ធម្មសារ – វ

វន្ទិយបុគ្គល

បុគ្គលដែលភិក្ខុត្រូវសំពះ មាន ៣ពួក

  1. ភិក្ខុដែលបានឧបសម្បទាក្រោយ ត្រូវសំពះភិក្ខុដែលបាន​ឧបសម្បទា​មុន។
  2. ត្រូវសំពះភិក្ខុចាស់ជាង ដែលមានសំវាសផ្សេងគ្នា ជាធម្មវាទី។
  3. ត្រូវថ្វាយបង្គំព្រះតថាគតអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ​ក្នុងលោក ព្រម​ទាំង​ទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ក្នុងពពួកសត្វ ព្រម​ទាំង​សមណៈ និង​ព្រាហ្មណ៍ ទាំងមនុស្ស​ជាសម្មតិ​ទេព និង​មនុស្ស​ដ៏សេស។ (បិ.១០,ឃ.៣៧៤)

វត្តបទ ៧ ប្រការ
  1. អាត្មាអញ ត្រូវជាអ្នកចិញ្ចឹមមាតាបិតា អស់មួយជីវិត។
  2. ត្រូវគោរពបុគ្គលជាច្បងក្នុងត្រកូល អស់មួយជីវិត។
  3. ត្រូវមានវាចាល្អិតទន់ អស់មួយជីវិត។
  4. មិនត្រូវមានវាចាញុះញង់ អស់មួយ​ជីវិត។
  5. ត្រូវមានចិត្តប្រាសចាកសេចក្តីកំណាញ់ជាមន្ទិល មានទានបរិច្ចាគ​ហើយ មានដៃ​លាង (ចាំស្មូម) ហើយ ត្រេកអរក្នុងការលះបង់ ជាអ្នកគួរគេសូមបាន ត្រេកអរ​ក្នុង​ការ​ឲ្យ និងការ​ចែក​រំលែក នៅគ្រប់គ្រងផ្ទះអស់មួយជីវិត។
  6. ត្រូវមានសំដីទៀងទាត់ អស់​មួយ​​ជីវិត។
  7. មិនត្រូវមានសេចក្តីក្រោធ បើទុកជាសេចក្តីក្រោធកើត​ឡើង​ដល់​អាត្មាអញ អាត្មាអញ​​ត្រូវតែ​ប្រញាប់បន្ទោបង់ នូវសេចក្តីក្រោធនោះចេញ អស់មួយជីវិត។

កាលកើតជាមនុស្ស ក្នុងជាតិមុន សក្កទេវរាជ បានសមាទានវត្តបទ ទាំង ៧ ប្រការនេះឯង បរិបូណ៌ ព្រោះតែសមាទានវត្តបទទាំង ៧ ប្រការនេះ ទើប​សក្កទេវរាជ បានដល់នូវភាព​នៃខ្លួន​ជាសក្កៈ។ (សំយុត្តនិកាយ សគាថវគ្គ បិ.៣០, ឃ.៣៨៥)


វិនាស ៥ យ៉ាង

សេចក្ដី​វិនាសញាតិ ១ សេចក្ដីវិនាសភោគៈ ១ សេចក្ដីវិនាសគឺរោគ ១ សេចក្ដីវិនាស​សីល ១ សេចក្ដីវិនាសគឺទិដ្ឋិ ១។ (បិ. ៨២, ឃ. ២២១)


វិរោធវត្ថុ (ហេតុនៃសេចក្ដីក្រោធ) ៦

គំនុំ ការចងគំនុំតបនៃចិត្ដ។បេ។ សេចក្ដីកាច ការខឹង ការអាក់អន់​ចិត្ត ក្នុងរូបទាំងឡាយ​មិនជាទី​គាប់ចិត្ត ១ ក្នុងសំឡេងទាំងឡាយ មិនជាទីគាប់​ចិត្ដ ១។បេ។ ក្នុងក្លិនទាំងឡាយ​មិន​ជាទី​គាប់ចិត្ត ១។បេ។ ក្នុងរស់ទាំងឡាយ​មិនជាទីគាប់ចិត្ត ១។បេ។ ក្នុងផ្សព្វទាំងឡាយ​មិនជាទី​គាប់ចិត្ត ១។បេ។ គំនុំ ការចងគំនុំនៃចិត្ត។បេ។ សេចក្ដីកាច ការពោលពាក្យអសុរោះ ការអាក់អន់​ចិត្ត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ មិន​ជាទីគាប់ចិត្ត ១ នេះ វិរោធវត្ថុ ៦។ (បិ.៨២, ឃ.២២៧)

សូមអនុមោទនា !!!

Oben-pfeil