ខាយិតេ សាយិតេ សម្បជានការី ឧច្ចារប្បស្សាវកម្មេ សម្បជានការី គតេ ឋិតេ និសិន្នេ សុត្តេ ជាគរិតេ ភាសិតេ តុណ្ហីភាវេ សម្បជានការីតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។ សិយា ខោ បន ភិក្ខវេ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស ហិរោត្តប្បេនម្ហ សមន្នាគតា បរិសុទ្ធោ នោ កាយសមាចារោ បរិសុទ្ធោ វចីសមាចារោ បរិសុទ្ធោ មនោសមាចារោ បរិសុទ្ធោ អាជីវោ ឥន្ទ្រិយេសុម្ហ គុត្តទ្វារា ភោជនេ មត្តញ្ញុនោ ជាគរិយំ អនុយុត្តា សតិសម្បជញ្ញេន សមន្នាគតា អលមេត្តាវតា កតមេត្តាវតា អនុប្បត្តោ នោ សាមញ្ញត្ថោ នត្ថិ នោ កិញ្ចិ ឧត្តរឹ ករណីយន្តិ តាវតកេនេវ ច តុដ្ឋឹ អាបជ្ជេយ្យាថ អារោចយាមិ វោ ភិក្ខវេ បដិវេទយាមិ វោ ភិក្ខវេ មា វោ សាមញ្ញត្ថិកានំ សតំ សាមញ្ញត្ថោ បរិហាយិ សតិ ឧត្តរឹ ករណីយេ។

[១០៩] កិញ្ច ភិក្ខវេ ឧត្តរឹ ករណីយំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វិវិត្តំ សេនាសនំ ភជតិ អរញ្ញំ រុក្ខមូលំ បព្វតំ កន្ទរំ គិរិគុហំ សុសានំ វនបត្ថំ អព្ភោកាសំ បលាលបុញ្ជំ។ សោ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតប្បដិក្កន្តោ និសីទតិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា ឧជុំ កាយំ បណិធាយ បរិមុខំ សតឹ ឧបដ្ឋបេត្វា។ សោ អភិជ្ឈំ [អភិជ្ឈា។] លោកេ បហាយ វិគតាភិជ្ឈេន ចេតសា វិហរតិ អភិជ្ឈាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ព្យាបាទប្បទោសំ បហាយ អព្យាបន្នចិត្តោ វិហរតិ សព្វបាណភូតហិតានុកម្បី ព្យាបាទប្បទោសា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ថីនមិទ្ធំ បហាយ វិគតថីនមិទ្ធោ វិហរតិ អាលោកសញ្ញី សតោ សម្បជានោ ថីនមិទ្ធា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចំ បហាយ អនុទ្ធតោ វិហរតិ អជ្ឈត្តំ វូបសន្តចិត្តោ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចា ចិត្តំ បរិសោធេតិ។ វិចិកិច្ឆំ បហាយ តិណ្ណវិចិកិច្ឆោ វិហរតិ អកថំកថី កុសលេសុ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ។

[១១០] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ ឥណំ អាទាយ កម្មន្តេ បយោជេយ្យ តស្ស តេ កម្មន្តា សម្បជ្ជេយ្យុំ [ឱ. សមិជ្ឈេយ្យុំ។]។ សោ យានិ ច បោរាណានិ ឥណមូលានិ តានិ ច ព្យន្តីករេយ្យ សិយា ចស្ស ឧត្តរឹ អវសិដ្ឋំ ទារាភរណាយ។ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ បុព្វេ ឥណំ អាទាយ កម្មន្តេ បយោជេសឹ តស្ស មេ តេ កម្មន្តា សម្បជ្ជឹសុ សោហំ យានិ ច បោរាណានិ ឥណមូលានិ តានិ ច ព្យន្តីអកាសឹ អត្ថិ ច បន មេ [ឱ.ម. ច មេ។] ឧត្តរឹ អវសិដ្ឋំ ទារាភរណាយាតិ។ សោ តតោនិទានំ លភេថ បាមុជ្ជំ អធិគច្ឆេយ្យ សោមនស្សំ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ អាពាធិកោ អស្ស ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ [ពាឡ្ហគ្គិលានោតិបិ សំយោគិកោ។] ភត្តញ្ចស្ស ន ឆាទេយ្យ ន ចស្ស កាយេ ពលមត្តា។ សោ អបរេន សមយេន តម្ហា អាពាធា មុច្ចេយ្យ ភត្តញ្ចស្ស ឆាទេយ្យ សិយា ចស្ស កាយេ ពលមត្តា។ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ បុព្វេ អាពាធិកោ អហោសឹ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ ភត្តញ្ច មេ ន ឆាទេសិ ន ច មេ អាសិ កាយេ ពលមត្តា សោម្ហិ ឯតរហិ តម្ហា អាពាធា មុត្តោ ភត្តញ្ច មេ ឆាទេសិ [ឱ.ម. ឆាទេតិ។] អត្ថិ ច មេ កាយេ ពលមត្តាតិ។ សោ តតោនិទានំ លភេថ បាមុជ្ជំ អធិគច្ឆេយ្យ សោមនស្សំ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ ពន្ធនាគារេ ពន្ធោ [ឱ. ពទ្ធោ។] អស្ស។ សោ អបរេន សមយេន តម្ហា ពន្ធនា មុច្ចេយ្យ សោត្ថិនា អភយេន [ឱ. អព្យយេន។] ន ចស្ស កិញ្ចិ ភោគានំ វយោ។ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ បុព្វេ ពន្ធនាគារេ ពន្ធោ អហោសឹ សោម្ហិ ឯតរហិ តម្ហា ពន្ធនា មុត្តោ សោត្ថិនា អភយេន នត្ថិ ច មេ កិញ្ច ភោគានំ វយោតិ។ សោ តតោនិទានំ លភេថ បាមុជ្ជំ អធិគច្ឆេយ្យ សោមនស្សំ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ ទាសោ អស្ស អនត្តាធីនោ បរាធីនោ ន យេនកាមង្គមោ។ សោ អបរេន សមយេន តម្ហា ទាសព្យា មុច្ចេយ្យ អត្តាធីនោ អបរាធីនោ ភុជិស្សោ យេនកាមង្គមោ។ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ បុព្វេ ទាសោ អហោសឹ អនត្តាធីនោ បរាធីនោ ន យេនកាមង្គមោ សោម្ហិ ឯតរហិ តម្ហា ទាសព្យា មុត្តោ អត្តាធីនោ អបរាធីនោ ភុជិស្សោ យេនកាមង្គមោតិ។ សោ តតោនិទានំ លភេថ បាមុជ្ជំ អធិគច្ឆេយ្យ សោមនស្សំ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ សធនោ សភោគោ កន្តារទ្ធានមគ្គំ បដិបជ្ជេយ្យ។ សោ អបរេន សមយេន តម្ហា កន្តារា និត្ថរេយ្យ សោត្ថិនា អភយេន ន ចស្ស កិញ្ចិ ភោគានំ វយោ។ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ បុព្វេ សធនោ សភោគោ កន្តារទ្ធានមគ្គំ បដិបជ្ជឹ សោម្ហិ ឯតរហិ តម្ហា កន្តារា និត្ថិណ្ណោ សោត្ថិនា អភយេន នត្ថិ ច មេ កិញ្ចិ ភោគានំ វយោតិ។ សោ តតោនិទានំ លភេថ បាមុជ្ជំ អធិគច្ឆេយ្យ សោមនស្សំ។ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យថា ឥណំ យថា រោគំ យថា ពន្ធនាគារំ យថា ទាសព្យំ យថា កន្តារទ្ធានមគ្គំ ឥមេ បញ្ច នីវរណេ អប្បហីនេ អត្តនិ សមនុបស្សតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ យថា អានណញ្ញំ [ឱ.ម. អានណ្យំ។] យថា អារោគ្យំ យថា ពន្ធនា មោក្ខំ យថា ភុជិស្សំ យថា ខេមន្តភូមិ [ឱ.ម. ខេមន្តភូមឹ។] ឯវមេវ ខោ ភិក្ខុ ឥមេ បញ្ច នីវរណេ បហីនេ អត្តនិ សមនុបស្សតិ។

[១១១] សោ ឥមេ បញ្ច នីវរណេ បហាយ ចេតសោ ឧបក្កិលេសេ បញ្ញាយ ទុព្វលករណេ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ សោ ឥមមេវ កាយំ វិវេកជេន បីតិសុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ [ឱ. អភិសន្ទេតិ បរិសន្ទេតីតិ ទិស្សតិ។] បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស វិវេកជេន បីតិសុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ ទក្ខោ នហាបកោ វា នហាបកន្តេវាសី វា កំសថាលេ នហានីយចុណ្ណានិ អាកីរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ សន្នេយ្យ សាយំ [ឱ. សាស្ស។] នហានីយបណ្ឌិសិនេហានុគ្គតា សិនេហបរេតា [ឱ.ម. ស្នេហានុគ្គតា ស្នេហបរេតា។] សន្តរពាហិរា។ ផុដ្ឋា [ឱ.ម. ផុដា។] សិនេហេន ន ច បគ្ឃរណី ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥមមេវ កាយំ វិវេកជេន បីតិសុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស វិវេកជេន បីតិសុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។

[១១២] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ សោ ឥមមេវ កាយំ សមាធិជេន បីតិសុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស សមាធិជេន បីតិសុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ ឧទករហទោ គម្ភីរោ [ឱ.ម. គម្ភីរោតិ ន ទិស្សតិ។] ឧព្ភិទោទកោ [ម. ឧព្ភិតោទកោ។] តស្ស នេវស្ស បុរត្ថិមាយ ទិសាយ ឧទកស្ស អាយមុខំ ន បច្ឆិមាយ ទិសាយ ឧទកស្ស អាយមុខំ ន ឧត្តរាយ ទិសាយ ឧទកស្ស អាយមុខំ ន ទក្ខិណាយ ទិសាយ ឧទកស្ស អាយមុខំ ទេវោ បន [ឱ. ច ន។ ម. ច។] កាលេន កាលំ សម្មាធារំ អនុបវេច្ឆេយ្យ អថខោ តម្ហា ច ឧទករហទា សិតា វារិធារា ឧព្ភិជ្ជិត្វា តមេវ ឧទករហទំ សីតេន វារិនា អភិសន្នេយ្យ បរិសន្នេយ្យ [ឱ. អភិសន្ទេយ្យ បរិសន្ទេយ្យាតិ ទិស្សតិ។] បរិបូរេយ្យ បរិប្ផរេយ្យ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ ឧទករហទស្ស សីតេន វារិនា អប្ផុតំ អស្ស ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥមមេវ កាយំ សមាធិជេន បីតិសុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស សមាធិជេន បីតិសុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។

[១១៣] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកោ ច វិហរតិ សតោ ច សម្បជានោ សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទេតិ យន្តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារីតិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ សោ ឥមមេវ កាយំ និប្បីតិកេន សុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស និប្បីតិកេន សុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ ឧប្បលិនិយំ វា បទុមិនិយំ វា បុណ្ឌរីកិនិយំ វា អប្បេកច្ចានិ ឧប្បលានិ វា បទុមានិ វា បុណ្ឌរីកានិ វា ឧទកេ ជាតានិ ឧទកេ សំវឌ្ឍានិ ឧទកានុគ្គតានិ អន្តោនិមុគ្គបោសិតានិ [ឱ.ម. អន្តោនិមុគ្គបោសីនិ តានិ។] យាវ ច អគ្គា [ឱ.ម. ចគ្គា។] យាវ ច មូលា សីតេន វារិនា អភិសន្នានិ បរិសន្នានិ បរិបូរានិ បរិប្ផុតានិ [ឱ.ម. បរិប្ផុដានិ។] នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតំ ឧប្បលានំ វា បទុមានំ វា បុណ្ឌរីកានំ វា សីតេន វារិនា អប្ផុតំ អស្ស ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥមមេវ កាយំ និប្បីតិកេន សុខេន អភិសន្នេតិ បរិសន្នេតិ បរិបូរេតិ បរិប្ផរតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស និប្បីតិកេន សុខេន អប្ផុតំ ហោតិ។

[១១៤] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្វេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធឹ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ សោ ឥមមេវ កាយំ បរិសុទ្ធេន ចេតសា បរិយោទាតេន ផរិត្វា និសិន្នោ ហោតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស បរិសុទ្ធេន ចេតសា បរិយោទាតេន អប្ផុតំ ហោតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ ឱទាតេន វត្ថេន សសីសំ [សីសន្តិប្យត្ថិ។] បារុបិត្វា និសិន្នោ អស្ស នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស ឱទាតេន វត្ថេន អប្ផុតំ អស្ស ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥមមេវ កាយំ បរិសុទ្ធេន ចេតសា បរិយោទាតេន ផរិត្វា និសិន្នោ ហោតិ នាស្ស កិញ្ចិ សព្វាវតោ កាយស្ស បរិសុទ្ធេន ចេតសា បរិយោទាតេន អប្ផុតំ ហោតិ។

[១១៥] សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ បុព្វេនិវាសានុស្សតិញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេតិ។ សោ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរតិ សេយ្យថីទំ ឯកម្បិ ជាតឹ ទ្វេបិ ជាតិយោ។បេ។ ឥតិ សាការំ សឧទ្ទេសំ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បុរិសោ សកម្ហា គាមា អញ្ញំ គាមំ គច្ឆេយ្យ តម្ហាបិ គាមា អញ្ញំ គាមំ គច្ឆេយ្យ តម្ហាបិ គាមា សកំយេវ គាមំ បច្ចាគច្ឆេយ្យ តស្ស ឯវមស្ស អហំ ខោ សកម្ហា គាមា អមុំ គាមំ អគញ្ឆឹ តត្រ ឯវំ អដ្ឋាសឹ ឯវំ និសីទឹ ឯវំ អភាសឹ ឯវំ តុណ្ហី អហោសឹ តម្ហាបិ គាមា អមុំ គាមំ អគញ្ឆឹ តត្របិ ឯវំ អដ្ឋាសឹ ឯវំ និសីទឹ ឯវំ អភាសឹ ឯវំ តុណ្ហី អហោសឹ សោម្ហិ តម្ហា គាមា សកំយេវ គាមំ បច្ចាគតោតិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរតិ សេយ្យថីទំ ឯកម្បិ ជាតឹ ទ្វេបិ ជាតិយោ។បេ។ ឥតិ សាការំ សឧទ្ទេសំ អនេកវិហិតំ បុព្វេនិវាសំ អនុស្សរតិ។

[១១៦] សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ សត្តានំ ចុតូបបាតញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេតិ។ សោ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សត្តេ បស្សតិ ចវមានេ ឧបបជ្ជមានេ ហីនេ បណីតេ សុវណ្ណេ ទុព្វណ្ណេ សុគតេ ទុគ្គតេ។បេ។ យថាកម្មូបគេ សត្តេ បជានាតិ។ សេយ្យថាបិ [ឱ. សេយ្យថា បស្សុ។] ភិក្ខវេ ទ្វេ អគារា សទ្វារា [ម. សន្នទ្វារា។] តត្ថ ចក្ខុមា បុរិសោ មជ្ឈេ ឋិតោ បស្សេយ្យ មនុស្សេ គេហំ បវិសន្តេបិ និក្ខមន្តេបិ អនុចង្កមន្តេបិ [ឱ. អនុចង្កមន្តេបីតិ ន ទិស្សតិ។] អនុសញ្ចរន្តេបិ [ម. អនុសញ្ចរន្តេបីតិ នត្ថិ។] អនុវិចរន្តេបិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ទិព្វេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន សត្តេ បស្សតិ ចវមានេ ឧបបជ្ជមានេ ហីនេ បណីតេ សុវណ្ណេ ទុព្វណ្ណេ សុគតេ ទុគ្គតេ។បេ។ យថាកម្មូបគេ សត្តេ បជានាតិ។

[១១៧] សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនីយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ អាសវានំ ខយញ្ញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេតិ។ សោ ឥទំ ទុក្ខន្តិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ ទុក្ខសមុទយោតិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធោតិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ យថាភូតំ បជានាតិ ឥមេ អាសវាតិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ អាសវសមុទយោតិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ អាសវនិរោធោតិ យថាភូតំ បជានាតិ អយំ អាសវនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ យថាភូតំ បជានាតិ។ តស្ស ឯវំ ជានតោ ឯវំ បស្សតោ កាមាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ ភវាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ អវិជ្ជាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ វិមុត្តស្មឹ វិមុត្តមិតិ ញាណំ ហោតិ ខីណា ជាតិ វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ កតំ ករណីយំ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បព្វតសង្ខេបេ ឧទករហទោ អច្ឆោ វិប្បសន្នោ អនាវិលោ តត្ថ ចក្ខុមា បុរិសោ តីរេ ឋិតោ បស្សេយ្យ សិប្បិកសម្ពុកម្បិ [ឱ. សិប្បិសម្ពុកម្បិ។] សក្ខរកឋលម្បិ មច្ឆគុម្ពម្បិ តិដ្ឋន្តំបិ ចរន្តំបិ [ម. សក្ខរកឋលំបិ មច្ឆគុម្ពំបិ ចរន្តំបិ តិដ្ឋន្តំបិ។ ឱ. សក្ខរកឋលម្បិ មច្ឆគុម្ពម្បិ ចរន្តម្បិ តិដ្ឋន្តម្បិ។]។ តស្ស ឯវមស្ស អយំ ខោ ឧទករហទោ អច្ឆោ វិប្បសន្នោ អនាវិលោ តត្រិមេ សិប្បិកសម្ពុកាបិ សក្ខរកឋលាបិ មច្ឆគុម្ពាបិ តិដ្ឋន្តិបិ ចរន្តិបីតិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥទំ ទុក្ខន្តិ យថាភូតំ បជានាតិ។បេ។ នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ។

[១១៨] អយំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ [ម. សមណោតិបិ។ ឯវំ បរបទេសុបិ។] ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ នហាតកោ ឥតិបិ វេទគូ ឥតិបិ សោត្តិយោ ឥតិបិ អរិយោ ឥតិបិ អរហា ឥតិបិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សមណោ ហោតិ។ សមិតាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សមណោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ព្រាហ្មណោ ហោតិ។ ពាហិតាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ព្រាហ្មណោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ នហាតកោ ហោតិ។ នហាតាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ នហាតកោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វេទគូ ហោតិ។ វិទិតាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វេទគូ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សោត្តិយោ ហោតិ។ និស្សុតាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សោត្តិយោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរិយោ ហោតិ។ អារកាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរិយោ ហោតិ។ កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរហា ហោតិ។ អារកាស្ស ហោន្តិ បាបកា អកុសលា ធម្មា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរហា ហោតីតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

មហាអស្សបុរសុត្តំ នវមំ និដ្ឋិតំ។

ទសមំ ចូឡអស្សបុរសុត្តំ

[១១៩] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា អង្គេសុ វិហរតិ អស្សបុរំ នាម អង្គានំ និគមោ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច សមណា សមណាតិ វោ ភិក្ខវេ ជនោ សញ្ជានាតិ តុម្ហេ ច បន កេ តុម្ហេតិ បុដ្ឋា សមានា សមណម្ហាតិ បដិជានាថ តេសំ វោ ភិក្ខវេ ឯវំសមញ្ញានំ សតំ ឯវំបដិញ្ញានំ សតំ [កត្ថចិ បោត្ថកេ ឯវំ សមញ្ញាតានំ សតំ ឯវំបដិញ្ញាតានំ សតន្តិ ទិស្សន្តិ។] យា សមណសាមីចិប្បដិបទា តំ បដិទំ បដិបជ្ជិស្សាម ឯវន្នោ អយំ អម្ហាកំ សមញ្ញា ច សច្ចា ភវិស្សតិ បដិញ្ញា ច ភូតា យេសញ្ច មយំ បត្តចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេ បរិភុញ្ជាម តេសំ តេ ការា អម្ហេសុ មហប្ផលា ភវិស្សន្តិ មហានិសំសា អម្ហាកញ្ចេវាយំ បព្វជ្ជា អវញ្ឈា ភវិស្សតិ សផលា សឧទ្រយាតិ ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ សិក្ខិតព្វំ។

[១២០] កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សាមីចិប្បដិបទំ [ឱ.ម. ន សមណសាមីចិប្បដិបទំ។] បដិបន្នោ ហោតិ។ យស្ស កស្សចិ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ អភិជ្ឈាលុស្ស អភិជ្ឈា អប្បហីនា ហោតិ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ អប្បហីនោ ហោតិ កោធនស្ស កោធោ អប្បហីនោ ហោតិ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ អប្បហីនោ ហោតិ មក្ខិស្ស មក្ខោ អប្បហីនោ ហោតិ បឡាសិស្ស បឡាសោ អប្បហីនោ ហោតិ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា អប្បហីនា ហោតិ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ អប្បហីនំ ហោតិ សឋស្ស សាឋេយ្យំ អប្បហីនំ ហោតិ មាយាវិស្ស មាយា អប្បហីនា ហោតិ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា អប្បហីនា ហោតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស [ម. មិច្ឆាទិដ្ឋិកស្ស។] មិច្ឆាទិដ្ឋិ អប្បហីនា ហោតិ។ ឥមេសំ ខោ អហំ ភិក្ខវេ សមណមលានំ សមណទោសានំ សមណកសាវានំ [ឱ.ម. សមណកសដ្ឋានំ។] អាបាយិកានំ ឋានានំ ទុគ្គតិវេទនីយានំ អប្បហានា សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោតិ ន វទាមិ [ឱ.ម. ន សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោតិ វទាមិ។]។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ មតជន្នាម [ឱ. មដជន្នាម។] អាវុធជាតំ ឧភតោធារំ បីតនិស្សិតំ តទស្ស សង្ឃាដិយា សម្បារុតំ សម្បលិវេធិតំ តថូបមាហំ ភិក្ខវេ ឥមស្ស ភិក្ខុនោ បព្វជ្ជំ វទាមិ។

[១២១] នាហំ ភិក្ខវេ សង្ឃាដិកស្ស សង្ឃាដិធារណមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ អចេលកស្ស អចេលកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ រជោជល្លិកស្ស រជោជល្លិកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ ឧទកោរោហកស្ស ឧទកោរោហមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ រុក្ខមូលិកស្ស រុក្ខមូលិកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ អព្ភោកាសិកស្ស អព្ភោកាសិកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ ឧព្ភដ្ឋកស្ស [ឧព្ភត្ថ កស្សាតិប្យត្ថិ។] ឧព្ភដ្ឋកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ បរិយាយភត្តិកស្ស បរិយាយភត្តិកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ មន្តជ្ឈាយិកស្ស មន្តជ្ឈាយិកមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ នាហំ ភិក្ខវេ ជដិលកស្ស ជដាធារណមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ សង្ឃាដិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ សង្ឃាដិធារណមត្តេន អភិជ្ឈាលុស្ស បុគ្គលស្ស អភិជ្ឈា បហីយេថ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ បហីយេថ កោធនស្ស កោធោ បហីយេថ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ បហីយេថ មក្ខិស្ស មក្ខោ បហីយេថ បឡាសិស្ស បឡាសោ បហីយេថ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា បហីយេថ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ បហីយេថ សឋស្ស សាឋេយ្យំ បហីយេថ មាយាវិស្ស មាយា បហីយេថ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា បហីយេថ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីយេថ តមេនំ មិត្តាមច្ចា ញាតិសាលោហិតា ជាតមេវ នំ សង្ឃាដិកំ ករេយ្យុំ សង្ឃាដិកត្តមេវ [ម. សង្ឃាដិកត្តេ ចេវ។] សមាទបេយ្យុំ ឯហិ ត្វំ ភទ្រមុខ សង្ឃាដិកោ ហោហិ សង្ឃាដិកស្ស តេ សតោ សង្ឃាដិធារណមត្តេន អភិជ្ឈាលុស្ស អភិជ្ឈា បហីយិស្សតិ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ បហីយិស្សតិ កោធនស្ស កោធោ បហីយិស្សតិ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ បហីយិស្សតិ មក្ខិស្ស មក្ខោ បហីយិស្សតិ បឡាសិស្ស បឡាសោ បហីយិស្សតិ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា បហីយិស្សតិ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ បហីយិស្សតិ សឋស្ស សាឋេយ្យំ បហីយិស្សតិ មាយាវិស្ស មាយា បហីយិស្សតិ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា បហីយិស្សតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីយិស្សតីតិ។ យស្មា ច ខោ អហំ ភិក្ខវេ សង្ឃាដិកម្បិ ឥធេកច្ចំ បស្សាមិ អភិជ្ឈាលុំ ព្យាបន្នចិត្តំ កោធនំ ឧបនាហឹ មក្ខឹ បឡាសឹ ឥស្សុកឹ មច្ឆរឹ សឋំ មាយាវឹ បាបិច្ឆំ មិច្ឆាទិដ្ឋឹ [ម. មិច្ឆាទិដ្ឋិកំ។] តស្មា ន សង្ឃាដិកស្ស សង្ឃាដិធារណមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។ អចេលកស្ស ចេ ភិក្ខវេ។បេ។ រជោជល្លិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… ឧទកោរោហកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… រុក្ខមូលិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… អព្ភោកាសិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… ឧព្ភដ្ឋកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… បរិយាយភត្តិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… មន្តជ្ឈាយិកស្ស ចេ ភិក្ខវេ… ជដិលកស្ស ចេ ភិក្ខវេ ជដាធារណមត្តេន អភិជ្ឈាលុស្ស អភិជ្ឈា បហីយេថ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ បហីយេថ កោធនស្ស កោធោ បហីយេថ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ បហីយេថ មក្ខិស្ស មក្ខោ បហីយេថ បឡាសិស្ស បឡាសោ បហីយេថ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា បហីយេថ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ បហីយេថ សឋស្ស សាឋេយ្យំ បហីយេថ មាយាវិស្ស មាយា បហីយេថ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា បហីយេថ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីយេថ តមេនំ មិត្តាមច្ចា ញាតិសាលោហិតា ជាតមេវ នំ ជដិលកំ ករេយ្យុំ ជដិលកត្តមេវ [ម. ជដិលកត្តេ ចេវ។] សមាទបេយ្យុំ ឯហិ ត្វំ ភទ្រមុខ ជដិលកោ ហោហិ ជដិលកស្ស តេ សតោ ជដាធារណមត្តេន អភិជ្ឈាលុស្ស អភិជ្ឈា បហីយិស្សតិ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ បហីយិស្សតិ កោធនស្ស កោធោ បហីយិស្សតិ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ បហីយិស្សតិ មក្ខិស្ស មក្ខោ បហីយិស្សតិ បឡាសិស្ស បឡាសោ បហីយិស្សតិ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា បហីយិស្សតិ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ បហីយិស្សតិ សឋស្ស សាឋេយ្យំ បហីយិស្សតិ មាយាវិស្ស មាយា បហីយិស្សតិ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា បហីយិស្សតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីយិស្សតីតិ។ យស្មា ច ខោ អហំ ភិក្ខវេ ជដិលកម្បិ ឥធេកច្ចំ បស្សាមិ អភិជ្ឈាលុំ ព្យាបន្នចិត្តំ កោធនំ ឧបនាហឹ មក្ខឹ បលាសឹ ឥស្សុកឹ មច្ឆរឹ សឋំ មាយាវឹ បាបិច្ឆំ មិច្ឆាទិដ្ឋឹ តស្មា ន ជដិលកស្ស ជដាធារណមត្តេន សាមញ្ញំ វទាមិ។

[១២២] កថញ្ច ភិក្ខវេ ភិក្ខុ សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោ ហោតិ។ យស្ស កស្សចិ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ អភិជ្ឈាលុស្ស អភិជ្ឈា បហីនា ហោតិ ព្យាបន្នចិត្តស្ស ព្យាបាទោ បហីនោ ហោតិ កោធនស្ស កោធោ បហីនោ ហោតិ ឧបនាហិស្ស ឧបនាហោ បហីនោ ហោតិ មក្ខិស្ស មក្ខោ បហីនោ ហោតិ បឡាសិស្ស បឡាសោ បហីនោ ហោតិ ឥស្សុកិស្ស ឥស្សា បហីនា ហោតិ មច្ឆរិស្ស មច្ឆរិយំ បហីនំ ហោតិ សឋស្ស សាឋេយ្យំ បហីនំ ហោតិ មាយាវិស្ស មាយា បហីនា ហោតិ បាបិច្ឆស្ស បាបិកា ឥច្ឆា បហីនា ហោតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិស្ស មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីនា ហោតិ។ ឥមេសំ ខោ ភិក្ខវេ សមណមលានំ សមណទោសានំ សមណកសាវានំ អាបាយិកានំ ឋានានំ ទុគ្គតិវេទនីយានំ បហានា សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោតិ វទាមិ។ សោ សព្វេហិ ឥមេហិ បាបកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ វិសុទ្ធមត្តានំ សមនុបស្សតិ វិមុត្តមត្តានំ សមនុបស្សតិ។ តស្ស សព្វេហិ ឥមេហិ បាបកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ វិសុទ្ធមត្តានំ សមនុបស្សតោ វិមុត្តមត្តានំ សមនុបស្សតោ បាមុជ្ជំ ជាយតិ បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតិ បីតិមនស្ស កាយោ បស្សម្ភតិ បស្សទ្ធកាយោ សុខំ វេទេតិ សុខិនោ ចិត្តំ សមាធិយតិ។ សោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ [ឱ. ចតុត្ថី ឧទ្ធមធោ។] តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ។ ករុណាសហគតេន ចេតសា… មុទិតាសហគតេន ចេតសា… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បោក្ខរណី អច្ឆោទកា សាតោទកា សីតោទកា សេតកា សុបតិត្ថា រមណីយា។ បុរត្ថិមាយ ចេបិ ទិសាយ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឃម្មាភិតត្តោ ឃម្មបរេតោ កិលន្តោ តសិតោ បិបាសិតោ។ សោ តំ បោក្ខរណឹ អាគម្ម វិនេយ្យ ឧទកបិបាសំ វិនេយ្យ ឃម្មបរិឡាហំ។ បច្ឆិមាយ ចេបិ ទិសាយ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ… ឧត្តរាយ ចេបិ ទិសាយ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ… ទក្ខិណាយ ចេបិ ទិសាយ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ… យតោ កុតោ ចេបិ [ឱ.ម. ចេបិ នំ។] បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឃម្មាភិតត្តោ ឃម្មបរេតោ កិលន្តោ តសិតោ បិបាសិតោ។ សោ តំ បោក្ខរណឹ អាគម្ម វិនេយ្យ ឧទកបិបាសំ វិនេយ្យ ឃម្មបរិឡាហំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ខត្តិយកុលា ចេបិ អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតោ ហោតិ។ សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម ឯវំ មេត្តំ ករុណំ មុទិតំ ឧបេក្ខំ ភាវេត្វា លភតិ អជ្ឈត្តំ វូបសមំ [ឱ. អជ្ឈត្តំ វូបសមំ អជ្ឈត្តំ វូបសមា។ ម. អជ្ឈត្តំ វូបសមំ តមហំ។] សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោតិ វទាមិ។ ព្រាហ្មណកុលា ចេបិ… វេស្សកុលា ចេបិ… សុទ្ទកុលា ចេបិ… យស្មា កស្មា ចេបិ កុលា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតោ ហោតិ។ សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម ឯវំ មេត្តំ ករុណំ មុទិតំ ឧបេក្ខំ ភាវេត្វា លភតិ អជ្ឈត្តំ វូបសមំ សមណសាមីចិប្បដិបទំ បដិបន្នោតិ វទាមិ។ ខត្តិយកុលា ចេបិ អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតោ ហោតិ។ សោ ច អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អាសវានំ ខយា សមណោ ហោតីតិ វទាមិ [ឱ.ម. ឥតិ វទាមីតិ ន ទិស្សតិ។]។ ព្រាហ្មណកុលា ចេបិ… វេស្សកុលា ចេបិ… សុទ្ទកុលា ចេបិ… យស្មា កស្មា ចេបិ កុលា អគារស្មា អនគារិយំ បព្វជិតោ ហោតិ។ សោ ច អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អាសវានំ ខយា សមណោ ហោតីតិ វទាមីតិ [ឱ.ម. ឥតិ វទាមីតិ ន ទិស្សតិ។]។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

ចូឡអស្សបុរសុត្តំ ទសមំ និដ្ឋិតំ។

មហាយមកវគ្គោ ចតុត្ថោ។

តស្សុទ្ទានំ

គិញ្ជកសាលវនំ បរិហាតុំ បញ្ញវតោ

បុន សច្ចនិសេវោ មុខវណ្ណប្បសីទត្តាទិ។

តសិតោ កេវដ្ដស្ស បុរជដិលេនាតិ [មរម្មបោត្ថកេៈ តស្សុទ្ទានំ (គិញ្ជកស្សាលវនំ បដិភាតុ បញ្ញវតោ បុន សច្ចនិសេធោ។ មុខវណ្ណបសីទនថាបិន្ទោ។ កេវដ្តអស្ស បុរជដិលេនាតិ) ទិស្សន្តិ។, ឱរោបិយបោត្ថកេៈ តស្សុទ្ទានំ គិញ្ជកសាលវនំ បរិហាតុំ បញ្ញវតោ បុន សច្ចនិសេវោ មុខវណ្ណបសីទត្តាទិ។ តសីតោ កេវដ្តស្ស បុរជដិលេនាតីតិ ន ទិស្សន្តិ។]។

ចូឡយមកវគ្គោ

បឋមំ សាលេយ្យកសុត្តំ

[១២៣] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា កោសលេសុ ចារិកញ្ចរមានោ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធឹ យេន សាលំ នាម កោសលានំ ព្រាហ្មណគ្គាមោ តទវសរិ។ អស្សោសុំ ខោ សាលេយ្យកា ព្រាហ្មណគហបតិកា សមណោ ខលុ ភោ គោតមោ សក្យបុត្តោ សក្យកុលា បព្វជិតោ កោសលេសុ ចារិកញ្ចរមានោ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធឹ សាលំ អនុប្បត្តោ។ តំ ខោ បន ភវន្តំ គោតមំ ឯវំ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ ឥតិបិ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ សុគតោ លោកវិទូ អនុត្តរោ បុរិសទម្មសារថិ សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវា សោ ឥមំ លោកំ សទេវកំ សមារកំ សព្រហ្មកំ សស្សមណព្រាហ្មណឹ បជំ សទេវមនុស្សំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេតិ សោ ធម្មំ ទេសេតិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេតិ សាធុ ខោ បន តថារូបានំ អរហតំ ទស្សនំ ហោតីតិ។ អថខោ សាលេយ្យកា ព្រាហ្មណគហបតិកា យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា អប្បេកច្ចេ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ ភគវតា សទ្ធឹ សម្មោទឹសុ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ យេន ភគវា តេនញ្ជលិម្បណាមេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ ភគវតោ សន្តិកេ នាមគោត្តំ សាវេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ តុណ្ហីភូតា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ សាលេយ្យកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ កោ នុ ខោ ភោ គោតម ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ កោ បន ភោ គោតម ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តីតិ។ អធម្មចរិយា វិសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ ធម្មចរិយា សមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តីតិ។ ន ខោ មយំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អវិភត្តស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាម សាធុ នោ ភវំ គោតមោ តថា ធម្មំ ទេសេតុ យថា មយំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អវិភត្តស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានេយ្យាមាតិ។ តេនហិ គហបតយោ សុណាថ សាធុកំ មនសិករោថ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភោតិ ខោ សាលេយ្យកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១២៤] ភគវា ឯតទវោច តិវិធំ ខោ គហបតយោ កាយេន អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ តិវិធំ មនសា អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ កាយេន អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ បាណាតិបាតី ហោតិ លុទ្ទោ [ម. ឯត្ថន្តរេ ទារុណាតិ ទិស្សតិ។] លោហិតបាណី ហតប្បហតេ និវិដ្ឋោ អលជ្ជី [ឱ.ម. អយំ បាឋោ ន ទិស្សតិ។] អទយាបន្នោ សព្វបាណភូតេសុ [ឱ. បាណភូតេសុ។]។ អទិន្នាទាយី ខោ បន ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ គាមគតំ វា អរញ្ញគតំ វា តំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទាតា ហោតិ។ កាមេសុ មិច្ឆាចារី ខោ បន ហោតិ យា តា មាតុរក្ខិតា បិតុរក្ខិតា មាតាបិតុរក្ខិតា ភាតុរក្ខិតា ភគិនិរក្ខិតា ញាតិរក្ខិតា សស្សាមិកា សបរិទណ្ឌា អន្តមសោ មាលាគុឡបរិក្ខិត្តាបិ តថារូបាសុ ចារិត្តំ អាបជ្ជិតា ហោតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ កាយេន អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ មុសាវាទី ហោតិ សភគ្គតោ វា បរិសគ្គតោ វា [ឱ.ម. សភាគតោ វា បរិសគតោ វា។] ញាតិមជ្ឈគតោ វា បូគមជ្ឈគតោ វា រាជកុលមជ្ឈគតោ វា អភិនីតោ សក្ខឹ [ឱ.ម. សក្ខិ។] បុដ្ឋោ ឯហម្ភោ [ឱ.ម. ឯវំ ភោ។] បុរិស យំ ជានាសិ តំ វទេហីតិ។ សោ អជានំ វា អាហ [ម. សោ អាហ អដានំ វា អហំ។] ជានាមីតិ ជានំ វា អាហ ន ជានាមីតិ អបស្សំ វា អាហ បស្សាមីតិ បស្សំ វា អាហ ន បស្សាមីតិ។ ឥតិ អត្តហេតុ វា បរហេតុ វា អាមិសកិញ្ចិក្ខហេតុ វា សម្បជានមុសា ភាសិតា ហោតិ។ បិសុណវាចោ [ឱ.ម. បិសុណាវាចោ។] ខោ បន ហោតិ ឥតោ សុត្វា អមុត្រ អក្ខាតា ឥមេសំ ភេទាយ អមុត្រ វា សុត្វា ឥមេសំ អក្ខាតា អមូសំ ភេទាយ ឥតិ សមគ្គានំ វា ភេទេតា [ឱ. ភេត្តា។ ម. ភេទកា។] ភិន្នានំ វា អនុប្បយតា វគ្គារាមោ វគ្គរតោ វគ្គនន្ទី វគ្គករណឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ ផរុសវាចោ ខោ បន ហោតិ យា សា វាចា អណ្ឌកា [ម. គណ្ឌកា។] កក្កសា បរកដុកា បរាភិសជ្ជនី កោធសាមន្តា អសមាធិសំវត្តនិកា តថារូបី វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ សម្ផប្បលាបី ខោ បន ហោតិ អកាលវាទី អភូតវាទី អនត្ថវាទី អធម្មវាទី អវិនយវាទី អនិធានវតឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ [ឱ.ម. ហោតីតិ ន ទិស្សតិ។] អកាលេន អនបទេសំ អបរិយន្តវតឹ អត្ថសញ្ហិតំ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ មនសា អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ អភិជ្ឈាលុ ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ តំ អភិជ្ឈិតា [ឱ.ម. អភិជ្ឈាតា។] ហោតិ អហោ វត យំ បរស្ស តំ មម អស្សាតិ។ ព្យាបន្នចិត្តោ ខោ បន ហោតិ បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ [ម. ទុដ្ឋមនសង្កប្បោ។] ឥមេ សត្តា ហញ្ញន្តុ វា វជ្ឈន្តុ វា ឧច្ឆិជ្ជន្តុ វា មា វា អហេសុន្តិ [ឱ.ម. ឧច្ឆិជ្ជន្តុ វា វិនស្សន្តុ វា មា វា អហេសុំ ឥតិ វាតិ។]។ មិច្ឆាទិដ្ឋិកោ [ឱ. មិច្ឆាទិដ្ឋិ។] ខោ បន ហោតិ វិបរីតទស្សនោ នត្ថិ ទិន្នំ នត្ថិ យិដ្ឋំ នត្ថិ ហុតំ នត្ថិ សុកដទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ នត្ថិ អយំ លោកោ នត្ថិ បរោ លោកោ នត្ថិ មាតា នត្ថិ បិតា នត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា នត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ មនសា អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ។ ឯវំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[១២៥] តិវិធំ ខោ គហបតយោ កាយេន ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ តិវិធំ មនសា ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ កាយេន ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ បាណាតិបាតំ បហាយ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ និហិតទណ្ឌោ និហិតសត្ថោ លជ្ជី ទយាបន្នោ សព្វបាណភូតហិតានុកម្បី វិហរតិ។ អទិន្នាទានំ បហាយ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ គាមគតំ វា អរញ្ញគតំ វា ន តំ អទិន្នំ [ឱ.ម. តំ នាទិន្នំ។] ថេយ្យសង្ខាតំ អាទាតា ហោតិ។ កាមេសុ មិច្ឆាចារំ បហាយ កាមេសុ មិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ហោតិ យា តា មាតុរក្ខិតា បិតុរក្ខិតា មាតាបិតុរក្ខិតា ភាតុរក្ខិតា ភគិនិរក្ខិតា ញាតិរក្ខិតា សស្សាមិកា សបរិទណ្ឌា អន្តមសោ មាលាគុឡបរិក្ខិត្តាបិ តថារូបាសុ ន ចារិត្តំ អាបជ្ជិតា ហោតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ កាយេន ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ មុសាវាទំ បហាយ មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ សភគ្គតោ វា បរិសគ្គតោ វា ញាតិមជ្ឈគតោ វា បូគមជ្ឈគតោ វា រាជកុលមជ្ឈគតោ វា អភិនីតោ សក្ខឹ បុដ្ឋោ ឯហម្ភោ បុរិស យំ ជានាសិ តំ វទេហីតិ។ សោ អជានំ វា អាហ ន ជានាមីតិ ជានំ វា អាហ ជានាមីតិ អបស្សំ វា អាហ ន បស្សាមីតិ បស្សំ វា អាហ បស្សាមីតិ។ ឥតិ អត្តហេតុ វា បរហេតុ វា អាមិសកិញ្ចិក្ខហេតុ វា ន សម្បជានមុសា ភាសិតា ហោតិ។ បិសុណំ វាចំ បហាយ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ ឥតោ សុត្វា ន អមុត្រ អក្ខាតា ឥមេសំ ភេទាយ អមុត្រ វា សុត្វា ន ឥមេសំ អក្ខាតា អមូសំ ភេទាយ ឥតិ ភិន្នានំ វា សន្ធាតា សហិតានំ វា អនុប្បទាតា សមគ្គារាមោ សមគ្គរតោ សមគ្គនន្ទី សមគ្គករណឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ ផរុសំ វាចំ បហាយ ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ យា សា វាចា នេលា កណ្ណសុខា បេមនីយា ហទយង្គមា បោរី ពហុជនកន្តា ពហុជនមនាបា តថារូបឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ សម្ផប្បលាបំ បហាយ សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ កាលវាទី ភូតវាទី អត្ថវាទី ធម្មវាទី វិនយវាទី និធានវតឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ [ឱ.ម. ហោតីតិ ន ទិស្សតិ។] កាលេន សាបទេសំ បរិយន្តវតឹ អត្ថសញ្ហិតំ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ មនសា ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ តំ នាភិជ្ឈិតា [ឱ.ម. នាភិជ្ឈាតា។] ហោតិ អហោ វត យំ បរស្ស តំ មម អស្សាតិ។ អព្យាបន្នចិត្តោ ខោ បន ហោតិ អប្បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ ឥមេ សត្តា អវេរា អព្យាបជ្ឈា អនីឃា សុខី អត្តានំ បរិហរន្តូតិ។ សម្មាទិដ្ឋិកោ [ឱ. សម្មាទិដ្ឋិ។] ខោ បន ហោតិ អវិបរីតទស្សនោ អត្ថិ ទិន្នំ អត្ថិ យិដ្ឋំ អត្ថិ ហុតំ អត្ថិ សុកដទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ អត្ថិ អយំ លោកោ អត្ថិ បរោ លោកោ អត្ថិ មាតា អត្ថិ បិតា អត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា អត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ មនសា ធម្មចរិយា សមចរិយា ហោតិ។ ឯវំ ធម្មចរិយាសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[១២៦] អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ខត្តិយមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ខត្តិយមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ព្រាហ្មណមហាសាលានំ។បេ។ គហបតិមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា គហបតិមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ចាតុម្មហារាជិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ចាតុម្មហារាជិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា តាវត្តឹសានំ ទេវានំ សហព្យតំ។បេ។ យាមានំ ទេវានំ… តុសិតានំ ទេវានំ… និម្មានរតីនំ ទេវានំ… បរនិម្មិតវសវត្តីនំ ទេវានំ… ព្រហ្មកាយិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ព្រហ្មកាយិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អាភានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អាភានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា បរិត្តាភានំ ទេវានំ។បេ។ អប្បមាណាភានំ ទេវានំ… អាភស្សរានំ ទេវានំ… បរិត្តសុភានំ ទេវានំ… អប្បមាណសុភានំ ទេវានំ… សុភកិណ្ហកានំ ទេវានំ… វេហប្ផលានំ ទេវានំ… អវិហានំ ទេវានំ… អតប្បានំ ទេវានំ… សុទស្សានំ ទេវានំ… សុទស្សីនំ ទេវានំ… អកនិដ្ឋកានំ ទេវានំ [ឱ.ម. អកនិដ្ឋានំ។]… អាកាសានញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ… វិញ្ញាណញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ … អាកិញ្ចញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ… សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី [ឱ.ម. សមចារីតិ។]។

[១២៧] ឯវំ វុត្តេ សាលេយ្យកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ អភិក្កន្តំ ភោ គោតម អភិក្កន្តំ ភោ គោតម សេយ្យថាបិ ភោ គោតម និក្កុជ្ជិតំ វា ឧក្កុជ្ជេយ្យ បដិច្ឆន្នំ វា វិវរេយ្យ មូឡ្ហស្ស វា មគ្គំ អាចិក្ខេយ្យ អន្ធការេ វា តេលប្បជ្ជោតំ ធារេយ្យ ចក្ខុមន្តោ រូបានិ ទក្ខន្តីតិ ឯវមេវ ភោតា គោតមេន អនេកបរិយាយេន ធម្មោ បកាសិតោ ឯតេ មយំ ភវន្តំ គោតមំ សរណំ គច្ឆាម ធម្មញ្ច ភិក្ខុសង្ឃញ្ច ឧបាសកេ នោ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតេ សរណង្គតេតិ។

សាលេយ្យកសុត្តំ បឋមំ និដ្ឋិតំ។

ទុតិយំ វេរញ្ជកសុត្តំ

[១២៨] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា សាវត្ថិយំ បដិវសន្តិ កេនចិទេវ ករណីយេន។ អស្សោសុំ ខោ វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា សមណោ ខលុ ភោ គោតមោ សក្យបុត្តោ សក្យកុលា បព្វជិតោ សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តំ ខោ បន ភវន្តំ គោតមំ ឯវំ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ ឥតិបិ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ សុគតោ លោកវិទូ អនុត្តរោ បុរិសទម្មសារថិ សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវា សោ ឥមំ លោកំ សទេវកំ សមារកំ សព្រហ្មកំ សស្សមណព្រាហ្មណឹ បជំ សទេវមនុស្សំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេតិ សោ ធម្មំ ទេសេតិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេតិ សាធុ ខោ បន តថារូបានំ អរហតំ ទស្សនំ ហោតីតិ។ អថខោ វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា អប្បេកច្ចេ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ ភគវតា សទ្ធឹ សម្មោទឹសុ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ យេន ភគវា តេនញ្ជលិម្បណាមេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ ភគវតោ សន្តិកេ នាមគោត្តំ សាវេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ អប្បេកច្ចេ តុណ្ហីភូតា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ កោ នុ ខោ ភោ គោតម ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ កោ បន ភោ គោតម ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តីតិ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ ធម្មចរិយាសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តីតិ។ ន ខោ មយំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អវិភត្តស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាម សាធុ ខោ បន ភវំ គោតមោ តថា ធម្មំ ទេសេតុ យថា មយំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អវិភត្តស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានេយ្យាមាតិ។ តេនហិ គហបតយោ សុណាថ សាធុកំ មនសិករោថ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភោតិ ខោ វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១២៩] ភគវា ឯតទវោច តិវិធំ ខោ គហបតយោ កាយេន អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ តិវិធំ មនសា អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ កាយេន អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ បាណាតិបាតី ហោតិ លុទ្ទោ លោហិតបាណី ហតប្បហតេ និវិដ្ឋោ អលជ្ជី អទយាបន្នោ [ម. លុទ្ទោ ទារុណោ លោហិតបាណី ហតប្បហតេ និវិដ្ឋោ អទយាបន្នោតិ ទិស្សន្នតិ។] សព្វប្បាណភូតេសុ។ អទិន្នាទាយី ខោ បន ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ តំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទាតា ហោតិ។ កាមេសុ មិច្ឆាចារី ខោ បន ហោតិ យា តា មាតុរក្ខិតា។បេ។ តថារូបាសុ ចារិត្តំ អាបជ្ជិតា ហោតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ កាយេន អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ មុសាវាទី ហោតិ។បេ។ សម្បជានមុសា ភាសិតា ហោតិ។ បិសុណវាចោ ខោ បន ហោតិ ឥតោ សុត្វា អមុត្រ អក្ខាតា។បេ។ វគ្គករណឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ ផរុសវាចោ ខោ បន ហោតិ យា សា វាចា អណ្ឌកា [ម. គណ្ឌកា។] កក្កសា។បេ។ តថារូបឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ សម្ផប្បលាបី ខោ បន ហោតិ អកាលវាទី អភូតវាទី។បេ។ អបរិយន្តវតឹ អនត្ថសញ្ហិតំ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ មនសា អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ អភិជ្ឈាលុ ហោតិ។បេ។ តំ មម អស្សាតិ។ ព្យាបន្នចិត្តោ ខោ បន ហោតិ បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ ឥមេ សត្តា ហញ្ញន្តុ វា។បេ។ មា វា អហេសុន្តិ។ មិច្ឆាទិដ្ឋិកោ ខោ បន ហោតិ វិបរីតទស្សនោ នត្ថិ ទិន្នំ នត្ថិ យិដ្ឋំ នត្ថិ ហុតំ។បេ។ សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ មនសា អធម្មចារី វិសមចារី ហោតិ។ ឯវំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[១៣០] តិវិធំ ខោ បន គហបតយោ កាយេន ធម្មចារី សមចារី ហោតិ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចារី សមចារី ហោតិ តិវិធំ មនសា ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ កាយេន ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ បាណាតិបាតំ បហាយ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ និហិតទណ្ឌោ និហិតសត្ថោ។បេ។ សព្វប្បាណភូតហិតានុកម្បី វិហរតិ។ អទិន្នាទានំ បហាយ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ ន តំ អទិន្នំ [ម. តំ នាទិន្នំ។] ថេយ្យសង្ខាតំ អាទាតា ហោតិ។ កាមេសុ មិច្ឆាចារំ បហាយ។បេ។ តថារូបាសុ ន ចារិត្តំ អាបជ្ជិតា ហោតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ កាយេន ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ មុសាវាទំ បហាយ មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ សភគ្គតោ វា [ម. សភាគ្គតោ វា។]។បេ។ ន សម្បជានមុសា ភាសិតា ហោតិ។ បិសុណំ វាចំ បហាយ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ។បេ។ សមគ្គករណឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ ផរុសំ វាចំ បហាយ។បេ។ តថារូបឹ វាចំ ភាសិតា ហោតិ។ សម្ផប្បលាបំ បហាយ។បេ។ កាលេន សាបទេសំ បរិយន្តវតឹ អត្ថសញ្ហិតំ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ ចតុព្វិធំ វាចាយ ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ កថញ្ច គហបតយោ តិវិធំ មនសា ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ ឥធ គហបតយោ ឯកច្ចោ អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ យន្តំ បរស្ស បរវិត្តូបករណំ តំ នាភិជ្ឈិតា ហោតិ អហោ វត យំ បរស្ស តំ មម អស្សាតិ។ អព្យាបន្នចិត្តោ ខោ បន ហោតិ អប្បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ ឥមេ សត្តា អវេរា អព្យាបជ្ឈា អនីឃា សុខី អត្តានំ បរិហរន្តូតិ។ សម្មាទិដ្ឋិកោ ខោ បន ហោតិ អវិបរីតទស្សនោ អត្ថិ ទិន្នំ អត្ថិ យិដ្ឋំ។បេ។ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិ។ ឯវំ ខោ គហបតយោ តិវិធំ មនសា ធម្មចារី សមចារី ហោតិ។ ឯវំ ធម្មចរិយាសមចរិយាហេតុ ខោ គហបតយោ ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[១៣១] អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ខត្តិយមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ខត្តិយមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ព្រាហ្មណមហាសាលានំ។បេ។ គហបតិមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា គហបតិមហាសាលានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ចាតុម្មហារាជិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ចាតុម្មហារាជិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា តាវត្តឹសានំ ទេវានំ។បេ។ យាមានំ ទេវានំ… តុសិតានំ ទេវានំ… និម្មានរតីនំ ទេវានំ… បរនិម្មិតវសវត្តីនំ ទេវានំ… ព្រហ្មកាយិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា ព្រហ្មកាយិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អាភានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អាភានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា បរិត្តាភានំ ទេវានំ។បេ។ អប្បមាណាភានំ ទេវានំ… អាភស្សរានំ ទេវានំ… បរិត្តសុភានំ ទេវានំ… អប្បមាណសុភានំ ទេវានំ… សុភកិណ្ហកានំ ទេវានំ … វេហប្ផលានំ ទេវានំ… អវិហានំ ទេវានំ… អតប្បានំ ទេវានំ… សុទស្សានំ ទេវានំ… សុទស្សីនំ ទេវានំ… អកនិដ្ឋកានំ ទេវានំ… អាកាសានញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ… វិញ្ញាណញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ… អាកិញ្ចញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារី។ អាកង្ខេយ្យ ចេ គហបតយោ ធម្មចារី សមចារី អហោ វតាហំ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេ វ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យន្តិ ឋានំ ខោ បនេតំ វិជ្ជតិ យំ សោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តឹ បញ្ញាវិមុត្តឹ ទិដ្ឋេ វ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យ តំ កិស្ស ហេតុ តថា ហិ សោ ធម្មចារី សមចារីតិ។

[១៣២] ឯវំ វុត្តេ វេរញ្ជកា ព្រាហ្មណគហបតិកា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ អភិក្កន្តំ ភោ គោតម អភិក្កន្តំ ភោ គោតម សេយ្យថាបិ ភោ គោតម និក្កុជ្ជិតំ វា ឧក្កុជ្ជេយ្យ បដិច្ឆន្នំ វា វិវរេយ្យ មូឡ្ហស្ស វា មគ្គំ អាចិក្ខេយ្យ អន្ធការេ វា តេលប្បជ្ជោតំ ធារេយ្យ ចក្ខុមន្តោ រូបានិ ទក្ខន្តីតិ ឯវមេវ ភោតា គោតមេន អនេកបរិយាយេន ធម្មោ បកាសិតោ ឯតេ មយំ ភវន្តំ គោតមំ សរណំ គច្ឆាម ធម្មញ្ច ភិក្ខុសង្ឃញ្ច ឧបាសកេ នោ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតេ សរណង្គតេតិ។

វេរញ្ជកសុត្តំ ទុតិយំ និដ្ឋិតំ។

តតិយំ មហាវេទល្លសុត្តំ

[១៣៣] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ អថខោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ សាយណ្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនាយស្មា សារីបុត្តោ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា សារីបុត្តេន សទ្ធឹ សម្មោទិ សម្មោទនីយំ កថំ សារាណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។

[១៣៤] ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ ឯតទវោច ទុប្បញ្ញោ ទុប្បញ្ញោតិ អាវុសោ វុច្ចតិ កិត្តាវតា នុ ខោ អាវុសោ ទុប្បញ្ញោតិ វុច្ចតីតិ។ នប្បជានាតិ នប្បជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា ទុប្បញ្ញោតិ វុច្ចតិ កិញ្ច នប្បជានាតិ ឥទំ ទុក្ខន្តិ នប្បជានាតិ អយំ ទុក្ខសមុទយោតិ នប្បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធោតិ នប្បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ នប្បជានាតិ នប្បជានាតិ នប្បជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា ទុប្បញ្ញោតិ វុច្ចតីតិ។ សាធាវុសោតិ ខោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ អាយស្មតោ សារីបុត្តស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា អាយស្មន្តំ សារីបុត្តំ ឧត្តរឹ បញ្ហំ អបុច្ឆិ បញ្ញវា បញ្ញវាតិ អាវុសោ វុច្ចតិ កិត្តាវតា នុ ខោ អាវុសោ បញ្ញវាតិ វុច្ចតីតិ។ បជានាតិ បជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា បញ្ញវាតិ វុច្ចតិ កិញ្ច បជានាតិ ឥទំ ទុក្ខន្តិ បជានាតិ អយំ ទុក្ខសមុទយោតិ បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធោតិ បជានាតិ អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ បជានាតិ បជានាតិ បជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា បញ្ញវាតិ វុច្ចតីតិ។ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណន្តិ អាវុសោ វុច្ចតិ កិត្តាវតា នុ ខោ អាវុសោ វិញ្ញាណន្តិ វុច្ចតីតិ។ វិជានាតិ វិជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា វិញ្ញាណន្តិ វុច្ចតិ កិញ្ច វិជានាតិ សុខន្តិបិ វិជានាតិ ទុក្ខន្តិបិ វិជានាតិ អទុក្ខមសុខន្តិបិ វិជានាតិ វិជានាតិ វិជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា វិញ្ញាណន្តិ វុច្ចតីតិ។ យា ចាវុសោ បញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា ឧទាហុ វិសំសដ្ឋា លព្ភា ច បនិមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុន្តិ។ យា ចាវុសោ បញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា នោ វិសំសដ្ឋា ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ យញ្ច អាវុសោ បជានាតិ តំ វិជានាតិ យំ វិជានាតិ តំ បជានាតិ តស្មា ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា នោ វិសំសដ្ឋា ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុន្តិ។ យា ចាវុសោ បញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេសំ ធម្មានំ សំសដ្ឋានំ នោ វិសំសដ្ឋានំ កឹ នានាករណន្តិ។ យា ចាវុសោ បញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេសំ ធម្មានំ សំសដ្ឋានំ នោ វិសំសដ្ឋានំ បញ្ញា ភាវេតព្វា វិញ្ញាណំ បរិញ្ញេយ្យំ ឥទំ នេសំ នានាករណន្តិ។

[១៣៥] វេទនា វេទនាតិ អាវុសោ វុច្ចតិ កិត្តាវតា នុ ខោ អាវុសោ វេទនាតិ វុច្ចតីតិ។ វេទេតិ វេទេតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា វេទនាតិ វុច្ចតិ កិញ្ច វេទេតិ សុខម្បិ វេទេតិ ទុក្ខម្បិ វេទេតិ អទុក្ខមសុខម្បិ វេទេតិ វេទេតិ វេទេតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា វេទនាតិ វុច្ចតីតិ។ សញ្ញា សញ្ញាតិ អាវុសោ វុច្ចតិ កិត្តាវតា នុ ខោ អាវុសោ សញ្ញាតិ វុច្ចតីតិ។ សញ្ជានាតិ សញ្ជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា សញ្ញាតិ វុច្ចតិ កិញ្ច សញ្ជានាតិ នីលកម្បិ សញ្ជានាតិ បីតកម្បិ សញ្ជានាតិ លោហិតកម្បិ សញ្ជានាតិ ឱទាតម្បិ សញ្ជានាតិ សញ្ជានាតិ សញ្ជានាតីតិ ខោ អាវុសោ តស្មា សញ្ញាតិ វុច្ចតីតិ។ យា ចាវុសោ វេទនា យា ច សញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា ឧទាហុ វិសំសដ្ឋា លព្ភា ច បនិមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុន្តិ។ យា ចាវុសោ វេទនា យា ច សញ្ញា យញ្ច វិញ្ញាណំ ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា នោ វិសំសដ្ឋា ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ យំ ចាវុសោ វេទេតិ តំ សញ្ជានាតិ យំ សញ្ជានាតិ តំ វិជានាតិ តស្មា ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា នោ វិសំសដ្ឋា ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុន្តិ។

[១៣៦] និស្សដ្ឋេន ហាវុសោ បញ្ចហិ ឥន្ទ្រិយេហិ បរិសុទ្ធេន មនោវិញ្ញាណេន កឹ នេយ្យន្តិ។ និស្សដ្ឋេន ច អាវុសោ បញ្ចហិ ឥន្ទ្រិយេហិ បរិសុទ្ធេន មនោវិញ្ញាណេន អនន្តោ អាកាសោតិ អាកាសានញ្ចាយតនំ នេយ្យំ អនន្តំ វិញ្ញាណន្តិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ នេយ្យំ នត្ថិ កិញ្ចីតិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ នេយ្យន្តិ។ នេយ្យំ បនាវុសោ ធម្មំ កេន ជានាតីតិ។ នេយ្យំ ខោ អាវុសោ ធម្មំ បញ្ញាចក្ខុនា ជានាតីតិ។ បញ្ញា បនាវុសោ កិមត្ថិយាតិ។ បញ្ញា ខោ អាវុសោ អភិញ្ញត្ថា បរិញ្ញត្ថា បហានត្ថាតិ។

[១៣៧] កតី បនាវុសោ បច្ចយា សម្មាទិដ្ឋិយា ឧប្បាទាយ បរតោ ច ឃោសោ យោនិសោ ច មនសិការោ ឥមេ ខោ អាវុសោ ទ្វេ បច្ចយា សម្មាទិដ្ឋិយា ឧប្បាទាយាតិ។ កតីហិ បនាវុសោ អង្គេហិ អនុគ្គហិតា សម្មាទិដ្ឋិ ចេតោវិមុត្តិផលា ច ហោតិ ចេតោវិមុត្តិផលានិសំសា ច បញ្ញាវិមុត្តិផលា ច ហោតិ បញ្ញាវិមុត្តិផលានិសំសា ចាតិ។ បញ្ចហិ ខោ អាវុសោ អង្គេហិ អនុគ្គហិតា សម្មាទិដ្ឋិ ចេតោវិមុត្តិផលា ច ហោតិ ចេតោវិមុត្តិផលានិសំសា ច បញ្ញាវិមុត្តិផលា ច ហោតិ បញ្ញាវិមុត្តិផលានិសំសា ច ឥធាវុសោ សម្មាទិដ្ឋិ សីលានុគ្គហិតា ច ហោតិ សុតានុគ្គហិតា ច ហោតិ សាកច្ឆានុគ្គហិតា ច ហោតិ សមថានុគ្គហិតា ច ហោតិ វិបស្សនានុគ្គហិតា ច ហោតិ ឥមេហិ ខោ អាវុសោ បញ្ចហង្គេហិ អនុគ្គហិតា សម្មាទិដ្ឋិ ចេតោវិមុត្តិផលា ច ហោតិ ចេតោវិមុត្តិផលានិសំសា ច បញ្ញាវិមុត្តិផលា ច ហោតិ បញ្ញាវិមុត្តិផលានិសំសា ចាតិ។

[១៣៨] កតី បនាវុសោ ភវាតិ។ តយោមេ អាវុសោ ភវា កាមភវោ រូបភវោ អរូបភវោ ចាតិ។ កថំ បនាវុសោ អាយតឹ បុនព្ភវាភិនិព្វត្តិ ហោតីតិ។ អវិជ្ជានីវរណានំ ខោ អាវុសោ សត្តានំ តណ្ហាសំយោជនានំ តត្រតត្រាភិនន្ទនា ឯវំ អាយតឹ បុនព្ភវាភិនិព្វត្តិ ហោតីតិ។ កថំ បនាវុសោ អាយតឹ បុនព្ភវាភិនិព្វត្តិ ន ហោតីតិ។ អវិជ្ជាវិរាគា ខោ អាវុសោ វិជ្ជុប្បាទា តណ្ហានិរោធា ឯវំ អាយតឹ បុនព្ភវាភិនិព្វត្តិ ន ហោតីតិ។

[១៣៩] កតមំ បនាវុសោ បឋមំ ឈានន្តិ។ ឥធាវុសោ ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ឥទំ វុច្ចតាវុសោ បឋមំ ឈានន្តិ។ បឋមំ បនាវុសោ ឈានំ កតង្គិកន្តិ។ បឋមំ ខោ អាវុសោ ឈានំ បញ្ចង្គិកំ ឥធាវុសោ បឋមំ ឈានំ បញ្ចង្គិកំ សមាបន្នស្ស ភិក្ខុនោ វិតក្កោ ច វត្តតិ វិចារោ ច បីតិ ច សុខញ្ច ចិត្តេកគ្គតា ច បឋមំ ខោ អាវុសោ ឈានំ ឯវំ បញ្ចង្គិកន្តិ។ បឋមំ បនាវុសោ ឈានំ កតង្គវិប្បហីនំ កតង្គសមន្នាគតន្តិ។ បឋមំ ខោ អាវុសោ ឈានំ បញ្ចង្គវិប្បហីនំ បញ្ចង្គសមន្នាគតំ ឥធាវុសោ បឋមំ ឈានំ សមាបន្នស្ស ភិក្ខុនោ កាមច្ឆន្ទោ បហីនោ ហោតិ ព្យាបាទោ បហីនោ ហោតិ ថីនមិទ្ធំ បហីនំ ហោតិ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចំ បហីនំ ហោតិ វិចិកិច្ឆា បហីនា ហោតិ វិតក្កោ ច វត្តតិ វិចារោ ច បីតិ ច សុខំ ច ចិត្តេកគ្គតា ច បឋមំ ខោ អាវុសោ ឈានំ ឯវំ បញ្ចង្គវិប្បហីនំ បញ្ចង្គសមន្នាគតន្តិ។

[១៤០] បញ្ចិមានិ អាវុសោ ឥន្ទ្រិយានិ នានាវិសយានិ នានាគោចរានិ ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ សេយ្យថីទំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ សោតិន្ទ្រិយំ ឃានិន្ទ្រិយំ ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ កាយិន្ទ្រិយំ ឥមេសំ ខោ អាវុសោ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ នានាវិសយានំ នានាគោចរានំ ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តានំ កឹ បដិសរណំ កោ ច នេសំ គោចរវិសយំ បច្ចនុភោតីតិ។ បញ្ចិមានិ អាវុសោ ឥន្ទ្រិយានិ នានាវិសយានិ នានាគោចរានិ ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ សេយ្យថីទំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ សោតិន្ទ្រិយំ ឃានិន្ទ្រិយំ ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ កាយិន្ទ្រិយំ ឥមេសំ ខោ អាវុសោ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ នានាវិសយានំ នានាគោចរានំ ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តានំ មនោ បដិសរណំ មនោ ច នេសំ គោចរវិសយំ បច្ចនុភោតីតិ។

[១៤១] បញ្ចិមានិ អាវុសោ ឥន្ទ្រិយានិ សេយ្យថីទំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ សោតិន្ទ្រិយំ ឃានិន្ទ្រិយំ ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ កាយិន្ទ្រិយំ ឥមានិ ខោ អាវុសោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ កឹ បដិច្ច តិដ្ឋន្តីតិ។ បញ្ចិមានិ អាវុសោ ឥន្ទ្រិយានិ សេយ្យថីទំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ សោតិន្ទ្រិយំ ឃានិន្ទ្រិយំ ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ កាយិន្ទ្រិយំ ឥមានិ ខោ អាវុសោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាយុំ បដិច្ច តិដ្ឋន្តីតិ។ អាយុ បនាវុសោ កឹ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ អាយុ ឧស្មំ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ ឧស្មា បនាវុសោ កឹ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ ឧស្មា អាយុំ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ ឥទានេវ ខោ មយំ អាយស្មតោ សារីបុត្តស្ស ភាសិតំ ឯវំ អាជានាម អាយុ ឧស្មំ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ ឥទានេវ បន មយំ អាយស្មតោ សារីបុត្តស្ស ភាសិតំ ឯវំ អាជានាម ឧស្មា អាយុំ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ យថាកថំ បនាវុសោ ឥមស្ស ភាសិតស្ស អត្ថោ ទដ្ឋព្វោតិ។ តេនហាវុសោ ឧបមន្តេ ករិស្សាមិ ឧបមាយមិធេកច្ចេ វិញ្ញូ [ម. ឯត្ថន្តរេ បុរិសាតិ បាឋោ ទិស្សតិ។] ភាសិតស្ស អត្ថំ អាជានន្តិ សេយ្យថាបិ អាវុសោ តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ អច្ចឹ បដិច្ច អាភា បញ្ញាយតិ អាភំ បដិច្ច អច្ចិ បញ្ញាយតិ ឯវមេវ ខោ អាយុ ឧស្មំ បដិច្ច តិដ្ឋតិ ឧស្មា អាយុំ បដិច្ច តិដ្ឋតីតិ។ តេវ នុ ខោ អាវុសោ អាយុសង្ខារា តេ វេទនីយា ធម្មា ឧទាហុ អញ្ញេ អាយុសង្ខារា អញ្ញេ វេទនីយា ធម្មាតិ។ ន ខោ អាវុសោ តេវ អាយុសង្ខារា តេ វេទនីយា ធម្មា តេ អាវុសោ អាយុសង្ខារា អភវិស្សំសុ តេ វេទនីយា ធម្មា នយិទំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នស្ស ភិក្ខុនោ វុដ្ឋានំ បញ្ញាយេថ យស្មា ច ខោ អញ្ញេ អាយុសង្ខារា អញ្ញេ វេទនីយា ធម្មា តស្មា សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នស្ស ភិក្ខុនោ វុដ្ឋានំ បញ្ញាយតីតិ។

[១៤២] យទា នុ ខោ អាវុសោ ឥមំ កាយំ កតី [ឱ. កតិ។] ធម្មា ជហន្តិ អថាយំ កាយោ ឧជ្ឈិតោ អវក្ខិត្តោ សេតិ យថា កដ្ឋំ អចេតនន្តិ។ យទា ខោ អាវុសោ ឥមំ កាយំ តយោ ធម្មា ជហន្តិ អាយុ ឧស្មា ច វិញ្ញាណំ អថាយំ កាយោ ឧជ្ឈិតោ អវក្ខិត្តោ សេតិ យថា កដ្ឋំ អចេតនន្តិ។ យោ ចាយំ [ឱ.ម. យ្វាយំ។] អាវុសោ មតោ កាលកតោ យោ ចាយំ ភិក្ខុ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបន្នោ [ឱ.ម. សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ។] ឥមេសំ កឹ នានាករណន្តិ។ យោ ចាយំ អាវុសោ មតោ កាលកតោ តស្ស កាយសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា វចីសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា ចិត្តសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា អាយុ បរិក្ខីណោ ឧស្មា វូបសន្តា ឥន្ទ្រិយានិ បរិភិន្នានិ យោ ចាយំ ភិក្ខុ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ តស្សបិ កាយសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា វចីសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា ចិត្តសង្ខារា និរុទ្ធា បដិប្បស្សទ្ធា អាយុ អប្បរិក្ខីណា ឧស្មា អវូបសន្តា ឥន្ទ្រិយានិ វិប្បសន្នានិ យោ ចាយំ អាវុសោ មតោ កាលកតោ យោ ចាយំ ភិក្ខុ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ ឥទំ នេសំ [ឱ. តេសំ។] នានាករណន្តិ។

[១៤៣] កតី បនាវុសោ បច្ចយា អទុក្ខមសុខាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយាតិ។ ចត្តារោ ខោ អាវុសោ បច្ចយា អទុក្ខមសុខាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយា ឥធាវុសោ ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្វេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អដ្ឋង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធឹ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ឥមេ ខោ អាវុសោ ចត្តារោ បច្ចយា អទុក្ខមសុខាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយាតិ។ កតី បនាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយា។ ទ្វេ ខោ អាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយា សព្វនិមិត្តានញ្ច អមនសិការោ អនិមិត្តាយ ច ធាតុយា មនសិការោ ឥមេ ខោ អាវុសោ ទ្វេ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា សមាបត្តិយាតិ។ កតី បនាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា ឋិតិយាតិ។ តយោ ខោ អាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា ឋិតិយា សព្វនិមិត្តានញ្ច អមនសិការោ អនិមិត្តាយ ច ធាតុយា មនសិការោ បុព្វេ ច អភិសង្ខារោ ឥមេ ខោ អាវុសោ តយោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា ឋិតិយាតិ។ កតី បនាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា វុដ្ឋានាយាតិ។ ទ្វេ ខោ អាវុសោ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា វុដ្ឋានាយ សព្វនិមិត្តានញ្ច មនសិការោ អនិមិត្តាយ ច ធាតុយា អមនសិការោ ឥមេ ខោ អាវុសោ ទ្វេ បច្ចយា អនិមិត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយា វុដ្ឋានាយាតិ។

[១៤៤] យា ចាយំ អាវុសោ អប្បមាណា ចេតោវិមុត្តិ យា ច អាកិញ្ចញ្ញា ចេតោវិមុត្តិ យា សុញ្ញតា ចេតោវិមុត្តិ យា ច អនិមិត្តា ចេតោវិមុត្តិ ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានាព្យញ្ជនា ច ឧទាហុ ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានន្តិ។ យា ចាយំ អាវុសោ អប្បមាណា ចេតោវិមុត្តិ យា ច អាកិញ្ចញ្ញា ចេតោវិមុត្តិ យា ច សុញ្ញតា ចេតោវិមុត្តិ យា ច អនិមិត្តា ចេតោវិមុត្តិ អត្ថិ ខោ អាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានាព្យញ្ជនា ច អត្ថិ ច [ម. ច ខោ។] អាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានំ។ កតមោ ចាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានាព្យញ្ជនា ច ឥធាវុសោ ភិក្ខុ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ ករុណាសហគតេន… មុទិតាសហគតេន… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ អយំ វុច្ចតាវុសោ អប្បមាណា ចេតោវិមុត្តិ។ កតមា ចាវុសោ អាកិញ្ចញ្ញា ចេតោវិមុត្តិ ឥធាវុសោ ភិក្ខុ សព្វសោ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម នត្ថិ កិញ្ចីតិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អយំ វុច្ចតាវុសោ អាកិញ្ចញ្ញា ចេតោវិមុត្តិ។ កតមា ចាវុសោ សុញ្ញតា ចេតោវិមុត្តិ ឥធ អាវុសោ ភិក្ខុ អរញ្ញគតោ វា រុក្ខមូលគតោ វា សុញ្ញាគារគតោ វា ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ សុញ្ញមិទំ អត្តេន វា អត្តនិយេន វាតិ អយំ វុច្ចតាវុសោ សុញ្ញតា ចេតោវិមុត្តិ។ កតមា ចាវុសោ អនិមិត្តា ចេតោវិមុត្តិ ឥធាវុសោ ភិក្ខុ សព្វនិមិត្តានំ អមនសិការា អនិមិត្តំ ចេតោសមាធឹ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អយំ វុច្ចតាវុសោ អនិមិត្តា ចេតោវិមុត្តិ។ អយំ ខោ អាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានាព្យញ្ជនា ច។ កតមោ អាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានំ រាគោ ខោ អាវុសោ បមាណករណោ ទោសោ បមាណករណោ មោហោ បមាណករណោ តេ ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មា។ យាវតា ខោ អាវុសោ អប្បមាណា ចេតោវិមុត្តិយោ អកុប្បា តាសំ ចេតោវិមុត្តិ អគ្គមក្ខាយតិ សា ខោ បនាកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ សុញ្ញា រាគេន សុញ្ញា ទោសេន សុញ្ញា មោហេន។ រាគោ ខោ អាវុសោ កិញ្ចនោ ទោសោ កិញ្ចនោ មោហោ កិញ្ចនោ តេ ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មា។ យាវតា ខោ អាវុសោ អាកិញ្ចញ្ញា ចេតោវិមុត្តិយោ អកុប្បា តាសំ ចេតោវិមុត្តិ អគ្គមក្ខាយតិ សា ខោ បនាកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ សុញ្ញា រាគេន សុញ្ញា ទោសេន សុញ្ញា មោហេន។ រាគោ ខោ អាវុសោ និមិត្តករណោ ទោសោ និមិត្តករណោ មោហោ និមិត្តករណោ តេ ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មា។ យាវតា ខោ អាវុសោ អនិមិត្តា ចេតោវិមុត្តិយោ អកុប្បា តាសំ ចេតោវិមុត្តិ អគ្គមក្ខាយតិ សា ខោ បនាកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ សុញ្ញា រាគេន សុញ្ញា ទោសេន សុញ្ញា មោហេន។ អយំ ខោ អាវុសោ បរិយាយោ យំ បរិយាយំ អាគម្ម ឥមេ ធម្មា ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានន្តិ។ ឥទមវោចាយស្មា សារីបុត្តោ អត្តមនោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ អាយស្មតោ សារីបុត្តស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។

មហាវេទល្លសុត្តំ តតិយំ និដ្ឋិតំ។

ចតុត្ថំ ចូឡវេទល្លសុត្តំ

[១៤៥] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ។ អថខោ វិសាខោ ឧបាសកោ យេន ធម្មទិន្នាភិក្ខុនី តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនឹ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។

[១៤៦] ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនឹ ឯតទវោច សក្កាយោ សក្កាយោតិ អយ្យេ វុច្ចតិ កតមោ នុ ខោ អយ្យេ សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ បញ្ច ខោ ឥមេ អាវុសោ វិសាខ ឧបាទានក្ខន្ធា សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា សេយ្យថីទំ រូបូបាទានក្ខន្ធោ វេទនូបាទានក្ខន្ធោ សញ្ញូបាទានក្ខន្ធោ សង្ខារូបាទានក្ខន្ធោ វិញ្ញាណូបាទានក្ខន្ធោ ឥមេ ខោ អាវុសោ វិសាខ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ សាធយ្យេតិ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនឹ ឧត្តរឹ បញ្ហំ អបុច្ឆិ សក្កាយសមុទយោ សក្កាយសមុទយោតិ អយ្យេ វុច្ចតិ កតមោ នុ ខោ អយ្យេ សក្កាយសមុទយោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ យាយំ អាវុសោ វិសាខ តណ្ហា បោនោព្ភវិកា នន្ទិរាគសហគតា តត្រតត្រាភិនន្ទិនី សេយ្យថីទំ កាមតណ្ហា ភវតណ្ហា វិភវតណ្ហា អយំ ខោ អាវុសោ វិសាខ សក្កាយសមុទយោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ សក្កាយនិរោធោ សក្កាយនិរោធោតិ អយ្យេ វុច្ចតិ កតមោ នុ ខោ អយ្យេ សក្កាយនិរោធោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ យោ ខោ អាវុសោ វិសាខ តស្សាយេវ តណ្ហាយ អសេសវិរាគនិរោធោ ចាគោ បដិនិស្សគ្គោ មុត្តិ អនាលយោ អយំ ខោ អាវុសោ វិសាខ សក្កាយនិរោធោ វុត្តោ ភគវតាតិ។ សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទាតិ អយ្យេ វុច្ចតិ កតមា នុ ខោ អយ្យេ សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា វុត្តា ភគវតាតិ។ អយមេវ ខោ អាវុសោ វិសាខ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា វុត្តា ភគវតា សេយ្យថីទំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធីតិ។ តញ្ញេវ នុ ខោ អយ្យេ ឧបាទានំ តេ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា ឧទាហុ អញ្ញត្រ បញ្ចហុបាទានក្ខន្ធេហិ ឧបាទានន្តិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ តញ្ញេវុបាទានំ តេ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា នបិ អញ្ញត្រ បញ្ចហុបាទានក្ខន្ធេហិ ឧបាទានំ យោ ខោ អាវុសោ វិសាខ បញ្ចសុ ឧបាទានក្ខន្ធេសុ ឆន្ទរាគោ តំ តត្ថ ឧបាទានន្តិ។

[១៤៧] កថំ បនយ្យេ សក្កាយទិដ្ឋិ ហោតីតិ។ ឥធាវុសោ វិសាខ អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ អរិយានំ អទស្សាវី អរិយធម្មស្ស អកោវិទោ អរិយធម្មេ អវិនីតោ សប្បុរិសានំ អទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស អកោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ អវិនីតោ រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ រូបវន្តំ វា អត្តានំ អត្តនិ វា រូបំ រូបស្មឹ វា អត្តានំ វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណស្មឹ វា អត្តានំ ឯវំ ខោ អាវុសោ វិសាខ សក្កាយទិដ្ឋិ ហោតីតិ។ កថំ បនយ្យេ សក្កាយទិដ្ឋិ ន ហោតីតិ។ ឥធាវុសោ វិសាខ សុតវា អរិយស្សាវកោ អរិយានំ ទស្សាវី អរិយធម្មស្ស កោវិទោ អរិយធម្មេ សុវិនីតោ សប្បុរិសានំ ទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស កោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ សុវិនីតោ ន រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ ន រូបវន្តំ វា [ឱ. វា សទ្ទោ នត្ថិ។] អត្តានំ ន អត្តនិ វា [ឱ. វា សទ្ទោ នត្ថិ។] រូបំ ន រូបស្មឹ វា [ឱ. វា សទ្ទោ នត្ថិ។] អត្តានំ ន វេទនំ… ន សញ្ញំ… ន សង្ខារេ… ន វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ ន វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ ន អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ ន វិញ្ញាណស្មឹ វា អត្តានំ ឯវំ ខោ អាវុសោ វិសាខ សក្កាយទិដ្ឋិ ន ហោតីតិ។

[១៤៨] កតមោ បនយ្យេ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោតិ។ អយមេវ ខោ អាវុសោ វិសាខ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សេយ្យថីទំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធីតិ។ អរិយោ បនយ្យេ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្ខតោ ឧទាហុ អសង្ខតោតិ។ អរិយោ ខោ អាវុសោ វិសាខ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្ខតោតិ។ អរិយេន នុ ខោ អយ្យេ អដ្ឋង្គិកេន មគ្គេន តយោ ខន្ធា សង្គហិតា ឧទាហុ តីហិ ខន្ធេហិ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្គហិតោតិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ អរិយេន អដ្ឋង្គិកេន មគ្គេន តយោ ខន្ធា សង្គហិតា តីហិ ច ខោ អាវុសោ វិសាខ ខន្ធេហិ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្គហិតោ យា ចាវុសោ វិសាខ សម្មាវាចា យោ ច សម្មាកម្មន្តោ យោ ច សម្មាអាជីវោ ឥមេ ធម្មា សីលក្ខន្ធេន [ឱ. សីលក្ខន្ធេ។] សង្គហិតា យោ ច សម្មាវាយាមោ យា ច សម្មាសតិ យោ ច សម្មាសមាធិ ឥមេ ធម្មា សមាធិក្ខន្ធេន [សមាធិក្ខន្ធេ។] សង្គហិតា យា ច សម្មាទិដ្ឋិ យោ ច សម្មាសង្កប្បោ ឥមេ ធម្មា បញ្ញាក្ខន្ធេន [បញ្ញាខន្ធេ។] សង្គហិតាតិ។ កតមោ បនយ្យេ សមាធិ កតមេ ធម្មា សមាធិនិមិត្តា កតមេ ធម្មា សមាធិបរិក្ខារា កតមា សមាធិភាវនាតិ។ យា ខោ អាវុសោ វិសាខ ចិត្តស្សេកគ្គតា អយំ សមាធិ ចត្តារោ សតិប្បដ្ឋានា សមាធិនិមិត្តា ចត្តារោ សម្មប្បធានា សមាធិបរិក្ខារា យា តេសញ្ញេវ [ឱ. តេសំយេវ។] ធម្មានំ អាសេវនា ភាវនា ពហុលីកម្មំ អយំ តត្ថ សមាធិភាវនា។

[១៤៩] កតី បនយ្យេ សង្ខារាតិ។ តយោមេ អាវុសោ វិសាខ សង្ខារា កាយសង្ខារោ វចីសង្ខារោ ចិត្តសង្ខារោតិ។ កតមោ បនយ្យេ កាយសង្ខារោ កតមោ វចីសង្ខារោ កតមោ ចិត្តសង្ខារោតិ។ អស្សាសប្បស្សាសា ខោ អាវុសោ វិសាខ កាយសង្ខារោ វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោតិ។ កស្មា បនយ្យេ អស្សាសប្បស្សាសា កាយសង្ខារោ កស្មា វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ កស្មា សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោតិ។ អស្សាសប្បស្សាសា ខោ អាវុសោ វិសាខ កាយិកា ឯតេ ធម្មា កាយប្បដិពទ្ធា តស្មា អស្សាសប្បស្សាសា កាយសង្ខារោ បុព្វេ ខោ អាវុសោ វិសាខ វិតក្កេត្វា វិចារេត្វា វាចំ ភិន្ទតិ តស្មា វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ សញ្ញា ច វេទនា ច ចេតសិកា ឯតេ ធម្មា ចិត្តប្បដិពទ្ធា តស្មា សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោតិ។

[១៥០] កថំ [ឱ. កថញ្ច។] បនយ្យេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិ ហោតីតិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស ភិក្ខុនោ ឯវំ ហោតិ អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជិស្សន្តិ វា អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជាមីតិ វា អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោតិ វា អថខ្វស្ស បុព្វេវ តថា ចិត្តំ ភាវិតំ ហោតិ យន្តំ តថត្តាយ ឧបនេតីតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស បនយ្យេ ភិក្ខុនោ កតមេ ធម្មា បឋមំ និរុជ្ឈន្តិ យទិ វា កាយសង្ខារោ យទិ វា វចីសង្ខារោ យទិ វា ចិត្តសង្ខារោតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស ខោ អាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុនោ បឋមំ និរុជ្ឈតិ វចីសង្ខារោ តតោ កាយសង្ខារោ តតោ ចិត្តសង្ខារោតិ។ កថំ បនយ្យេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋានំ ហោតីតិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស ភិក្ខុនោ ឯវំ ហោតិ អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហិស្សន្តិ វា អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហាមីតិ វា អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតោតិ វា អថខ្វស្ស បុព្វេវ តថា ចិត្តំ ភាវិតំ ហោតិ យន្តំ តថត្តាយ ឧបនេតីតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស បនយ្យេ ភិក្ខុនោ កតមេ ធម្មា បឋមំ ឧប្បជ្ជន្តិ យទិ វា កាយសង្ខារោ យទិ វា វចីសង្ខារោ យទិ វា ចិត្តសង្ខារោតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស ខោ អាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុនោ បឋមំ ឧប្បជ្ជតិ ចិត្តសង្ខារោ តតោ កាយសង្ខារោ តតោ វចីសង្ខារោតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតំ បនយ្យេ ភិក្ខុំ កតី ផស្សា ផុស្សន្តីតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតំ ខោ អាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុំ តយោ ផស្សា ផុស្សន្តិ សុញ្ញតោ ផស្សោ អនិមិត្តោ ផស្សោ អប្បណិហិតោ ផស្សោតិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតស្ស បនយ្យេ ភិក្ខុនោ កឹនិន្នំ ចិត្តំ ហោតិ កឹបោណំ កឹបព្ភារន្តិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតស្ស ខោ អាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុនោ វិវេកនិន្នំ ចិត្តំ ហោតិ វិវេកបោណំ វិវេកបព្ភារន្តិ។

[១៥១] កតី បនយ្យេ វេទនាតិ។ តិស្សោ ខោ ឥមា អាវុសោ វិសាខ វេទនា សុខា វេទនា ទុក្ខា វេទនា អទុក្ខមសុខា វេទនាតិ។ កតមា បនយ្យេ សុខា វេទនា កតមា ទុក្ខា វេទនា កតមា អទុក្ខមសុខា វេទនាតិ។ យំ ខោ អាវុសោ វិសាខ កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា សុខំ សាតំ វេទយិតំ អយំ សុខា វេទនា យំ ខោ អាវុសោ វិសាខ កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា ទុក្ខំ អសាតំ វេទយិតំ អយំ ទុក្ខា វេទនា យំ ខោ អាវុសោ វិសាខ កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា នេវ សាតំ នាសាតំ វេទយិតំ អយំ អទុក្ខមសុខា វេទនាតិ។ សុខា បនយ្យេ វេទនា កឹសុខា កឹទុក្ខាតិ។ សុខា ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនា ឋិតិសុខា វិបរិណាមទុក្ខា ទុក្ខា វេទនា ឋិតិទុក្ខា វិបរិណាមសុខា អទុក្ខមសុខា វេទនា សញ្ញាណសុខា អញ្ញាណទុក្ខាតិ។ សុខាយ បនយ្យេ វេទនាយ កឹ អនុសយោ អនុសេតិ ទុក្ខាយ វេទនាយ កឹ អនុសយោ អនុសេតិ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ កឹ អនុសយោ អនុសេតីតិ។ សុខាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតីតិ។ សព្វាយ នុ ខោ អយ្យេ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ សព្វាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ សព្វាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតីតិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ សព្វាយ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ ន សព្វាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ ន សព្វាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតីតិ។ សុខាយ បនយ្យេ វេទនាយ កឹ បហាតព្វំ ទុក្ខាយ វេទនាយ កឹ បហាតព្វំ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ កឹ បហាតព្វន្តិ។ សុខាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្វោ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្វោ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្វោតិ។ សព្វាយ នុ ខោ អយ្យេ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្វោ សព្វាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្វោ សព្វាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្វោតិ។ ន ខោ អាវុសោ វិសាខ សព្វាយ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្វោ ន សព្វាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្វោ ន សព្វាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្វោ ឥធាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ រាគន្តេន បជហតិ ន តត្ថ រាគានុសយោ អនុសេតិ ឥធាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ កុទាស្សុ នាមហំ តទាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សាមិ យទរិយា ឯតរហិ អាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តីតិ ឥតិ អនុត្តរេសុ វិមោក្ខេសុ បិហំ ឧបដ្ឋាបយតោ ឧប្បជ្ជតិ បិហប្បច្ចយា [ឱ. បិហាបច្ចយា។] ទោមនស្សំ បដិឃន្តេន បជហតិ ន តត្ថ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ ឥធាវុសោ វិសាខ ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្វេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អដ្ឋង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធឹ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អវិជ្ជន្តេន បជហតិ ន តត្ថ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតីតិ។

[១៥២] សុខាយ បនយ្យេ វេទនាយ កឹ បដិភាគោតិ។ សុខាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនាយ រាគោ បដិភាគោតិ។ ទុក្ខាយ បនយ្យេ វេទនាយ កឹ បដិភាគោតិ។ ទុក្ខាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនាយ បដិឃោ បដិភាគោតិ។ អទុក្ខមសុខាយ បនយ្យេ វេទនាយ កឹ បដិភាគោតិ។ អទុក្ខមសុខាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វេទនាយ អវិជ្ជា បដិភាគោតិ។ អវិជ្ជាយ បនយ្យេ កឹ បដិភាគោតិ។ អវិជ្ជាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វិជ្ជា បដិភាគោតិ។ វិជ្ជាយ បនយ្យេ កឹ បដិភាគោតិ។ វិជ្ជាយ ខោ អាវុសោ វិសាខ វិមុត្តិ បដិភាគោតិ។ វិមុត្តិយា បនយ្យេ កឹ បដិភាគោតិ។ វិមុត្តិយា ខោ វិសាខ និព្វានំ បដិភាគោតិ។ និព្វានស្ស បនយ្យេ កឹ បដិភាគោតិ។ អច្ចសរាវុសោ [ឥទដ្ឋកថាយំ អច្ចយាសីតិ បាឋោ ទិស្សតិ។] វិសាខ បញ្ហំ នាសក្ខិ បញ្ហានំ បរិយន្តំ គហេតុំ និព្វានោគធំ ហិ អាវុសោ វិសាខ ព្រហ្មចរិយំ និព្វានបរាយនំ និព្វានបរិយោសានំ អាកង្ខមានោ ចេ [ឱ.ម. ច។ បញ្ហំ អតិក្កមិត្វា គតោសីតិ ឯតស្សត្ថោ។] ត្វំ អាវុសោ វិសាខ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆេយ្យាសិ យថា ច តេ ភគវា ព្យាករោតិ តថា នំ ធារេយ្យាសីតិ។

[១៥៣] អថខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនឹ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ យាវតកោ អហោសិ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា សទ្ធឹ កថាស្សល្លាបោ តំ សព្វំ ភគវតោ អារោចេសិ។ ឯវំ វុត្តេ ភគវា វិសាខំ ឧបាសកំ ឯតទវោច បណ្ឌិតា វិសាខ ធម្មទិន្នា ភិក្ខុនី មហាបញ្ញា វិសាខ ធម្មទិន្នា ភិក្ខុនី មញ្ចេបិ ត្វំ វិសាខ ឯតមត្ថំ បដិបុច្ឆេយ្យាសិ អហម្បិ តំ ឯវមេវ ព្យាករេយ្យំ យថា តំ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ព្យាកតំ ឯសោវេតស្ស [ឱ. ឯសោ ចេវេតស្ស។ ម. ឯសោ ចេវ តស្ស។] អត្ថោ ឯវមេតំ ធារេហីតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនោ វិសាខោ ឧបាសកោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។

ចូឡវេទល្លសុត្តំ ចតុត្ថំ និដ្ឋិតំ។

បញ្ចមំ ចូឡធម្មសមាទានសុត្តំ

[១៥៤] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៥៥] ភគវា ឯតទវោច ចត្តារិមានិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានានិ កតមានិ ចត្តារិ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។

[១៥៦] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ។ សន្តិ ភិក្ខវេ ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ នត្ថិ កាមេសុ ទោសោតិ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជន្តិ។ តេ ខោ [ម. ខោសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] មោលិពន្ធាហិ [ឱ. មោលិពទ្ធាហិ។ ឯត្ថន្តរេ ខរាតិ កត្ថចិ បោត្ថកេ ទិស្សតិ។] បរិព្វាជិកាហិ បរិចារេន្តិ តេ ឯវមាហំសុ កឹសុ នាម តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា កាមេសុ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា កាមានំ បហានមាហំសុ កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេន្តិ សុខោ ឥមិស្សា បរិព្វាជិកាយ តរុណាយ មុទុកាយ លោមសាយ ពាហាយ សម្ផស្សោតិ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជន្តិ។ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជិត្វា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ។ តេ តត្ថ ទុក្ខា តិប្បា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ តេ ឯវមាហំសុ ឥទំ ខោ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា កាមេសុ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា កាមានំ បហានមាហំសុ កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេន្តិ ឥមេ ហិ មយំ កាមហេតុ កាមនិទានំ ទុក្ខា តិប្បា កដុកា វេទនា វេទិយាមាតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ គិម្ហានំ បច្ឆិមេ មាសេ មាលុវាសិបាដិកា ផលេយ្យ។ អថខោ តំ ភិក្ខវេ មាលុវាវីជំ អញ្ញតរស្មឹ សាលមូលេ និបតេយ្យ។ អថខោ ភិក្ខវេ យា តស្មឹ សាលេ អធិវត្ថា ទេវតា សា ភីតា ឧព្វិគ្គា [ឱ.ម. សំវិគ្គា។] សន្តាសំ អាបជ្ជេយ្យ។ អថខោ ភិក្ខវេ តស្មឹ សាលេ អធិវត្ថាយ ទេវតាយ មិត្តាមច្ចា ញាតិសាលោហិតា អារាមទេវតា វនទេវតា រុក្ខទេវតា ឱសធិតិណវនប្បតីសុ អធិវត្ថា ទេវតា សង្គម្ម សមាគម្ម ឯវំ សមស្សាសេយ្យុំ មា ភវំ ភាយិ មា ភវំ ភាយិ អប្បេវនាមេតំ មាលុវាវីជំ មោរោ វា គិលេយ្យ មិគោ វា ខាទេយ្យ ទវឌាហោ [ម. វនឌាហោ។] វា ឌហេយ្យ វនកម្មិកា វា ឧទ្ធរេយ្យុំ ឧបចិកា វា ឧដ្ឋហេយ្យុំ [ម. ឧទ្រហេយ្យុំ។] អវីជំ វា បនស្សាតិ។ អថខោ តំ ភិក្ខវេ មាលុវាវីជំ នេវ មោរោ គិលេយ្យ ន មគោ ខាទេយ្យ ន ទវឌាហោ ឌហេយ្យ ន វនកម្មិកា ឧទ្ធរេយ្យុំ ន ឧបចិកា ឧដ្ឋហេយ្យុំ វីជញ្ច [ឱ. ពីជំ។ ម. ពីជំ វា។] បនស្ស។ តំ បាវុស្សកេន មេឃេន អភិវុដ្ឋំ សម្មទេវ វិរូហេយ្យ។ សាស្ស មាលុវាលតា តរុណា មុទុកា លោមសា វិលម្ពិនី។ សា តំ សាលំ ឧបនិសេវេយ្យ។ អថខោ ភិក្ខវេ តស្មឹ សាលេ អធិវត្ថាយ ទេវតាយ ឯវមស្ស កឹសុ នាម តេ ភោន្តោ មិត្តាមច្ចា ញាតិសាលោហិតា អារាមទេវតា វនទេវតា រុក្ខទេវតា ឱសធិតិណវនប្បតីសុ អធិវត្ថា ទេវតា មាលុវាវីជេ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា សង្គម្ម សមាគម្ម ឯវំ សមស្សាសេសុំ មា ភវំ ភាយិ មា ភវំ ភាយិ អប្បេវ នាមេតំ មាលុវាវីជំ មោរោ វា គិលេយ្យ មគោ វា ខាទេយ្យ ទវឌាហោ វា ឌហេយ្យ វនកម្មិកា វា ឧទ្ធរេយ្យុំ ឧបចិកា វា ឧដ្ឋហេយ្យុំ អវីជំ វា បនស្សាតិ សុខោ ឥមិស្សា មាលុវាលតាយ តរុណាយ មុទុកាយ លោមសាយ វិលម្ពិនិយា សម្ផស្សោតិ។ សា តំ សាលំ អនុបរិវារេយ្យ [ឱ.ម. អនុបរិហរេយ្យ។]។ សា តំ សាលំ អនុបរិវារេត្វា ឧបរិ វិដភឹ ករិត្វា ឱឃនំ ជនេត្វា [ឱ.ម. អនុបរិហរិត្វា ឧបរិវិដភឹ ករេយ្យ ឧបរិ វិដភឹ ករិត្វា ឱឃនំ ជនេយ្យ ឱឃនំ ជនេត្វាតិ ទិស្សន្តិ។]។ យេ តស្ស សាលស្ស មហន្តា មហន្តា ខន្ធា តេ បទាលេយ្យ។ អថខោ ភិក្ខវេ តស្មឹ សាលេ អធិវត្ថាយ ទេវតាយ ឯវមស្ស ឥទំ ខោ តេ ភោន្តោ មិត្តាមច្ចា ញាតិសាលោហិតា អារាមទេវតា វនទេវតា រុក្ខទេវតា ឱសធិតិណវនប្បតីសុ អធិវត្ថា ទេវតា មាលុវាវីជេ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា សង្គម្ម សមាគម្ម ឯវំ សមស្សាសេសុំ មា ភវំ ភាយិ មា ភវំ ភាយិ អប្បេវ នាមេតំ មាលុវាវីជំ មោរោ វា គិលេយ្យ មិគោ វា ខាទេយ្យ ទវឌាហោ វា ឌហេយ្យ វនកម្មិកា វា ឧទ្ធរេយ្យុំ ឧបចិកា វា ឧដ្ឋហេយ្យុំ អវីជំ វា បនស្សាតិ ស្វាហំ [ឱ. យញ្ចាហំ។ ម. យំ ចាហំ។] មាលុវាវីជហេតុ ទុក្ខា តិប្បា កដុកា វេទនា វេទិយាមីតិ។ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ សន្តិ ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ នត្ថិ កាមេសុ ទោសោតិ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជន្តិ។ តេ ខោ មោលិពន្ធាហិ បរិព្វាជិកាហិ បរិចារេន្តិ តេ ឯវមាហំសុ កឹសុ នាម តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា កាមេសុ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា កាមានំ បហានមាហំសុ កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេន្តិ សុខោ ឥមិស្សា បរិព្វាជិកាយ តរុណាយ មុទុកាយ លោមសាយ ពាហាយ សម្ផស្សោតិ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជន្តិ។ តេ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជិត្វា កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ។ តេ តត្ថ ទុក្ខា តិប្បា កដុកា វេទនា វេទិយន្តិ តេ តត្ថ [ឱ.ម. តត្ថាតិ ន ទិស្សតិ។] ឯវមាហំសុ ឥទំ ខោ តេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា កាមេសុ អនាគតភយំ សម្បស្សមានា កាមានំ បហានមាហំសុ កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេន្តិ ឥមេ ហិ មយំ កាមហេតុ កាមនិទានំ ទុក្ខា តិប្បា កដុកា វេទនា វេទិយាមាតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ។

[១៥៧] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ អចេលកោ ហោតិ មុត្តាចារោ ហត្ថាវលេខនោ ន ឯហិភទន្តិកោ ន តិដ្ឋភទន្តិកោ ន អភិហតំ ន ឧទ្ទិស្ស កតំ ន និមន្តនំ សាទិយតិ។ សោ ន កុម្ភិមុខា បដិគ្គណ្ហាតិ ន កឡោបិមុខា បដិគ្គណ្ហាតិ ន ឯឡកមន្តរំ ន មូសលន្តរំ ន ទណ្ឌមន្តរំ [ឱ. ន ទណ្ឌមន្តរំ ន មូសលមន្តរន្តិ ទិស្សតិ។] ន ទ្វិន្នំ ភុញ្ជមានានំ ន គព្ភិនិយា ន បាយមានាយ ន បុរិសន្តរគតាយ ន សង្កិត្តីសុ ន យត្ថ សា ឧបដ្ឋិតោ ហោតិ ន យត្ថ មក្ខិកា សណ្ឌសណ្ឌចារិនី ន មច្ឆំ ន មំសំ ន សុរំ ន មេរយំ ន ថុសោទកំ បិវតិ។ សោ ឯកាគារិកោ វា ហោតិ ឯកាលោបិកោ ទ្វាគារិកោ វា ហោតិ ទ្វាលោបិកោ។បេ។ សត្តាគារិកោ វា ហោតិ សត្តាលោបិកោ ឯកិស្សាបិ ទត្តិយា យាបេតិ ទ្វីហិបិ ទត្តីហិ យាបេតិ។បេ។ សត្តហិបិ ទត្តីហិ យាបេតិ ឯកាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ ទ្វីហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ។បេ។ សត្តាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ ឥតិ ឯវរូបំ អឌ្ឍមាសិកំបិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ សោ សាកភក្ខោ វា ហោតិ សាមាកភក្ខោ វា ហោតិ និវារណភក្ខោ វា ហោតិ ទទ្ទុលភក្ខោ វា ហោតិ ហដភក្ខោ វា ហោតិ កណភក្ខោ វា ហោតិ អាចាមភក្ខោ វា ហោតិ បិញ្ញាកភក្ខោ វា ហោតិ តិណភក្ខោ វា ហោតិ គោមយភក្ខោ វា ហោតិ វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជី។ សោ សាណានិបិ ធារេតិ មសាណានិបិ ធារេតិ ឆវទុស្សានិបិ ធារេតិ បំសុកូលានិបិ ធារេតិ តិរីដានិបិ ធារេតិ អជ្ជិនានិបិ [ម. អជ្ជិនំបិ។] ធារេតិ អជ្ជិនក្ខិបម្បិ [ម. អជ្ជិនក្ខិបំបិ។] ធារេតិ កុសចីរម្បិ ធារេតិ ផលកចីរម្បិ ធារេតិ កេសកម្ពលម្បិ ធារេតិ ឧឡូកបក្ខម្បិ ធារេតិ កេសមស្សុលោចកោបិ ហោតិ កេសមស្សុលោចនានុយោគមនុយុត្តោ ឧព្ភដ្ឋកោបិ ហោតិ អាសនប្បដិក្ខិត្តោបិ ឧក្កុដិកោបិ ហោតិ ឧក្កុដិកប្បធានមនុយុត្តោ កណ្ដកាបស្សយិកោបិ ហោតិ កណ្ដកាបស្សយេ សេយ្យំ កប្បេតិ សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ ឥតិ ឯវរូបំ អនេកវិហិតំ កាយស្ស អាតាបនបរិតាបនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ។

[១៥៨] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ បកតិយា តិព្វរាគជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ រាគជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ បកតិយា តិព្វទោសជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ ទោសជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ បកតិយា តិព្វមោហជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ មោហជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន ផុដ្ឋោ សមានោ [ឱ.ម. ផុដ្ឋោ សមានោតិ ន ទិស្សតិ។] អស្សុមុខោបិ រោទមានោ បរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ។

[១៥៩] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ បកតិយា ន តិព្វរាគជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ ន រាគជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ បកតិយា ន តិព្វទោសជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ ន ទោសជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ បកតិយា ន តិព្វមោហជាតិកោ ហោតិ សោ អភិក្ខណំ ន មោហជំ ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។ ឥមានិ ខោ ភិក្ខវេ ចត្តារិ ធម្មសមាទានានីតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

ចូឡធម្មសមាទានសុត្តំ បញ្ចមំ និដ្ឋិតំ។

ឆដ្ឋំ មហាធម្មសមាទានសុត្តំ

[១៦០] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៦១] ភគវា ឯតទវោច យេភុយ្យេន ភិក្ខវេ សត្តា ឯវំកាមា ឯវំឆន្ទា ឯវំអធិប្បាយា អហោ វត អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ ធម្មាតិ ទិស្សតិ។] បរិហាយេយ្យុំ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ ធម្មាតិ ទិស្សតិ។] អភិវឌ្ឍេយ្យុន្តិ តេសំ ភិក្ខវេ សត្តានំ ឯវំកាមានំ ឯវំឆន្ទានំ ឯវំអធិប្បាយានំ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តត្រ តុម្ហេ ភិក្ខវេ តំ កិស្ស ហេតុ បច្ចេថាតិ។ ភគវំមូលកា នោ ភន្តេ ធម្មា ភគវំនេត្តិកា ភគវំបដិសរណា សាធុ វត ភន្តេ ភគវន្តំយេវ បដិភាតុ ឯតស្ស ភាសិតស្ស អត្ថោ ភគវតោ សុត្វា ភិក្ខូ ធារេស្សន្តីតិ។ តេនហិ ភិក្ខវេ សុណាថ សាធុកំ មនសិករោថ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភន្តេតិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៦២] ភគវា ឯតទវោច ឥធ ភិក្ខវេ អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ អរិយានំ អទស្សាវី អរិយធម្មស្ស អកោវិទោ អរិយធម្មេ អវិនីតោ សប្បុរិសានំ អទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស អកោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ អវិនីតោ សេវិតព្វេ ធម្មេ ន ជានាតិ អសេវិតព្វេ ធម្មេ ន ជានាតិ ភជិតព្វេ ធម្មេ ន ជានាតិ អភជិតព្វេ ធម្មេ ន ជានាតិ។ សោ សេវិតព្វេ ធម្មេ អជានន្តោ អសេវិតព្វេ ធម្មេ អជានន្តោ ភជិតព្វេ ធម្មេ អជានន្តោ អភជិតព្វេ ធម្មេ អជានន្តោ អសេវិតព្វេ ធម្មេ សេវតិ សេវិតព្វេ ធម្មេ ន សេវតិ អភជិតព្វេ ធម្មេ ភជតិ ភជិតព្វេ ធម្មេ ន ភជតិ។ តស្ស អសេវិតព្វេ ធម្មេ សេវតោ សេវិតព្វេ ធម្មេ អសេវតោ អភជិតព្វេ ធម្មេ ភជតោ ភជិតព្វេ ធម្មេ អភជតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ អវិទ្ទសុនោ។ សុតវា ច ខោ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ អរិយានំ ទស្សាវី អរិយធម្មស្ស កោវិទោ អរិយធម្មេ សុវិនីតោ សប្បុរិសានំ ទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស កោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ សុវិនីតោ សេវិតព្វេ ធម្មេ ជានាតិ [ឱ. បជានាតិ។] អសេវិតព្វេ ធម្មេ ជានាតិ [ឱ. បជានាតិ។] ភជិតព្វេ ធម្មេ ជានាតិ [ឱ. បជានាតិ។] អភជិតព្វេ ធម្មេ ជានាតិ [ឱ. បជានាតិ។]។ សោ សេវិតព្វេ ធម្មេ ជានន្តោ អសេវិតព្វេ ធម្មេ ជានន្តោ ភជិតព្វេ ធម្មេ ជានន្តោ អភជិតព្វេ ធម្មេ ជានន្តោ អសេវិតព្វេ ធម្មេ ន សេវតិ សេវិតព្វេ ធម្មេ សេវតិ អភជិតព្វេ ធម្មេ ន ភជតិ ភជិតព្វេ ធម្មេ ភជតិ។ តស្ស អសេវិតព្វេ ធម្មេ អសេវតោ សេវិតព្វេ ធម្មេ សេវតោ អភជិតព្វេ ធម្មេ អភជតោ ភជិតព្វេ ធម្មេ ភជតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ វិទ្ទសុនោតិ [ឱ.ម. ឥតិសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។]។

[១៦៣] ចត្តារិមានិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានានិ កតមានិ ចត្តារិ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ អត្ថិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។

[១៦៤] តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ តំ អវិទ្ធា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកន្តិ។ តំ អវិទ្ធា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានន្តោ តំ សេវតិ តំ ន បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ សេវតោ តំ អបរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ អវិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ តំ អវិទ្ធា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកន្តិ។ តំ អវិទ្ធា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានន្តោ តំ សេវតិ តំ ន បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ សេវតោ តំ អបរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ អវិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ តំ អវិទ្វា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកន្តិ។ តំ អវិទ្វា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានន្តោ តំ សេវតិ តំ ន បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ សេវតោ តំ អបរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ អវិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ តំ អវិទ្វា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកន្តិ។ តំ អវិទ្វា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានន្តោ តំ សេវតិ តំ ន បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ សេវតោ តំ អបរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ អវិទ្ទសុនោតិ។

[១៦៥] តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកន្តិ។ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានន្តោ តំ ន សេវតិ តំ បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ អសេវតោ បរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ វិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកន្តិ។ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានន្តោ តំ ន សេវតិ តំ បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ អសេវតោ តំ បរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ វិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកន្តិ។ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានន្តោ តំ ន សេវតិ តំ បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ សេវតោ តំ បរិវជ្ជយតោ [ឱ.ម. តំ សេវតោ តំ អបរិវជ្ជយតោ ទិស្សតិ។] អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ វិទ្ទសុនោតិ។ តត្រ ភិក្ខវេ យមិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានាតិ ឥទំ ខោ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកន្តិ។ តំ វិទ្វា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានន្តោ តំ ន សេវតិ តំ បរិវជ្ជេតិ។ តស្ស តំ អសេវតោ តំ បរិវជ្ជយតោ អនិដ្ឋា អកន្តា អមនាបា ធម្មា បរិហាយន្តិ ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ តំ កិស្ស ហេតុ ឯវំ ហេតំ ភិក្ខវេ ហោតិ យថាតំ វិទ្ទសុនោតិ។

[១៦៦] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន បាណាតិបាតី ហោតិ បាណាតិបាតប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អទិន្នាទាយី ហោតិ អទិន្នាទានប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន កាមេសុ មិច្ឆាចារី ហោតិ កាមេសុ មិច្ឆាចារប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន មុសាវាទី ហោតិ មុសាវាទប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន បិសុណវាចោ [ឱ.ម. បិសុណាវាចោ។] ហោតិ បិសុណវាចប្បច្ចយា [ឱ.ម. បិសុណាវាចាបច្ចយា។] ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន ផរុសវាចោ [ឱ.ម. ផរុសាវាចោ។] ហោតិ ផរុសវាចប្បច្ចយា [ឱ.ម. ផរុសាវាចាបច្ចយា។] ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន សម្ផប្បលាបី ហោតិ សម្ផប្បលាបប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អភិជ្ឈាលុ ហោតិ អភិជ្ឈាបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន ព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ ព្យាបាទប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន មិច្ឆាទិដ្ឋិ ហោតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ។

[១៦៧] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន បាណាតិបាតី ហោតិ បាណាតិបាតប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន អទិន្នាទាយី ហោតិ អទិន្នាទានប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន កាមេសុ មិច្ឆាចារី ហោតិ កាមេសុ មិច្ឆាចារប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន មុសាវាទី ហោតិ មុសាវាទប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន បិសុណវាចោ ហោតិ បិសុណវាចប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន ផរុសវាចោ ហោតិ ផរុសវាចប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន សម្ផប្បលាបី ហោតិ សម្ផប្បលាបប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន អភិជ្ឈាលុ ហោតិ អភិជ្ឈាបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន ព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ ព្យាបាទប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន មិច្ឆាទិដ្ឋិ ហោតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ។

[១៦៨] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ បាណាតិបាតា វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ អទិន្នាទានា វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន កាមេសុ មិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ហោតិ កាមេសុ មិច្ឆាចារា វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ មុសាវាទា វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ បិសុណាយ វាចាយ វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ ផរុសាយ វាចាយ វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ សម្ផប្បលាបា វេរមណីបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ។ អនភិជ្ឈាបច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ អព្យាបាទប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ សម្មាទិដ្ឋិប្បច្ចយា ច ទុក្ខំ ទោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ។

[១៦៩] កតមញ្ច ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។ ឥធ ភិក្ខវេ ឯកច្ចោ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ បាណាតិបាតា វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ អទិន្នាទានា វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន កាមេសុ មិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ហោតិ កាមេសុ មិច្ឆាចារា វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ មុសាវាទា វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ បិសុណាយ វាចាយ វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ ផរុសាយ វាចាយ វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ សម្ផប្បលាបា វេរមណីបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ អនភិជ្ឈាបច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ អព្យាបាទប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សហាបិ សុខេន សហាបិ សោមនស្សេន សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ សម្មាទិដ្ឋិប្បច្ចយា ច សុខំ សោមនស្សំ បដិសំវេទេតិ។ សោ កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ។ ឥទំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។ ឥមានិ ខោ ភិក្ខវេ ចត្តារិ ធម្មសមាទានានិ។

[១៧០] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ តិត្តិកាលាពុ [ឱ.ម. តិត្តកាលាពុ។] វិសេន សំសដ្ឋោ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ជីវិតុកាមោ អមរិតុកាមោ សុខកាមោ ទុក្ខប្បដិកូលោ។ តមេនំ ឯវំ វទេយ្យុំ អម្ភោ បុរិស អយំ តិត្តិកាលាពុ វិសេន សំសដ្ឋោ សចេ អាកង្ខសិ បិវ តស្ស តំ បិវតោ [ឱ. តេ បិវតោ។] ចេវ ន ឆាទេស្សតិ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា [ឱ. បិត្វា។] ច បន មរណំ វា និគ្គច្ឆសិ មរណមត្តំ វា ទុក្ខន្តិ។ សោ តំ អប្បដិសង្ខាយ បិវេយ្យ នប្បដិនិស្សជ្ជេយ្យ តស្ស តំ បិវតោ ចេវ ន ឆាទេយ្យ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន មរណំ វា និគ្គច្ឆេយ្យ មរណមត្តំ វា ទុក្ខំ តថូបមាហំ ភិក្ខវេ ឥមំ ធម្មសមាទានំ វទាមិ យទិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខញ្ចេវ អាយតិញ្ច ទុក្ខវិបាកំ។

[១៧១] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ អាបានីយកំសោ វណ្ណសម្បន្នោ គន្ធសម្បន្នោ រសសម្បន្នោ សោ ច ខោ វិសេន សំសដ្ឋោ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ជីវិតុកាមោ អមរិតុកាមោ សុខកាមោ ទុក្ខប្បដិកូលោ។ តមេនំ ឯវំ វទេយ្យុំ អម្ភោ បុរិស [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ អយន្តិ ទិស្សតិ។] អាបានីយកំសោ វណ្ណសម្បន្នោ គន្ធសម្បន្នោ រសសម្បន្នោ សោ ច ខោ វិសេន សំសដ្ឋោ សចេ អាកង្ខសិ បិវ តស្ស តំ បិវតោ ហិ ខោ ឆាទេស្សតិ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន មរណំ វា និគ្គច្ឆសិ មរណមត្តំ វា ទុក្ខន្តិ។ សោ តំ អប្បដិសង្ខាយ បិវេយ្យ នប្បដិនិស្សជ្ជេយ្យ តស្ស តំ បិវតោ ហិ ខោ ឆាទេយ្យ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន មរណំ វា និគ្គច្ឆេយ្យ មរណមត្តំ វា ទុក្ខំ តថូបមាហំ ភិក្ខវេ ឥមំ ធម្មសមាទានំ វទាមិ យទិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខំ អាយតឹ ទុក្ខវិបាកំ។

[១៧២] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ បូតិមុត្តំ នានាភេសជ្ជេហិ សំសដ្ឋំ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ បណ្ឌុករោគី។ តមេនំ ឯវំ វទេយ្យុំ អម្ភោ បុរិស ឥទំ បូតិមុត្តំ នានាភេសជ្ជេហិ សំសដ្ឋំ សចេ អាកង្ខសិ បិវ តស្ស តំ បិវតោ ហិ ខោ នច្ឆាទេស្សតិ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន សុខី ភវិស្សតីតិ។ សោ តំ បដិសង្ខាយ បិវេយ្យ នប្បដិនិស្សជ្ជេយ្យ តស្ស តំ បិវតោ ចេវ [ឱ.ម. ហិ ខោ។] នច្ឆាទេយ្យ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន សុខី អស្ស តថូបមាហំ ភិក្ខវេ ឥមំ ធម្មសមាទានំ វទាមិ យទិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នទុក្ខំ អាយតឹ សុខវិបាកំ។

[១៧៣] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ ទធិ ច មធុ ច សប្បិ ច ផាណិតញ្ច [ឱ.ម. ទធិញ្ច មធុញ្ច សប្បិញ្ច ផាណិតញ្ច។] ឯកជ្ឈំ សំសដ្ឋំ។ អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ លោហិតបក្ខន្ទិកោ។ តមេនំ ឯវំ វទេយ្យុំ អម្ភោ បុរិស ឥទំ ទធិ ច មធុ ច សប្បិ ច ផាណិតញ្ច ឯកជ្ឈំ សំសដ្ឋំ សចេ អាកង្ខសិ បិវ តស្ស តេ បិវតោ ចេវ ឆាទេស្សតិ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន សុខី ភវិស្សតីតិ។ សោ តំ បដិសង្ខាយ បិវេយ្យ នប្បដិនិស្សជ្ជេយ្យ តស្ស តំ បិវតោ ចេវ ឆាទេយ្យ វណ្ណេនបិ គន្ធេនបិ រសេនបិ បិវិត្វា ច បន សុខី អស្ស តថូបមាហំ ភិក្ខវេ ឥមំ ធម្មសមាទានំ វទាមិ យទិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ។

[១៧៤] សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ សរទសមយេ វិទ្ធេ វិគតវលាហកេ ទេវេ អាទិច្ចោ នភំ អព្ភុស្សក្កមានោ សព្វំ អាកាសគតំ តមគតំ អភិវិហច្ច ភាសតិ ច តបតិ ច វិរោចតិ ច ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ យទិទំ ធម្មសមាទានំ បច្ចុប្បន្នសុខញ្ចេវ អាយតិញ្ច សុខវិបាកំ តទញ្ញេ បុថុស្សមណព្រាហ្មណបរប្បវាទេ អភិវិហច្ច ភាសតិ ច តបតិ ច វិរោចតិ ចាតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

មហាធម្មសមាទានសុត្តំ ឆដ្ឋំ និដ្ឋិតំ។

សត្តមំ វីមំសកសុត្តំ

[១៧៥] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៧៦] ភគវា ឯតទវោច វីមំសកេន ភិក្ខវេ ភិក្ខុនា បរស្ស ចេតោបរិយាយំ អជានន្តេន តថាគតេ សមន្នេសនា កាតព្វា សម្មាសម្ពុទ្ធោ វា នោ វា ឥតិ វិញ្ញាណាយាតិ។ ភគវំមូលកា នោ ភន្តេ ធម្មា ភគវំនេត្តិកា ភគវំបដិសរណា សាធុ វត ភន្តេ ភគវន្តំយេវ បដិភាតុ ឯតស្ស ភាសិតស្ស អត្ថោ ភគវតោ សុត្វា ភិក្ខូ ធារេស្សន្តីតិ។ តេនហិ ភិក្ខវេ សុណាថ សាធុកំ មនសិករោថ ភាសិស្សាមីតិ។ ឯវំ ភន្តេតិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៧៧] ភគវា ឯតទវោច វីមំសកេន ភិក្ខវេ ភិក្ខុនា បរស្ស ចេតោបរិយាយំ អជានន្តេន ទ្វីសុ ធម្មេសុ តថាគតោ សមន្នេសិតព្វោ ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យេសុ ធម្មេសុ យេ សង្កិលិដ្ឋា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ សង្កិលិដ្ឋា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ។ យតោ នំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ សង្កិលិដ្ឋា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ តតោ នំ ឧត្តរឹ សមន្នេសតិ យេ វីតិមិស្សា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ វីតិមិស្សា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ។ យតោ នំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ វីតិមិស្សា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ តតោ នំ ឧត្តរឹ សមន្នេសតិ យេ វោទាតា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ វោទាតា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ តេ តថាគតស្សាតិ។ យតោ នំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ យេ វោទាតា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ តេ តថាគតស្សាតិ តតោ នំ ឧត្តរឹ សមន្នេសតិ ទីឃរត្តំ សមាបន្នោ អយមាយស្មា ឥមំ កុសលំ ធម្មំ ឧទាហុ ឥត្តរសមាបន្នោតិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ ទីឃរត្តំ សមាបន្នោ អយមាយស្មា ឥមំ កុសលំ ធម្មំ នាយមាយស្មា ឥត្តរសមាបន្នោតិ។ យតោ នំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ ទីឃរត្តំ សមាបន្នោ អយមាយស្មា ឥមំ កុសលំ ធម្មំ នាយមាយស្មា ឥត្តរសមាបន្នោតិ តតោ នំ ឧត្តរឹ សមន្នេសតិ ញាតជ្ឈាបន្នោ [ឱ. ញត្ថជ្ឈាបន្នោ។] អយមាយស្មា ភិក្ខុ យសប្បត្តោ [ឱ. យសម្បត្តោ។] សំវិជ្ជន្តស្ស ឥធេកច្ចេ អាទីនវាតិ។ ន តាវ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ ឥធេកច្ចេ អាទីនវា សំវិជ្ជន្តិ យាវ ន ញាតជ្ឈាបន្នោ ហោតិ យសប្បត្តោ។ យតោ ច ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ញាតជ្ឈាបន្នោ ហោតិ យសប្បត្តោ អថស្ស ឥធេកច្ចេ អាទីនវា សំវិជ្ជន្តិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ ញាតជ្ឈាបន្នោ អយមាយស្មា ភិក្ខុ យសប្បត្តោ នាស្ស ឥធេកច្ចេ អាទីនវា សំវិជ្ជន្តីតិ។ យតោ នំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ ញាតជ្ឈាបន្នោ អយមាយស្មា ភិក្ខុ យសប្បត្តោ នាស្ស ឥធេកច្ចេ អាទីនវា សំវិជ្ជន្តីតិ តតោ នំ ឧត្តរឹ សមន្នេសតិ អភយូបរតោ អយមាយស្មា នាយមាយស្មា ភយូបរតោ វីតរាគត្តា កាមេ ន សេវតិ ខយា រាគស្សាតិ។ តមេនំ សមន្នេសមានោ ឯវំ ជានាតិ អភយូបរតោ អយមាយស្មា នាយមាយស្មា ភយូបរតោ វីតរាគត្តា កាមេ ន សេវតិ ខយា រាគស្សាតិ។ តញ្ចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុំ បរេ ឯវំ បុច្ឆេយ្យុំ កេ បនាយស្មតោ អាការា កេ អន្វយា យេនាយស្មា ឯវំ វទេសិ អភយូបរតោ អយមាយស្មា នាយមាយស្មា ភយូបរតោ វីតរាគត្តា កាមេ ន សេវតិ ខយា រាគស្សាតិ។ សម្មា ព្យាករមានោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឯវំ ព្យាករេយ្យ តថា ហិ បន អយមាយស្មា សង្ឃេ វា វិហរន្តោ ឯកោ វា វិហរន្តោ យេ ច តត្ថ សុគតា យេ ច តត្ថ ទុគ្គតា យេ ច តត្ថ គណមនុសាសន្តិ យេ ច ឥធេកច្ចេ អាមិសេសុ សន្ទិស្សន្តិ យេ ច ឥធេកច្ចេ អាមិសេន អនុបលិត្តា នាយមាយស្មា តំ តេន អវជានាតិ។ សម្មុខា ខោ បន មេតំ ភគវតោ សុតំ សម្មុខា បដិគ្គហិតំ អភយូបរតោហមស្មិ នាហមស្មិ ភយូបរតោ វីតរាគត្តា កាមេន សេវាមិ ខយា រាគស្សាតិ។

[១៧៨] តត្រ ភិក្ខវេ តថាគតោ [ឱ.ម. តថាគតោ វ។] ឧត្តរឹ បដិបុច្ឆិតព្វោ យេ សង្កិលិដ្ឋា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ ព្យាករមានោ ភិក្ខវេ តថាគតោ ឯវំ ព្យាករេយ្យ យេ សង្កិលិដ្ឋា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ។ យេ វីតិមិស្សា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ ព្យាករមានោ ភិក្ខវេ តថាគតោ ឯវំ ព្យាករេយ្យ យេ វីតិមិស្សា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ន តេ តថាគតស្ស សំវិជ្ជន្តីតិ។ យេ វោទាតា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ វា តេ តថាគតស្ស នោ វាតិ។ ព្យាករមានោ ភិក្ខវេ តថាគតោ ឯវំ ព្យាករេយ្យ យេ វោទាតា ចក្ខុសោតវិញ្ញេយ្យា ធម្មា សំវិជ្ជន្តិ តេ តថាគតស្ស ឯតបថោហមស្មិ ឯតគោចរោ នោ ច តេន តម្មយោតិ។ ឯវំវាទឹ ខោ ភិក្ខវេ សត្ថារំ អរហតិ សាវកោ ឧបសង្កមិតុំ ធម្មស្សវនាយ តស្ស សត្ថា ធម្មំ ទេសេតិ ឧត្តរុត្តរឹ បណីតប្បណីតំ កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគំ យថាយថា ខោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ សត្ថា ធម្មំ ទេសេតិ ឧត្តរុត្តរឹ បណីតប្បណីតំ កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគំ តថាតថា សោ តស្មឹ ធម្មេ អភិញ្ញាយ ឥធេកច្ចំ ធម្មំ ធម្មេសុ និដ្ឋង្គច្ឆតិ សត្ថរិ បសីទតិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគវា ស្វាក្ខាតោ ភគវតា ធម្មោ សុប្បដិបន្នោ សង្ឃោតិ។ តញ្ចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុំ បុនេវំ បុច្ឆេយ្យុំ កេ បនាយស្មតោ អាការា កេ អន្វយា យេនាយស្មា ឯវំ វទេសិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគវា ស្វាក្ខាតោ ភគវតា ធម្មោ សុប្បដិបន្នោ សង្ឃោតិ។ សម្មា ព្យាករមានោ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឯវំ ព្យាករេយ្យ ឥធាហំ អាវុសោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹ ធម្មស្សវនាយ តស្ស មេ ភគវា ធម្មំ ទេសេតិ ឧត្តរុត្តរឹ បណីតប្បណីតំ កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគំ យថាយថា មេ អាវុសោ ភគវា ធម្មំ ទេសេតិ ឧត្តរុត្តរឹ បណីតប្បណីតំ កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគំ តថាតថាហំ តស្មឹ ធម្មេ អភិញ្ញាយ ឥធេកច្ចំ ធម្មំ ធម្មេសុ និដ្ឋង្គមំ សត្ថរិ បសីទឹ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគវា ស្វាក្ខាតោ ភគវតា ធម្មោ សុប្បដិបន្នោ សង្ឃោតិ។

[១៧៩] យស្ស កស្សចិ ភិក្ខវេ ឥមេហិ អាការេហិ ឥមេហិ បទេហិ ឥមេហិ ព្យញ្ជនេហិ តថាគតេ សទ្ធា និវិដ្ឋា ហោតិ មូលជាតា បតិដ្ឋាជាតា [ឱ. បតិដ្ឋិតា។ ម. បតិដ្ឋា។] អយំ វុច្ចតិ ភិក្ខវេ អាការវតី សទ្ធា ទស្សនមូលិកា ទឡ្ហា អសំហារិយា សមណេន វា ព្រាហ្មណេន វា ទេវេន វា មារេន វា ព្រហ្មុនា វា កេនចិ វា លោកស្មឹ។ ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ តថាគតេ ធម្មសមន្នេសនា ហោតិ ឯវញ្ច បន តថាគតោ ធម្មតោ [ឱ.ម. ធម្មតា។] សុសមន្និដ្ឋោ ហោតីតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

វីមំសកសុត្តំ សត្តមំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋមំ កោសម្ពិយសុត្តំ

[១៨០] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន កោសម្ពិយំ ភិក្ខូ ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរន្តិ តេ ន ចេវ អញ្ញមញ្ញំ សញ្ញាបេន្តិ ន ច សញ្ញត្តឹ ឧបេន្តិ ន ច អញ្ញមញ្ញំ និជ្ឈាបេន្តិ ន ច និជ្ឈត្តឹ ឧបេន្តិ។ អថខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច ឥធ ភន្តេ កោសម្ពិយំ ភិក្ខូ ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរន្តិ តេ ន ចេវ អញ្ញមញ្ញំ សញ្ញាបេន្តិ ន ច សញ្ញត្តឹ ឧបេន្តិ ន ច អញ្ញមញ្ញំ និជ្ឈាបេន្តិ ន ច និជ្ឈត្តឹ ឧបេន្តីតិ។ អថខោ ភគវា អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អាមន្តេសិ ឯហិ ត្វំ ភិក្ខុ មម វចនេន តេ ភិក្ខូ អាមន្តេហិ សត្ថា វោ អាយស្មន្តេ [ឱ. សត្ថាយស្មន្តេតិ ទិស្សតិ។] អាមន្តេតីតិ [ម. អាមន្តេសីតិ។]។ ឯវំ ភន្តេតិ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតោ បដិស្សុត្វា យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច សត្ថា អាយស្មន្តេ អាមន្តេតីតិ។ ឯវមាវុសោតិ ខោ តេ ភិក្ខូ តស្ស ភិក្ខុនោ បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។

[១៨១] ឯកមន្តំ និសិន្នេ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវា ឯតទវោច សច្ចំ កិរ តុម្ហេ ភិក្ខវេ ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរថ តេ ន ចេវ អញ្ញមញ្ញំ សញ្ញាបេថ ន ច សញ្ញត្តឹ ឧបេថ ន ច អញ្ញមញ្ញំ និជ្ឈាបេថ ន ច និជ្ឈត្តឹ ឧបេថាតិ។ ឯវំ ភន្តេតិ [ឱ.ម. ឥតិសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។]។ តំ កឹ មញ្ញថ ភិក្ខវេ យស្មឹ តុម្ហេ សមយេ ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរថ អបិ នុ តុម្ហាកំ តស្មឹ សមយេ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ វចីកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ចាតិ។ នោ ហេតំ ភន្តេ។ ឥតិ កិរ ភិក្ខវេ យស្មឹ តុម្ហេ សមយេ ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរថ នេវ តុម្ហាកំ តស្មឹ សមយេ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច ន មេត្តំ វចីកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច ន មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច អថ កិញ្ចិរហិ តុម្ហេ មោឃបុរិសា កឹ ជានន្តា កឹបស្សន្តា ភណ្ឌនជាតា កលហជាតា វិវាទាបន្នា អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តា វិហរថ តេ ន ចេវ អញ្ញមញ្ញំ សញ្ញាបេថ ន ច សញ្ញត្តឹ ឧបេថ ន ច អញ្ញមញ្ញំ និជ្ឈាបេថ ន ច និជ្ឈត្តឹ ឧបេថ តញ្ហិ តុម្ហាកំ មោឃបុរិសា ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ។

[១៨២] អថខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ឆយិមេ ភិក្ខវេ ធម្មា សារាណីយា បិយករណា គរុករណា សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តន្តិ។ កតមេ ឆ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ មេត្តំ កាយកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ មេត្តំ វចីកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុនោ មេត្តំ មនោកម្មំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតិ សព្រហ្មចារីសុ អាវី ចេវ រហោ ច អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ [ម. ភិក្ខុនោ។] យេ តេ លាភា ធម្មិកា ធម្មលទ្ធា អន្តមសោ បត្តបរិយាបន្នមត្តំបិ តថារូបេហិ លាភេហិ អប្បដិវិភត្តភោគី ហោតិ សីលវន្តេហិ សព្រហ្មចារីហិ សាធារណភោគី អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យានិ តានិ សីលានិ អក្ខណ្ឌានិ អច្ឆិទ្ទានិ អសពលានិ អកម្មាសានិ ភុជិស្សានិ វិញ្ញូបសដ្ឋានិ អបរាមដ្ឋានិ សមាធិសំវត្តនិកានិ តថារូបេសុ សីលេសុ សីលសាមញ្ញគតោ វិហរតិ សព្រហ្មចារីហិ អាវី ចេវ រហោ ច អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ បុន ចបរំ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ យាយំ ទិដ្ឋិ អរិយា និយ្យានិកា និយ្យាតិ តក្ករស្ស សម្មា ទុក្ខក្ខយាយ តថារូបាយ ទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិសាមញ្ញគតោ វិហរតិ សព្រហ្មចារីហិ អាវី ចេវ រហោ ច អយម្បិ ធម្មោ សារាណីយោ បិយករណោ គរុករណោ សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តតិ។ ឥមេ ខោ ភិក្ខវេ ឆ សារាណីយា ធម្មា បិយករណា គរុករណា សង្គហាយ អវិវាទាយ សាមគ្គិយា ឯកីភាវាយ សំវត្តន្តិ។ ឥមេសំ ខោ ភិក្ខវេ ឆន្នំ សារាណីយានំ ធម្មានំ ឯតំ អគ្គំ ឯតំ សង្គាហិកំ ឯតំ សង្ឃាដនិយំ [ឱ.ម. សង្ឃាដនិកន្តិ ទិស្សតិ។] យទិទំ យាយំ ទិដ្ឋិ អរិយា និយ្យានិកា និយ្យាតិ តក្ករស្ស សម្មា ទុក្ខក្ខយាយ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ កូដាគារស្ស ឯតំ អគ្គំ ឯតំ សង្គាហិកំ ឯតំ សង្ឃាដនិយំ យទិទំ កូដំ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ឥមេសំ ឆន្នំ សារាណីយានំ ធម្មានំ ឯតំ អគ្គំ ឯតំ សង្គាហិកំ ឯតំ សង្ឃាដនិយំ យទិទំ យាយំ ទិដ្ឋិ អរិយា និយ្យានិកា និយ្យាតិ តក្ករស្ស សម្មា ទុក្ខក្ខយាយ។

[១៨៣] កថញ្ច ភិក្ខវេ យាយំ ទិដ្ឋិ អរិយា និយ្យានិកា និយ្យាតិ តក្ករស្ស សម្មា ទុក្ខក្ខយាយ។ ឥធ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ អរញ្ញគតោ វា រុក្ខមូលគតោ វា សុញ្ញាគារគតោ វា ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ អត្ថិ នុ ខោ មេ តំ បរិយុដ្ឋានំ អជ្ឈត្តំ អប្បហីនំ យេនាហំ បរិយុដ្ឋានេន បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ យថាភូតំ នប្បជានេយ្យំ ន បស្សេយ្យន្តិ [ឱ.ម. ន ជានេយ្យំ ន បស្សេយ្យន្តីតិ ទិស្សន្តិ។]។ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ កាមរាគបរិយុដ្ឋិតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ព្យាបាទបរិយុដ្ឋិតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ថីនមិទ្ធបរិយុដ្ឋិតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចបរិយុដ្ឋិតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ វិចិកិច្ឆាបរិយុដ្ឋិតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ឥធលោកចិន្តាយ បសុតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ បរលោកចិន្តាយ បសុតោ ហោតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សចេ ភិក្ខវេ ភិក្ខុ ភណ្ឌនជាតោ កលហជាតោ វិវាទាបន្នោ អញ្ញមញ្ញំ មុខសត្តីហិ វិតុទន្តោ វិហរតិ បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ វ ហោតិ សោ ឯវំ បជានាតិ នត្ថិ ខោ មេ តំ បរិយុដ្ឋានំ អជ្ឈត្តំ អប្បហីនំ យេនាហំ បរិយុដ្ឋានេន បរិយុដ្ឋិតចិត្តោ យថាភូតំ នប្បជានេយ្យំ ន បស្សេយ្យំ សុបណិហិតំ មេ មានសំ សច្ចានំ ពោធាយាតិ។ ឥទមស្ស បឋមំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៤] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ ឥមំ នុ ខោ អហំ ទិដ្ឋឹ អាសេវន្តោ ភាវេន្តោ ពហុលីករោន្តោ លភាមិ បច្ចត្តំ សមថំ លភាមិ បច្ចត្តំ និព្វុតិន្តិ។ សោ ឯវំ បជានាតិ ឥមំ ខោ អហំ ទិដ្ឋឹ អាសេវន្តោ ភាវេន្តោ ពហុលីករោន្តោ លភាមិ បច្ចត្តំ សមថំ លភាមិ បច្ចត្តំ និព្វុតិន្តិ។ ឥទមស្ស ទុតិយំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៥] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ យថារូបាយាហំ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោ អត្ថិ នុខោ ឥតោ ពហិទ្ធា អញ្ញោ សមណោ វា ព្រាហ្មណោ វា តថារូបាយ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោតិ។ សោ ឯវំ បជានាតិ យថារូបាយាហំ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោ នត្ថិ ឥតោ ពហិទ្ធា អញ្ញោ សមណោ វា ព្រាហ្មណោ វា តថារូបាយ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោតិ។ ឥទមស្ស តតិយំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៦] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ យថារូបាយ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ធម្មតាយ សមន្នាគតោតិ។ កថំរូបាយ ច ភិក្ខវេ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ធម្មតា ឯសា ភិក្ខវេ ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស កិញ្ចាបិ តថារូបឹ អាបត្តឹ អាបជ្ជតិ យថារូបាយ អាបត្តិយា វុដ្ឋានំ បញ្ញាយតិ អថខោ នំ ខិប្បមេវ សត្ថរិ វា វិញ្ញូសុ វា សព្រហ្មចារីសុ ទេសេតិ វិវរតិ ឧត្តានីករោតិ ទេសេត្វា វិវរិត្វា ឧត្តានីកត្វា អាយតឹ សំវរំ អាបជ្ជតិ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ ទហរោ កុមារោ មន្ទោ ឧត្តានសេយ្យកោ ហត្ថេន វា បាទេន វា អង្គារំ អក្កមិត្វា ខិប្បមេវ បដិសំហរតិ ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ធម្មតា ឯសា ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស កិញ្ចាបិ តថារូបឹ អាបត្តឹ អាបជ្ជតិ យថារូបាយ អាបត្តិយា វុដ្ឋានំ បញ្ញាយតិ អថខោ នំ ខិប្បមេវ សត្ថរិ វា វិញ្ញូសុ វា សព្រហ្មចារីសុ ទេសេតិ វិវរតិ ឧត្តានីករោតិ ទេសេត្វា វិវរិត្វា ឧត្តានីកត្វា អាយតឹ សំវរំ អាបជ្ជតិ។ សោ ឯវំ បជានាតិ យថារូបាយ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ធម្មតាយ សមន្នាគតោតិ។ ឥទមស្ស ចតុត្ថំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៧] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ យថារូបាយ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ធម្មតាយ សមន្នាគតោតិ។ កថំរូបាយ ច ភិក្ខវេ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ធម្មតា ឯសា ភិក្ខវេ ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស កិញ្ចាបិ យានិ តានិ សព្រហ្មចារីនំ ឧច្ចាវចានិ កឹករណីយានិ តត្ថ ឧស្សុក្កំ អាបន្នោ ហោតិ អថខ្វស្ស តិព្វាបេក្ខា ហោតិ អធិសីលសិក្ខាយ អធិចិត្តសិក្ខាយ អធិប្បញ្ញាសិក្ខាយ។ សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ គាវី តរុណវច្ឆា ថព្ភញ្ច [ឱ. ថម្ពញ្ច។ ម. តថព្ភញ្ច។] អាលុប្បតិ វច្ឆកញ្ច អបចិនតិ [ឱ. អបវីណតិ។ ម. អបប្បវីនតិ។] ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ ធម្មតា ឯសា ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស កិញ្ចាបិ យានិ តានិ សព្រហ្មចារីនំ ឧច្ចាវចានិ កឹករណីយានិ តត្ថ ឧស្សុក្កំ អាបន្នោ ហោតិ អថខ្វស្ស តិព្វាបេក្ខា ហោតិ អធិសីលសិក្ខាយ អធិចិត្តសិក្ខាយ អធិប្បញ្ញាសិក្ខាយ។ សោ ឯវំ បជានាតិ យថារូបាយ ធម្មតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ធម្មតាយ សមន្នាគតោតិ។ ឥទមស្ស បញ្ចមំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៨] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ យថារូបាយ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ពលតាយ សមន្នាគតោតិ។ កថំរូបាយ ច ភិក្ខវេ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ពលតា ឯសា ភិក្ខវេ ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស យំ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ ទេសិយមានេ អដ្ឋិកត្វា មនសិកត្វា សព្វចេតសោ សមន្នាហរិត្វា ឱហិតសោតោ ធម្មំ សុណាតិ។ សោ ឯវំ បជានាតិ យថារូបាយ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ពលតាយ សមន្នាគតោតិ។ ឥទមស្ស ឆដ្ឋំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៨៩] បុន ចបរំ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ យថារូបាយ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ពលតាយ សមន្នាគតោតិ។ កថំរូបាយ ច ភិក្ខវេ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ពលតា ឯសា ភិក្ខវេ ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស យំ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ ទេសិយមានេ លភតិ អត្ថវេទំ លភតិ ធម្មវេទំ លភតិ ធម្មូបសញ្ហិតំ បាមុជ្ជំ។ សោ ឯវំ បជានាតិ យថារូបាយ ពលតាយ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ អហម្បិ តថារូបាយ ពលតាយ សមន្នាគតោតិ។ ឥទមស្ស សត្តមំ ញាណំ អធិគតំ ហោតិ អរិយំ លោកុត្តរំ អសាធារណំ បុថុជ្ជនេហិ។

[១៩០] ឯវំ សត្តង្គសមន្នាគតស្ស ខោ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកស្ស ធម្មតា សុសមន្និដ្ឋា ហោតិ សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ។ ឯវំ សត្តង្គសមន្នាគតោ ខោ ភិក្ខវេ អរិយស្សាវកោ សោតាបត្តិផលសមន្នាគតោ ហោតីតិ។ ឥទមវោច ភគវា អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

កោសម្ពិយសុត្តំ អដ្ឋមំ និដ្ឋិតំ។

នវមំ ព្រហ្មនិមន្តនិកសុត្តំ

[១៩១] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ភិក្ខវោតិ។ ភទន្តេតិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។

[១៩២] ភគវា ឯតទវោច ឯកមិទាហំ ភិក្ខវេ សមយំ ឧក្កដ្ឋាយំ វិហរាមិ សុភគវនេ សាលរាជមូលេ។ តេន ខោ បន ភិក្ខវេ សមយេន ពកស្ស ព្រហ្មុនោ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឥទំ និច្ចំ ឥទំ ធុវំ ឥទំ សស្សតំ ឥទំ កេវលំ ឥទំ អចវនធម្មំ ឥទំ ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ ឥតោ ច បនញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ នត្ថីតិ។ អថខ្វាហំ ភិក្ខវេ ពកស្ស ព្រហ្មុនោ ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សម្មិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ បសារិតំ វា ពាហំ សម្មិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ ឧក្កដ្ឋាយំ សុភគវនេ សាលរាជមូលេ អន្តរហិតោ តស្មឹ ព្រហ្មលោកេ បាតុរហោសឹ។ អទ្ទសា ខោ មំ ភិក្ខវេ ពកោ ព្រហ្មា ទូរតោ វ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វាន មំ ឯតទវោច ឯហិ ខោ មារិស ស្វាគតំ មារិស ចិរស្សំ ខោ មារិស ឥមំ បរិយាយមកាសិ យទិទំ ឥធាគមនាយ ឥទំ ហិ មារិស និច្ចំ ឥទំ ធុវំ ឥទំ សស្សតំ ឥទំ កេវលំ ឥទំ អចវនធម្មំ ឥទំ ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ ឥតោ ច បនញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ នត្ថីតិ។ ឯវំ វុត្តេ អហំ ភិក្ខវេ ពកំ ព្រហ្មានំ ឯតទវោចំ អវិជ្ជាគតោ វត ភោ ពកោ ព្រហ្មា អវិជ្ជាគតោ វត ភោ ពកោ ព្រហ្មា យត្រ ហិ នាម អនិច្ចំយេវ សមានំ និច្ចន្តិ វក្ខតិ អធុវំយេវ សមានំ ធុវន្តិ វក្ខតិ អសស្សតំយេវ សមានំ សស្សតន្តិ វក្ខតិ អកេវលំយេវ សមានំ កេវលន្តិ វក្ខតិ ចវនធម្មំយេវ សមានំ អចវនធម្មន្តិ វក្ខតិ យត្ថ ច បន ជាយតិ ច ជីយតិ ច មីយតិ ច ចវតិ ច ឧបបជ្ជតិ ច ន តំ តថា វក្ខតិ ឥទំ ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតីតិ សន្តញ្ច បនញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ នត្ថញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណន្តិ វក្ខតីតិ។

[១៩៣] អថខោ ភិក្ខវេ មារោ បាបិមា អញ្ញតរំ ព្រហ្មបារិសជ្ជំ អន្វាវិសិត្វា មំ ឯតទវោច ភិក្ខុ ភិក្ខុ មេតមាសទោ មេតមាសទោ ឯសោ ហិ ភិក្ខុ ព្រហ្មា មហាព្រហ្មា អភិភូ អនភិភូតោ អញ្ញទត្ថុ ទសោ វសវត្តី ឥស្សរោ កត្តា និម្មិតា សេដ្ឋោ សជ្ជិតា [ឱ. សញ្ជិតា។] វសី បិតា ភូតភព្យានំ។ អហេសុំ ខោ ភិក្ខុ [ម. យេ ភិក្ខូ។] តយា បុព្វេ សមណព្រាហ្មណា លោកស្មឹ បឋវិគរហកា បឋវិជិគុច្ឆកា អាបគរហកា អាបជិគុច្ឆកា តេជគរហកា តេជជិគុច្ឆកា វាយគរហកា វាយជិគុច្ឆកា ភូតគរហកា ភូតជិគុច្ឆកា ទេវគរហកា ទេវជិគុច្ឆកា បជាបតិគរហកា បជាបតិជិគុច្ឆកា ព្រហ្មគរហកា ព្រហ្មជិគុច្ឆកា តេ កាយស្ស ភេទា បាណុបច្ឆេទា ហីនេ កាយេ បតិដ្ឋិតា។ អហេសុំ ខោ បន ភិក្ខុ [ម. យេ បន ភិក្ខូតិ ទិស្សតិ។] តយា បុព្វេ សមណព្រាហ្មណា លោកស្មឹ បឋវិបសំសកា បឋវាភិនន្ទិនោ អាបបសំសកា អាបាភិនន្ទិនោ តេជបសំសកា តេជាភិនន្ទិនោ វាយបសំសកា វាយាភិនន្ទិនោ ភូតបសំសកា ភូតាភិនន្ទិនោ ទេវបសំសកា ទេវាភិនន្ទិនោ បជាបតិបសំសកា បជាបតាភិនន្ទិនោ ព្រហ្មបសំសកា ព្រហ្មាភិនន្ទិនោ តេ កាយស្ស ភេទា បាណុបច្ឆេទា បណីតេ កាយេ បតិដ្ឋិតា។ កិន្តាហំ [ឱ.ម. តន្តាហំ។] ភិក្ខុ ឯវំ វទាមិ ឥង្ឃ ត្វំ មារិស យទេវ តេ ព្រហ្មា អាហ តទេវ ត្វំ ករោហិ មា ត្វំ ព្រហ្មុនោ វចនំ ឧបាតិវត្តិត្ថោ សចេខោ ត្វំ ភិក្ខុ ព្រហ្មុនោ វចនំ ឧបាតិវត្តិស្សសិ។ សេយ្យថាបិ នាម បុរិសោ សិរឹ អាគច្ឆន្តឹ ទណ្ឌេន បដិប្បនាមេយ្យ សេយ្យថាបិ វា បន ភិក្ខុ បុរិសោ នរកប្បបាតេ បបតន្តោ ហត្ថេហិ ច បាទេហិ ច បឋវឹ វិរាជេយ្យ [ឱ.ម. វិរាគេយ្យ។] ឯវំ សម្បទមិទំ ភិក្ខុ តុយ្ហំ ភវិស្សតិ។ ឥង្ឃ ត្វំ មារិស យទេវ តេ ព្រហ្មា អាហ តទេវ ត្វំ ករោហិ មា ត្វំ ព្រហ្មុនោ វចនំ ឧបាតិវត្តិត្ថោ ននុ ត្វំ ភិក្ខុ បស្សសិ ព្រហ្មបរិសំ [ឱ. ព្រហ្មឹ បរិសំ។] សន្និសិន្នន្តិ។ ឥតិ ខោ មំ ភិក្ខវេ មារោ បាបិមា ព្រហ្មបរិសំ ឧបនេសិ។ ឯវំ វុត្តេ អហំ ភិក្ខវេ មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោចំ ជានាមិ ខោ តាហំ បាបិម មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ ន មំ ជានាតីតិ មារោ ត្វមសិ បាបិម យោ ចេវ បាបិម ព្រហ្មា យា ច ព្រហ្មបរិសា យេ ច ព្រហ្មបារិសជ្ជា សព្វេវ តវ ហត្ថគតា សព្វេ តវ វសង្គតា តុយ្ហំ ហិ បាបិម ឯវំ ហោតិ ឯសោបិ មេ អស្ស ហត្ថគតោ ឯសោបិ មេ អស្ស វសង្គតោតិ អហំ ខោ បន បាបិម នេវ តវ ហត្ថគតោ នេវ តវ វសង្គតោតិ។

[១៩៤] ឯវំ វុត្តេ ភិក្ខវេ ពកោ ព្រហ្មា [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ មន្តិ ទិស្សតិ។] ឯតទវោច អហំ ហិ មារិស និច្ចំយេវ សមានំ និច្ចន្តិ វទាមិ ធុវំយេវ សមានំ ធុវន្តិ វទាមិ សស្សតំយេវ សមានំ សស្សតន្តិ វទាមិ កេវលំយេវ សមានំ កេវលន្តិ វទាមិ អចវនធម្មំយេវ សមានំ អចវនធម្មន្តិ វទាមិ។ យត្ថ ច បន ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ តទេវាហំ វទាមិ ឥទំ ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ អសន្តញ្ច បនញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ នត្ថញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណន្តិ វទាមិ។ អហេសុំ ខោ ភិក្ខុ តយា បុព្វេ សមណព្រាហ្មណា លោកស្មឹ យាវតកំ តុយ្ហំ កសិណំ អាយុំ [ឱ.ម. អាយុ។] តាវតកំ តេ [តេសំ។] តបោកម្មមេវ អហោសិ។ តេ ខោ ឯវំ ជានេយ្យុំ សន្តំ វា អញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ អត្ថញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណន្តិ អសន្តំ វា អញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ នត្ថញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណន្តិ។ កិន្តាហំ [ឱ.ម. តន្តាហំ។] ភិក្ខុ ឯវំ វទាមិ ន ចេវញ្ញំ ឧត្តរឹ និស្សរណំ ទក្ខិស្សសិ យាវទេវ ច បន កិលមថស្ស វិឃាតស្ស ភាគី ភវិស្សសិ។ សចេ ខោ ត្វំ ភិក្ខុ បឋវឹ អជ្ឈោសិស្សសិ ឱបសាយិកោ មេ ភវិស្សសិ វត្ថុសាយិកោ យថាកាមករណីយោ ពាហិតេយ្យោ។ សចេ បន [ឱ.ម. បនាតិ ន ទិស្សតិ។] អាបំ តេជំ វាយំ ភូតេ ទេវេ បជាបតឹ ព្រហ្មំ អជ្ឈោសិស្សសិ ឱបសាយិកោ មេ ភវិស្សសិ វត្ថុសាយិកោ យថាកាមករណីយោ ពាហិតេយ្យោតិ។ អហម្បិ ខោ ឯតំ ព្រហ្មេ ជានាមិ។ សចេ បឋវឹ អជ្ឈោសិស្សាមិ ឱបសាយិកោ តេ ភវិស្សាមិ វត្ថុសាយិកោ យថាកាមករណីយោ ពាហិតេយ្យោ។ សចេ បន [ឱ.ម. បនាតិ ន ទិស្សតិ។] អាបំ តេជំ វាយំ ភូតេ ទេវេ បជាបតឹ ព្រហ្មំ អជ្ឈោសិស្សាមិ ឱបសាយិកោ តេ ភវិស្សាមិ វត្ថុសាយិកោ យថាកាមករណីយោ ពាហិតេយ្យោ។ អបិច តេ អហំ ព្រហ្មេ គតិញ្ច បជានាមិ ជុតិញ្ច បជានាមិ ឯវំមហិទ្ធិកោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហានុភាវោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហេសក្ខោ ពកោ ព្រហ្មាតិ។ យថាកថំ បន មេ ត្វំ មារិស គតិញ្ច បជានាសិ ជុតិញ្ច បជានាសិ ឯវំមហិទ្ធិកោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហានុភាវោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហេសក្ខោ ពកោ ព្រហ្មាតិ។

យាវតា ចន្ទិមសុរិយា បរិហរន្តិ

ទិសា ភន្តិ វិរោចនា [ម. វិរោចមានា។]

តាវ សហស្សធា លោកោ

ឯត្ថ តេ វត្តតី [ម. វត្តតេ។] វសោ

បរោបរញ្ច ជានាសិ

អថោ រាគវិរាគិនំ

ឥត្ថភាវញ្ញថាភាវំ

សត្តានំ អាគតឹ គតិន្តិ។

ឯវំ ខោ តេ អហំ ព្រហ្មេ គតិញ្ច បជានាមិ ជុតិញ្ច បជានាមិ ឯវំមហិទ្ធិកោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហានុភាវោ ពកោ ព្រហ្មា ឯវំមហេសក្ខោ ពកោ ព្រហ្មាតិ។ អត្ថិ ខោ ព្រហ្មេ អញ្ញេ តយោ កាយា [ម. អញ្ញោ កាយោតិ ទិស្សតិ។] តត្ថ [ម. តំ។] ត្វំ ន ជានាសិ ន បស្សសិ ត្យាហំ [ម. តមហំ។] ជានាមិ បស្សាមិ។ អត្ថិ ខោ ព្រហ្មេ អាភស្សរា នាម កាយោ។ យតោ [ម. ឥតោ។] ត្វំ ចុតោ ឥធូបបន្នោ តស្ស តេ អតិចិរនិវាសេន សា សតិ មុដ្ឋា តេន តំ ត្វំ ន ជានាសិ ន បស្សសិ តមហំ ជានាមិ បស្សាមិ។ ឯវម្បិ ខោ អហំ ព្រហ្មេ នេវ តេ សមសមោ អភិញ្ញាយ កុតោ នីចេយ្យំ អថខោ អហមេវ តយា ភិយ្យោ។ អត្ថិ ខោ ព្រហ្មេ សុភកិណ្ហា នាម កាយោ វេហប្ផលា នាម កាយោ [ម. ឯត្ថន្តរេ អភិភូ នាម កាយោតិ ទិស្សតិ។] តំ ត្វំ ន ជានាសិ ន បស្សសិ តមហំ ជានាមិ បស្សាមិ។ ឯវម្បិ ខោ អហំ ព្រហ្មេ នេវ តេ សមសមោ អភិញ្ញាយ កុតោ នីចេយ្យំ។ អថខោ អហមេវ តយា ភិយ្យោ។ បឋវឹ ខោ អហំ ព្រហ្មេ បឋវិតោ អភិញ្ញាយ យាវតា បឋវិយា បឋវិត្តេន [ឱ.ម. បឋវត្តេន។] អននុភូតំ តទភិញ្ញាយ បឋវី នាហោសឹ [ឱ. នាហោសិ។ ម. នាបហោសឹ។] បឋវិយា នាហោសឹ បឋវិតោ នាហោសឹ បឋវី មេតិ នាហោសឹ បឋវឹ នាភិវទឹ។ ឯវម្បិ ខោ អហំ ព្រហ្មេ នេវ តេ សមសមោ អភិញ្ញាយ កុតោ នីចេយ្យំ អថខោ អហមេវ តយា ភិយ្យោ។ អាបំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ។បេ។ តេជំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… វាយំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… ភូតេ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… ទេវេ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… បជាបតឹ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… ព្រហ្មំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… អាភស្សរេ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… សុភកិណ្ហេ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… វេហប្ផលេ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… អភិភុំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ… សព្វំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ សព្វតោ អភិញ្ញាយ យាវតា សព្វស្ស សព្វត្តេន អននុភូតំ តទភិញ្ញាយ សព្វំ នាហោសឹ សព្វស្មឹ នាហោសឹ សព្វតោ នាហោសឹ សព្វំ មេតិ នាហោសឹ សព្វំ នាភិវទឹ។ ឯវំ ខោ អហំ ព្រហ្មេ នេវ តេ សមសមោ អភិញ្ញាយ កុតោ នីចេយ្យំ អថខោ អហមេវ តយា ភិយ្យោតិ។ សចេ ខោ តេ [ម. តេតិ បទំ ន ទិស្សតិ។] មារិស សព្វស្ស សព្វត្តេន អននុភូតំ តទភិញ្ញាយ មា ហេវ តេ រិត្តកមេវ អហោសិ តុច្ឆកមេវ អហោសិ។ វិញ្ញាណំ អនិទស្សនំ អនន្តំ សព្វតោបភំ [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ តន្តិ ទិស្សតិ។] បឋវិយា បឋវិត្តេន អននុភូតំ អាបស្ស អាបត្តេន អននុភូតំ តេជស្ស តេជត្តេន អននុភូតំ វាយស្ស វាយត្តេន អននុភូតំ ភូតានំ ភូតត្តេន អននុភូតំ ទេវានំ ទេវត្តេន អននុភូតំ បជាបតិស្ស បជាបតិត្តេន អននុភូតំ ព្រហ្មុនោ [ឱ.ម. ព្រហ្មានំ។] ព្រហ្មត្តេន អននុភូតំ អាភស្សរានំ អាភស្សរត្តេន អននុភូតំ សុភកិណ្ហានំ សុភកិណ្ហត្តេន អននុភូតំ វេហប្ផលានំ វេហប្ផលត្តេន អននុភូតំ អភិភុស្ស អភិភុត្តេន អននុភូតំ សព្វស្ស សព្វត្តេន អននុភូតំ។ ហន្ទ ចរហិ តេ មារិស [ម. ឯត្ថន្តរេ បស្សាតិ ទិស្សតិ។] អន្តរធាយាមីតិ។ ហន្ទ ចរហិ មេ ត្វំ ព្រហ្មេ អន្តរធាយស្សុ សចេ វិសហសីតិ។ អថខោ ភិក្ខវេ ពកោ ព្រហ្មា អន្តរធាយិស្សាមិ សមណស្ស គោតមស្ស អន្តរធាយិស្សាមិ សមណស្ស គោតមស្សាតិ នេវស្សុ មេ សក្កោតិ អន្តរធាយិតុំ។ ឯវំ វុត្តេ អហំ ភិក្ខវេ ពកំ ព្រហ្មានំ ឯតទវោចំ ហន្ទ ចរហិ តេ ព្រហ្មេ អន្តរធាយាមីតិ។ ហន្ទ ចរហិ មេ ត្វំ មារិស អន្តរធាយស្សុ សចេ វិសហសីតិ។ អថខ្វាហំ ភិក្ខវេ តថារូបំ ឥទ្ធាភិសង្ខារំ អភិសង្ខារេសឹ [ឱ. អភិសង្ខាសឹ។] ឯត្តាវតា ព្រហ្មា ច ព្រហ្មបរិសា ច ព្រហ្មបារិសជ្ជា ច សទ្ទញ្ច មេ សុយ្យន្តិ [ឱ. សោស្សន្តិ។] ន ច មំ ទក្ខន្តីតិ។ អន្តរហិតោ ឥមំ គាថំ អភាសឹ

ភវេវាហំ ភយំ ទិស្វា

ភវញ្ច វិភវេសិនំ

ភវំ នាភិវទឹ កិញ្ចិ [ឱ. កញ្ចិ។]

នន្ទិញ្ច ន ឧបាទិយន្តិ។

[១៩៥] អថខោ ភិក្ខវេ ព្រហ្មា ច ព្រហ្មបរិសា ច ព្រហ្មបារិសជ្ជា ច អច្ឆរិយព្ភូតចិត្តជាតា អហេសុំ អច្ឆរិយំ វត ភោ អព្ភូតំ វត ភោ សមណស្ស គោតមស្ស មហិទ្ធិកតា មហានុភាវតា ន ច [ឱ. ច សទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] វត នោ ឥតោ បុព្វេ ទិដ្ឋោ វា អញ្ញោ សមណោ វា ព្រាហ្មណោ វា ឯវំមហិទ្ធិកោ ឯវំមហានុភាវោ យថា ចាយំ [ឱ.ម. យំ។] សមណោ គោតមោ សក្យកុលា បព្វជិតោ ភវរាមាយ វត ភោ បជាយ ភវរតាយ ភវសម្មុទិតាយ សមូលំ ភវំ ឧទព្វហីតិ។

[១៩៦] អថខោ ភិក្ខវេ មារោ បាបិមា អញ្ញតរំ ព្រហ្មបារិសជ្ជំ អន្វាវិសិត្វា មំ ឯតទវោច សចេ ខោ ត្វំ មារិស ឯវំ បជានាសិ សចេ ត្វំ ឯវមនុពុទ្ធោ មា សាវកេ ឧបនេសិ មា បព្វជិតេ មា សាវកានំ ធម្មំ ទេសេសិ មា បព្វជិតានំ មា សាវកេសុ គេធិមកាសិ មា បព្វជិតេសុ។ អហេសុំ ខោ ភិក្ខុ តយា បុព្វេ សមណព្រាហ្មណា លោកស្មឹ អរហន្តោ សម្មាសម្ពុទ្ធា បដិជានមានា តេ សាវកេ ឧបនេសុំ បព្វជិតេ សាវកានំ ធម្មំ ទេសេសុំ បព្វជិតានំ សាវកេសុ គេធិមកំសុ បព្វជិតេសុ សាវកេ ឧបនេត្វា បព្វជិតេ សាវកានំ ធម្មំ ទេសេត្វា បព្វជិតានំ សាវកេសុ គេធិកតចិត្តា បព្វជិតេសុ កាយស្ស ភេទា បាណុបច្ឆេទា ហីនេ កាយេ បតិដ្ឋិតា។ អហេសុំ ខោ [ឱ. ខោសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។ ម. យេ។] បន ភិក្ខុ [ម. ភិក្ខូ។] តយា បុព្វេ សមណព្រាហ្មណា លោកស្មឹ អរហន្តោ សម្មាសម្ពុទ្ធា បដិជានមានា តេ ន សាវកេ ឧបនេសុំ ន បព្វជិតេ ន សាវកានំ ធម្មំ ទេសេសុំ ន បព្វជិតានំ ន សាវកេសុ គេធិមកំសុ ន បព្វជិតេ តេ ន សាវកេ ឧបនេត្វា ន បព្វជិតេ ន សាវកានំ ធម្មំ ទេសេត្វា ន បព្វជិតានំ ន សាវកេសុ គេធិកតចិត្តា ន បព្វជិតេសុ កាយស្ស ភេទា បាណុបច្ឆេទា បណីតេ កាយេ បតិដ្ឋិតា។ តន្តាហំ ភិក្ខុ ឯវំ វទាមិ ឥង្ឃ ត្វំ មារិស អប្បោស្សុកោ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ អនុយុត្តោ វិហរស្សុ អនក្ខាតំ កុសលំ ហិ មារិស មា បរំ ឱវទាហីតិ។ ឯវំ វុត្តេ អហំ ភិក្ខវេ មារំ បាបិមំ ឯតទវោចំ ជានាមិ ខោ តាហំ បាបិម មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ ន មំ ជានាតីតិ មារោ ត្វមសិ បាបិម ន មំ ត្វំ បាបិម ហិតានុកម្បី ឯវំ វទេសិ អហិតានុកម្បី មំ ត្វំ បាបិម ឯវំ វទេសិ។ តុយ្ហំ ហិ បាបិម ឯវំ ហោតិ យេសំ សមណោ គោតមោ ធម្មំ ទេសេស្សតិ តេ មេ វិសយំ ឧបាតិវត្តិស្សន្តីតិ។ អសម្មាសម្ពុទ្ធា ច បន តេ បាបិម សមណព្រាហ្មណា សមានា សម្មាសម្ពុទ្ធម្ហាតិ បដិជានឹសុ អហំ ខោ បន បាបិម សម្មាសម្ពុទ្ធោ វ សមានោ សម្មាសម្ពុទ្ធោម្ហីតិ បដិជានាមិ។ ទេសេន្តោបិ ហិ បាបិម តថាគតោ សាវកានំ ធម្មំ តាទិសោ វ អទេសេន្តោបិ ហិ បាបិម តថាគតោ សាវកានំ ធម្មំ តាទិសោ វ ឧបនេន្តោបិ ហិ បាបិម តថាគតោ សាវកេ តាទិសោ វ អនុបនេន្តោបិ ហិ បាបិម តថាគតោ សាវកេ តាទិសោ វ តំ កិស្ស ហេតុ តថាគតស្ស បាបិម យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ តេតិ ទិស្សតិ។] បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មា សេយ្យថាបិ បាបិម តាលោ មត្ថកច្ឆិន្នោ អភព្វោ បុន វិរូឡ្ហិយា ឯវមេវ ខោ បាបិម តថាគតស្ស យេ អាសវា សង្កិលេសិកា បោនោព្ភវិកា សទរា ទុក្ខវិបាកា អាយតឹ ជាតិជរាមរណីយា បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតឹ អនុប្បាទធម្មាតិ។ ឥតិ ហិទំ មារស្ស ច អនាលបនតាយ ព្រហ្មុនោ ច អភិនិមន្តនតាយ តស្មា ឥមស្ស វេយ្យាករណស្ស ព្រហ្មនិមន្តនិកន្តេវ អធិវចនន្តិ។

ព្រហ្មនិមន្តនិកសុត្តំ នវមំ និដ្ឋិតំ។

ទសមំ មារតជ្ជនីយសុត្តំ

[១៩៧] ឯវម្មេ សុតំ។ ឯកំ សមយំ ភគវា [ឱ.ម. អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោតិ ទិស្សតិ។] ភគ្គេសុ វិហរតិ សុំសុមារគិរេ [ម. សុសុមារគិរេ។] ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ។ តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ អព្ភោកាសេ ចង្កមិ [ឱ.ម. ចង្កមតិ។]។ តេន ខោ បន សមយេន មារោ បាបិមា អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស កុច្ឆិគតោ ហោតិ កោដ្ឋមនុបវិដ្ឋោ។ អថខោ អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស ឯតទហោសិ កិន្នុ [ម. កឹ នុ។] ខោ មេ កុច្ឆិ គរុគរុតរោ វិយ [ឱ. គរុគរុ វិយ។ ម. គរុតរោ វិយ។] មាសាចិតំ មញ្ញេតិ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ចង្កមា ឱរោហិត្វា វិហារំ បវិសិត្វា បញ្ញត្តាសនេ [ឱ.ម. បញ្ញត្តេ អាសនេ។] និសីទិ។ និសជ្ជ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ [ឱ.ម. មារំ បាបិមន្តន្តិ ន ទិស្សតិ។] បច្ចត្តំ យោនិសោ មនសាកាសិ [ឱ. មនសិកាសិ។]។

[១៩៨] អទ្ទសា ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ កុច្ឆិគតំ កោដ្ឋមនុបវិដ្ឋំ ទិស្វាន មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច និក្ខម បាបិម និក្ខម បាបិម មា តថាគតំ វិហេសេសិ មា តថាគតស្សាវកំ មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ។ អថខោ មារស្ស បាបិមតោ ឯតទហោសិ អជានមេវ [ឱ.ម. អជានមេវ ខោ។] មំ អយំ សមណោ អបស្សំ ឯវមាហ និក្ខម បាបិម និក្ខម បាបិម មា តថាគតំ វិហេសេសិ មា តថាគតស្សាវកំ មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ យោបិស្ស សោ សត្ថា សោបិ មំ នេវ ខិប្បំ ជានេយ្យ កុតោ ច [ឱ.ម. ចសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។] បន មំ អយំ សាវកោ ជានិស្សតីតិ។ អថខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច ឯវម្បិ ខោ តាហំ បាបិម ជានាមិ មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ ន មំ ជានាតីតិ មារោ ត្វមសិ បាបិម តុយ្ហំ ហិ បាបិម ឯវំ ហោតិ អជានមេវ មំ អយំ សមណោ អបស្សំ ឯវមាហ និក្ខម បាបិម និក្ខម បាបិម មា តថាគតំ វិហេសេសិ មា តថាគតស្សាវកំ មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ យោបិស្ស សោ សត្ថា សោបិ មំ នេវ ខិប្បំ ជានេយ្យ កុតោ ច បន មំ អយំ សាវកោ ជានិស្សតីតិ។ អថខោ មារស្ស បាបិមតោ ឯតទហោសិ ជានមេវ ខោ មំ អយំ សមណោ បស្សំ ឯវមាហ និក្ខម បាបិម និក្ខម បាបិម មា តថាគតំ វិហេសេសិ មា តថាគតស្សាវកំ មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ។ អថខោ មារោ បាបិមា អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស មុខតោ ឧគ្គន្ត្វា បច្ចគ្គឡេ អដ្ឋាសិ។

[១៩៩] អទ្ទសា ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ បច្ចគ្គឡេ ឋិតំ ទិស្វាន មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច ឯត្ថាបិ ខោ តាហំ បាបិម បស្សាមិ មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ ន មំ បស្សតីតិ ឯសោ ត្វំ បាបិម បច្ចគ្គឡេ ឋិតោ។ ភូតបុព្វាហំ បាបិម ទូសី នាម មារោ អហោសឹ តស្ស មេ កាឡី នាម ភគិនី តស្សា ភគិនិយា [ឱ.ម. ភគិនិយាតិ ន ទិស្សតិ។] ត្វំ បុត្តោ សោ មេ ត្វំ ភាគិនេយ្យោ អហោសីតិ [ឱ.ម. ឥតិសទ្ទោ ន ទិស្សតិ។]។ តេន ខោ បន [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ បាបិមាតិ ទិស្សតិ។] សមយេន កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ លោកេ ឧប្បន្នោ ហោតិ។ កកុសន្ធស្ស ខោ បន បាបិម ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស វិធុរសញ្ជីវំ នាម មហាសាវកយុគំ អហោសិ អគ្គំ ភទ្ទយុគំ។ យាវតា ខោ បន បាបិម កកុសន្ធស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សាវកា នាស្សុធ កោចិ អាយស្មតា វិធុរេន សមសមោ ហោតិ យទិទំ ធម្មទេសនាយ។ ឥមិនា ខោ ឯវំ បាបិម បរិយាយេន អាយស្មតោ វិធុរស្ស វិធុរោ វិធុរោត្វេវ សមញ្ញា ឧទបាទិ។ អាយស្មា បន បាបិម សញ្ជីវោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អប្បកសិរេនេវ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជតិ។ ភូតបុព្វំ បាបិម អាយស្មា សញ្ជីវោ អញ្ញតរស្មឹ រុក្ខមូលេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ និសិន្នោ ហោតិ។ អទ្ទសាសុំ ខោ បាបិម គោបាលកា បសុបាលកា កសកា បថាវិនោ អាយស្មន្តំ សញ្ជីវំ អញ្ញតរស្មឹ រុក្ខមូលេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នំ និសិន្នំ ទិស្វាន តេសំ [ឱ. នេសំ។] ឯតទហោសិ អច្ឆរិយំ វត ភោ អព្ភូតំ វត ភោ អយំ សមណោ និសិន្នកោ [ឱ.ម. និសិន្នកោ វ។] កាលកតោ ហន្ទ នំ ឌហាមាតិ។ អថខោ តេ បាបិម គោបាលកា បសុបាលកា កសកា បថាវិនោ តិណញ្ច កដ្ឋញ្ច គោមយញ្ច សង្កឌ្ឍិត្វា អាយស្មតោ សញ្ជីវស្ស កាយេ ឧបចិនិត្វា អគ្គឹ ទត្វា បក្កមឹសុ។ អថខោ បាបិម អាយស្មា សញ្ជីវោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន តាយ សមាបត្តិយា វុដ្ឋហិត្វា ចីវរានិ បប្ផោដេត្វា បុព្វណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ គាមំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ អទ្ទសាសុំ ខោ តេ បាបិម គោបាលកា បសុបាលកា កសកា បថាវិនោ អាយស្មន្តំ សញ្ជីវំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ ទិស្វាន នេសំ ឯតទហោសិ អច្ឆរិយំ វត ភោ អព្ភូតំ វត ភោ អយំ សមណោ និសិន្នកោ កាលកតោ ស្វាយំ បដិសញ្ជី ឋិតោតិ។ ឥមិនា ខោ ឯវំ បាបិម បរិយាយេន អាយស្មតោ សញ្ជីវស្ស សញ្ជីវោ សញ្ជីវោត្វេវ សមញ្ញា ឧទបាទិ។

[២០០] អថខោ បាបិម ទូសិស្ស មារស្ស ឯតទហោសិ ឥមេសំ ខោ អហំ ភិក្ខូនំ សីលវន្តានំ កល្យាណធម្មានំ នេវ ជានាមិ អាគតឹ វា គតឹ វា យន្នូនាហំ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសេយ្យំ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយមានានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ។ អថខោ [ឱ.ម. ឯត្ថន្តរេ តេតិ បទំ ទិស្សតិ។] បាបិម ទូសី មារោ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសិ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយនានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ។ អថខោ តេ បាបិម ព្រាហ្មណគហបតិកា អន្វាវិសិដ្ឋា [ឱ. អន្វាវិដ្ឋា។] ទូសិនា មារេន ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសេន្តិ បរិភាសេន្តិ រោសេន្តិ វិហេសេន្តិ ឥមេ បន មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មាតិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ។ សេយ្យថាបិ នាម ឧលូកោ រុក្ខសាខាយំ មូសិកំ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មាតិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ។ សេយ្យថាបិ នាម កាដ្ឋោ [ឱ.ម. កោដ្ឋុ។] នទីតីរេ មច្ឆេ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មាតិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ។ សេយ្យថាបិ នាម វិឡារោ សន្ធិសមលសង្កដីរេ មូសិកំ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មាតិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ។ សេយ្យថាបិ នាម គទ្រភោ វហច្ឆិន្នោ សន្ធិសមលសង្កដីរេ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មាតិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តីតិ។ យេ ខោ បន បាបិម តេន សមយេន មនុស្សា កាលំ ករោន្តិ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា អបាយំ ទុគ្គតឹ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[២០១] អថខោ បាបិម កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ អន្វាវិសិដ្ឋា ខោ ភិក្ខវេ ព្រាហ្មណគហបតិកា ទូសិនា មារេន ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយមានានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខវេ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរថ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរថ។ ករុណាសហគតេន ចេតសា… មុទិតាសហគតេន ចេតសា… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរថ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរថាតិ។ អថខោ តេ បាបិម ភិក្ខូ កកុសន្ធេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ឯវំ ឱវទិយមានា ឯវំ អនុសាសិយមានា អរញ្ញគតាបិ រុក្ខមូលគតាបិ សុញ្ញាគារគតាបិ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរឹសុ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរឹសុ។ ករុណាសហគតេន ចេតសា… មុទិតាសហគតេន ចេតសា… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរឹសុ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្វធិ សព្វត្តតាយ សព្វាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរឹសុ។

[២០២] អថខោ បាបិម ទូសិស្ស មារស្ស ឯតទហោសិ ឯវម្បិ ខោ អហំ ករោន្តោ ឥមេសំ ភិក្ខូនំ សីលវន្តានំ កល្យាណធម្មានំ នេវ ជានាមិ អាគតឹ វា គតឹ វា យន្នូនាហំ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសេយ្យំ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុករោថ មានេថ បូជេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ។ អថខោ តេ បាបិម ទូសី មារោ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសិ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុករោថ មានេថ បូជេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ។ អថខោ តេ បាបិម ព្រាហ្មណគហបតិកា អន្វាវិសិដ្ឋា ទូសិនា មារេន ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោន្តិ គរុករោន្តិ មានេន្តិ បូជេន្តិ។ យេ ខោ បន បាបិម តេន សមយេន មនុស្សា កាលំ ករោន្តិ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរម្មរណា សុគតឹ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តិ។

[២០៣] អថខោ បាបិម កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ អន្វាវិសិដ្ឋា ខោ ភិក្ខវេ ព្រាហ្មណគហបតិកា ទូសិនា មារេន ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុករោថ មានេថ បូជេថ អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ។ ឯថ តុម្ហេ ភិក្ខវេ អសុភានុបស្សី [ម. អសុភានុបស្សិនោ។] កាយេ វិហរថ អាហារេ បដិក្កូលសញ្ញិនោ សព្វលោកេ អនភិរតសញ្ញិនោ សព្វសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សិនោតិ។ អថខោ តេ បាបិម ភិក្ខូ កកុសន្ធេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ឯវំ ឱវទិយមានា ឯវំ អនុសាសិយមានា អរញ្ញគតាបិ រុក្ខមូលគតាបិ សុញ្ញាគារគតាបិ អសុភានុបស្សី កាយេ វិហរឹសុ អាហារេ បដិក្កូលសញ្ញិនោ សព្វលោកេ អនភិរតសញ្ញិនោ សព្វសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សិនោ។

[២០៤] អថខោ បាបិម កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ បុព្វណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ អាយស្មតា វិធុរេន បច្ឆាសមណេន គាមំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ អថខោ បាបិម ទូសី មារោ អញ្ញតរំ កុមារកំ [ឱ. កុមារំ។] អន្វាវិសិត្វា សក្ខរំ គហេត្វា អាយស្មតោ វិធុរស្ស សីសេ បហារមទាសិ សីសំ វោ [ម. តេ។] ភិន្ទិ។ អថខោ បាបិម អាយស្មា វិធុរោ ភិន្នេន សីសេន លោហិតេន គឡន្តេន កកុសន្ធំ យេវ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធិ។ អថខោ បាបិម កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ នាគាបលោកិតំ អបលោកេសិ ន វា [ម. ចា។] យំ ទូសី មារោ មត្តមញ្ញាសីតិ។ សហាបលោកនាយ ច បន បាបិម ទូសី មារោ តម្ហា ច ឋានា ចវិ មហានិរយញ្ច ឧបបជ្ជិ។

[២០៥] តស្ស ខោ បន បាបិម មហានិរយស្ស តយោ នាមធេយ្យា ហោន្តិ ឆផស្សាយតនិកោ ឥតិបិ សង្កុសមាហតោ ឥតិបិ បច្ចត្តវេទនិយោ ឥតិបិ។ អថខោ មំ បាបិម និរយបាលា ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ យទា ខោ តេ មារិស សង្កុនា សង្កុ ហទយេ សមាគច្ឆេយ្យ អថ នំ ត្វំ ជានេយ្យាសិ [ឱ. អថ នំ អាជានេយ្យាសីតិ ទិស្សតិ។ ម. អថខោ ត្វំ ជានេយ្យាសីតិ ទិស្សតិ។] វស្សសហស្សំ មេ និរយេ បច្ចមានស្សាតិ។ សោ ខោ អហំ បាបិម ពហូនិ វស្សានិ ពហូនិ វស្សសតានិ ពហូនិ វស្សសហស្សានិ តស្មឹ មហានិរយេ អបច្ចឹ ទសសហស្សានិ [ឱ.ម. ទសវស្សសហស្សានិ។] តស្សេវ មហានិរយស្ស ឧស្សុទេ អបច្ចឹ វុដ្ឋានវេទនំ [ឱ.ម. វុដ្ឋានិមំ នាម វេទនំ។] វេទិយមានោ។ តស្ស មយ្ហំ បាបិម ឯវរូបោ កាយោ ហោតិ សេយ្យថាបិ មនុស្សស្ស ឯវរូបំ សីសំ ហោតិ សេយ្យថាបិ មច្ឆស្ស។

[២០៦] កីទិសោ និរយោ អាសិ យត្ថ ទូសី អបច្ចត្ថ

វិធុរំ សាវកមាសជ្ជ កកុសន្ធញ្ច ព្រាហ្មណំ

សតំ អាសិ អយោសង្កុ សព្វេ បច្ចត្តវេទនា

ឦទិសោ និរយោ អាសិ យត្ថ ទូសី អបច្ចថ

វិធុរំ សាវកមាសជ្ជ កកុសន្ធញ្ច ព្រាហ្មណំ

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

មជ្ឈេ សរស្ស តិដ្ឋន្តិ វិមានា កប្បដ្ឋាយិនោ

វេឡុរិយវណ្ណា រុចិរា អច្ចិមន្តោ បភស្សរា

អច្ឆរា តត្ថ នច្ចន្តិ បុថូ នានត្តវណ្ណិយោ

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

យោ វេ ពុទ្ធេន ចុទិតោ ភិក្ខុសង្ឃស្ស បេក្ខតោ

មិគារមាតុ បាសាទំ បាទង្គុដ្ឋេន កម្បយិ

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

យោ វេជយន្តបាសាទំ បាទង្គុដ្ឋេន កម្បយិ

ឥទ្ធិពលេន បត្ថទ្ធោ [ឱ.ម. ឥទ្ធិពលេនុបត្ថទ្ធោ។] សំវេជេសិ ច ទេវតា

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

យោ វេជយន្តបាសាទេ សក្កំ សោ បរិបុច្ឆតិ

អបិ អាវុសោ ជានាសិ តណ្ហក្ខយវិមុត្តិយោ

តស្ស សក្កោ វិយាកាសិ បញ្ហំ បុដ្ឋោ យថាកថំ

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

យោ ព្រហ្មានំ [ម. ព្រហ្មំ។] បរិបុច្ឆតិ សុធម្មាយំ អភិតោសភំ

អជ្ជាបិ តេ អាវុសោ [ម. ត្យាវុសោ។] ទិដ្ឋិ យា តេ ទិដ្ឋិ បុរេ អហុ

បស្សសិ វីតិវត្តន្តំ ព្រហ្មលោកេ បភស្សរំ

តស្ស ព្រហ្មា វិយាកាសិ អនុបុព្វំ យថាកថំ

ន មេ មារិស សា ទិដ្ឋិ យា មេ ទិដ្ឋិ បុរេ អហុ

បស្សាមិ វីតិវត្តន្តំ ព្រហ្មលោកេ បភស្សរំ

សោហំ អជ្ជ កថំ វជ្ជំ អហំ និច្ចោម្ហិ សស្សតោ

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

យោ មហានេរុនោ កូដំ វិមោក្ខេន អផស្សយិ

វនំ បុព្វវិទេហានំ យេ ច ភូមិសយា នរា

យោ ឯតមភិជានាតិ ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ កណ្ហទុក្ខំ និគច្ឆសិ

ន វេ អគ្គិ ចេតយតិ អហំ ពាលំ ឌហាមិតិ

ពាលោ ច ជតិលំ [ឱ.ម. ជលិតំ។] អគ្គឹ អាសជ្ជន ស [ម. ឧ។] ឌយ្ហតិ

ឯវមេវ តុវំ មារ អាសជ្ជន តថាគតំ

សយំ ឌហិស្សសិ អត្តានំ ពាលោ អគ្គឹវ សម្ផុសំ

អបុញ្ញំ បសវិ មារោ អាសជ្ជន តថាគតំ

កិន្នុ មញ្ញសិ បាបិម ន មេ បាបំ វិបច្ចតិ

ករោតោ ចីយតិ បាបំ ចិររត្តាយ កន្ទតិ [ឱ.ម. អន្តក។]

មារ និព្វិន្ទ ពុទ្ធម្ហា អាសម្មាកាសិ ភិក្ខុសុ

ឥតិ មារំ អត្តជ្ជេសិ [ឱ. អឃដ្តេសិ។ ម. អត្ថេជ្ជសិ។] ភិក្ខុ ភេសកឡាវនេ

តតោ សោ ទុម្មនោ យក្ខោ តត្ថេវន្តរធាយថាតិ [ម. តត្ថេវន្តរធាយតីតិ។]។

មារតជ្ជនីយសុត្តំ ទសមំ និដ្ឋិតំ។

ចូឡយមកវគ្គោ បញ្ចមោ។

តស្សុទ្ទានំ

សាលេយ្យវេរញ្ជវេទល្ល ចូឡមហាធម្មសមាទានំ

វីមំសកា ច ព្រហ្មា ទូសី ច មារោ បញ្ចមោ វរវគ្គោ[១]។

មូលបណ្ណាសកំ និដ្ឋិតំ។

[១. ឱរោបិយបោត្ថកេៈ តស្សុទ្ទានំ (សាលេយ្យវេរញ្ជវេទល្ល ចូឡមហាធម្មសមាទានំ វីមំសកា ច ព្រហ្មា ទូសី ច មារោ បញ្ចមោ វរវគ្គោតិ ន ទិស្សតិ)។ មរម្មបោត្ថកេៈ តស្ស វគ្គស្សុទ្ទានំ (សាលេយ្យវេរញ្ជទុវេចតុដ្ឋិ ចូឡមហាធម្មសមាទានំ ច វីមំសកា កោសម្ពិ ច ព្រាហ្មណោ ទុស្សិ ច មារោ ទសមោ ច វគ្គោ សាលេយ្យវគ្គោ បញ្ចមោ។ ឥទំ វគ្គស្សុទ្ទានំ មូលាបរិយាយោ ចេវ សីហនាទោ ច ឧត្តមោ កតបោចេវ គោសិង្គោ សាលេយ្យោ ច ឥមេ បញ្ច មូលបណ្ណាសកំ សមត្តន្តិ ទិស្សតិ។]។

ចប់ ភាគ២២។

សូមអនុមោទនា !!!

Oben-pfeil